II SA/Ke 243/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi W. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 r. znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), po rozpatrzeniu zażalenia W. L., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 24 listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez zobowiązaną W. L. w sprawie prowadzenia egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 21 października 2014 r., znak: [...]. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia 1 marca 2007 r. PINB, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego, nakazał M. J. i W. L. usunięcie w terminie do dnia 30 maja 2007 r. nieprawidłowości stwierdzonych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na posesji w S. przy ul. [...] 119, nr ewid. 3417/6, poprzez: wymianę pokrycia dachowego wraz z niezbędnymi elementami wykończeniowymi, przeprowadzenie remontu elewacji całego budynku, wymianę spróchniałych belek stropowych, desek podłogowych, desek podsufitki oraz uzupełnienie brakujących desek podłogowych, naprawę tynków ścian wewnętrznych, odgrzybienