II SA/Ke 239/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2008r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. II SA/Ke 239/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania S. T. od decyzji Kierownika Działu ds. Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, działającego na podstawie upoważnienia Prezydenta Miasta, z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu organ podał, że po rozpoznaniu wniosku S. T. z dnia [...] samorządowy organ ds. dodatków mieszkaniowych w K. decyzją z dnia [...] odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na skutek ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] organ I instancji orzekł o odmowie przyznania S. T. dodatku mieszkaniowego. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, na podstawie informacji udzielonej przez Miejski Zarząd Budynków w K. zwany dalej MZB, że S. T. została wypowiedziana umowa najmu lokalu przy ul. Ś. W. w K. z powodu zaległości czynszowych ze skutkiem na dzień [...]. S. T. był wielokrotnie uprzedzany na piśmie o istniejących zaległościach i o konieczności ich uregulowania, a także otrzymywał propozycje spłaty ich w ratach. W ocenie MZB istniały podstawy do skutecznego wypowiedzenia umowy najmu ww. lokalu. W dniu [...] został wniesiony do Sądu Rejonowego w K. pozew o uregulowanie zaległości przeciwko S. T. i D. P. Pismem z dnia 19.12.2007r. S. T. został wezwany do złożenia stosownego oświadczenia oraz dostarczenia dokumentu potwierdzającego, czy i jaka sprawa toczy się przed sądem powszechnym oraz z czyjego powództwa, w szczególności czy wniesione zostało przez niego powództwo o uznanie wypowiedzenia stosunku najmu za bezskuteczne oraz wyjaśnienie czy toczy się postępowanie przedmiocie nabycia przez niego uprawnień do lokalu zamiennego lub socjalnego. Skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu na potwierdzenie faktu, że przed sądem toczy się sprawa związana z wypowiedzeniem umowy najmu lokalu przy ul. Ś. W. w K. Poinformował również organ, że w dniu składania odwołania, przed sądem nie toczyło się żadne postępowanie w sprawie wypowiedzenia umowy najmu przedmiotowego lokalu. Organ I instancji podał, że zgodnie z treścią przepisu art. 2 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), zwanej dalej ustawą o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje m.in. najemcom i podnajemcom lokali mieszkalnych. Natomiast S. T. nie legitymuje się tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego przy ul. Ś. W. w K., ponieważ MZB wypowiedział umowę najmu przedmiotowego lokalu na dzień [...]. MZB wielokrotnie informował skarżącego, że umowa najmu lokalu zostanie wypowiedziana, jeżeli nie zostaną uregulowane zaległe należności czynszowe. Przeciwko S. T. został wniesiony pozew o uregulowanie zaległości czynszowych, natomiast wnioskodawca miał możliwość wniesienia do sądu pozwu o uznanie wypowiedzenia umowy najmu lokalu za bezskuteczne, czego jednak, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego nie uczynił. Organ przywołał również treść przepisu art. 11 ust.2 pkt2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego, który stanowi, że nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny, jeżeli lokator jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub innych opłat za używanie lokalu co najmniej za trzy pełne okresy płatności, pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku i wyznaczenia dodatkowego miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności. Natomiast art. 14 ust.1 tej ustawy określa, że w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osoby, której nakaz dotyczy. Na tej podstawie organ stwierdził, że skoro przed sądem toczy się postępowanie o uregulowanie zaległości czynszowych, a nie o poróżnienie lokalu, to nie zachodzą podstawy do uznania S. T. za osobę oczekującą na przysługujący mu lokal socjalny lub zastępczy. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zasady i tryb przyznawania dodatków mieszkaniowych regulują ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156 poz. 1817 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4 dodatek mieszkaniowy przysługuje najemcom i podnajemcom lokali mieszkalnych, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność lub właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. Z treści powyższego przepisu wynika, że koniecznym warunkiem uzyskania dodatku mieszkaniowego jest legitymowanie się tytułem prawnym do zajmowanego lokalu bądź w przypadku braku tytułu prawnego oczekiwanie na przysługujący lokal zamienny lub socjalny. We wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego S.T. wskazał, że wraz z nim gospodarstwo domowe składa się z 4 osób, zajmuje lokal przy ul. Ś. W. w K. o pow. 33, 5 m kw. na podstawie umowy najmu z dnia [...] (skierowanie Urzędu Miasta [...] z dnia [...]). MZB w K. po bezskutecznych upomnieniach z dnia 22.09.2004r., 26.01.2005r. oraz wezwaniach do zapłaty zaległości czynszowych z dnia 24.11.2004r., 11.07.2005r., 23.05.2007r. kierowanych do S. T., działając na podstawie art. 11 ust.2 pkt 2 o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego, pismem z dnia 7.10.2007r. wypowiedział S. T. umowę najmu z powodu istniejących zaległości w opłatach czynszu, z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia tj. ze skutkiem na dzień [...]. S. T. nie kwestionował skuteczności wypowiedzenia umowy najmu na drodze sądowej. Z uwagi na fakt, że skarżący nie udzielił wyjaśnień organowi I instancji w zakresie czy i jaka sprawa zawisła przed sądem, oraz z czyjego powództwa, organ II instancji pismem z dnia 5.03.2008r. zwrócił się do skarżącego o udzielenie powyższych informacji. Z wyjaśnień przesłanych przez S. T. w dniu 12 marca 2008r. wynika, że przed sądem nie toczy się sprawa z jego powództwa w przedmiocie skuteczności wypowiedzenia umowy najmu lokalu przy ul. Ś. W. w K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że to MZB w K. wniósł pozew do Sądu Rejonowego w K. przeciw S. T. o uregulowanie należności czynszowych. Organ odwoławczy uznał, że S. T. nie można uznać za osobę o której mowa w art. 2 ust.1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ MZB wypowiedziało mu umowę najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a skuteczności tego wypowiedzenia najemca nie podważył. Nie oceniano również słuszności wypowiedzenia umowy najmu, ponieważ organ odwoławczy nie jest uprawniony do dokonywania tego rodzaju oceny. Do rozstrzygania sporu o bezskuteczność wypowiedzenia umowy najmu właściwy jest bowiem sąd powszechny, a nie organ administracji publicznej. S. T. nie jest także osobą oczekującą na przysługujący mu lokal zamienny lub socjalny. Zgodnie z treścią art. 14 ust.1 i ust.2 pkt 1 ustawy o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Takie orzeczenie jednak nie zostało wydane. Powołując się na wyrok NSA z dnia 13.04.07r. w sprawie I OSK 214/06, organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji gdy brak jest prawomocnego wyroku, który orzekałby o przyznaniu prawa do lokalu socjalnego, nie można uznać że zostały spełnione przesłanki z art.2 ust.1 pkt.5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu bądź w razie braku takiego tytułu nieoczekiwanie na lokal socjalny lub zamienny wyłącza możliwość przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego skarżącemu, pomimo że spełniał on kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania przedmiotowego dodatku (średni miesięczny dochód przypadający na jedną osobę w gospodarstwie nie przekroczył 125% najniższej emerytury). Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że przyznanie dodatku mieszkaniowego nie jest uzależnione od uznania organu administracji publicznej, lecz od spełnienia kryteriów wskazanych w ustawie. Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych precyzyjnie określają zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych, w związku czym organ nie mógł przyznać świadczenia mimo niespełnienia kryterium ustawowego, nawet w sytuacji szczególnie uzasadnionej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z trudną sytuacją rodzinną wnioskodawca, ma prawo zwrócić się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o udzielenie wsparcia w innych dostępnych, w sytuacji w jakiej się znalazł, formach pomocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji bądź o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący nie zgodził się z argumentacją organu, jakoby nie przysługiwał mu dodatek mieszkaniowy, gdyż MZB w K. wypowiedział mu umowę najmu, czego nie kwestionował. Skarżący stwierdził, że odwołał się na piśmie do Dyrektora MZB w K. od decyzji o wypowiedzeniu stosunku najmu lokalu, gdyż uznał wypowiedzenie za niesłuszne i bezpodstawne, ze względu na fakt, że cały czas płaci czynsz, a zaległość jest fikcyjna. Ponadto skarżący dodał, że trudna sytuacja materialna zmusza go do pożyczania pieniędzy z przeznaczeniem na uregulowanie czynszu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Na Sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze. S. T. wystąpił wnioskiem z dnia 17.09.2007r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Z wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynika, że S. T. był najemcą lokalu mieszkalnego przy ul. Ś. W. w K. o pow. 35,5 m kw na podstawie umowy najmu z dnia [...] (skierowanie Urzędu Miasta z dnia [...] znak: [...]) a jego gospodarstwo domowe składa się z czterech osób. Umowa ta została jednak wypowiedziana przez MZB w K. ze skutkiem na dzień [...] z powodu zaległości czynszowych. Zgodnie z treścią przepisu art. 2 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) dodatek mieszkaniowy przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. 2. Dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1. Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem, które przysługuje uprawnionemu podmiotowi jeśli spełnia określone ustawą warunki. Jego przyznanie w żaden sposób nie jest uzależnione od uznania organu. Przepis ustawy o dodatkach mieszkaniowych zawiera enumeratywny katalog warunków od spełnienia których uzależnione jest przyznanie przedmiotowego świadczenia. Dodatek mieszkaniowy przysługuje m.in. najemcy lub podnajemcy lokalu mieszkalnego, a więc podmiotowi legitymującemu się tytułem prawnym do zajmowanego lokalu. Tak jak prawidłowo to ustaliły organy orzekające w niniejszej sprawie, S. T. nie można uznać za osobę legitymującą się tytułem prawnym do zajmowanego lokalu mieszkalnego, ponieważ umowa najmu została mu wypowiedziana ze skutkiem na dzień [...]. Trafnie również przyjęto, że wypowiedzenie to jest skuteczne. Przepis 11 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego ( Dz.U. z 2005r. nr 31, poz. 266 ze zm) stanowi, że nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny, jeżeli lokator jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub innych opłat za używanie lokalu co najmniej za trzy pełne okresy płatności, pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku i wyznaczenia dodatkowego miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności. Jak wynika z akt sprawy S. T. wielokrotnie uprzedzano o zaległościach w opłatach za przedmiotowe mieszkanie z zaznaczeniem konieczności ich uregulowania w ciągu 30 dni (pisma z dnia 22.09.2004r., 26.01.2006r., wezwania do zapłaty z dnia 24.11.2004r., 11.07.2005r., 23.05.2007r.) oraz informowano go, że w przypadku braku spłaty zaległości zostanie wypowiedziana umowa najmu. Wielokrotnie też otrzymywał on propozycje spłaty zadłużenia w ratach. Ponieważ zaległości w opłatach czynszu nie zostały uregulowane umowa najmu została wypowiedziana ze skutkiem na dzień 31.08.2007r. Bezspornym jest, że skarżący nie kwestionował tego wypowiedzenia na drodze postępowania cywilnego. W tych okolicznościach trafnie w sprawie przyjęto, że skarżącemu do przedmiotowego lokalu nie przysługiwał tytuł prawny. Dodatek mieszkaniowy przysługuje również osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny (art. 2 ust. 1 pkt 4). Ustawa o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego w art. 14 ust.1 i ust.2 pkt 1 przewiduje sytuację, gdy w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Skarżący jednak , co jest okolicznością niekwestionowaną, nie miał ustalonego prawa do lokalu socjalnego ( zamiennego także). Prawidłowo zatem uznały organy orzekające w sprawie, że brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu bądź w razie braku takiego tytułu nieoczekiwanie na lokal socjalny lub zamienny wyłącza możliwość przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego. Biorąc powyższe pod uwagę zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.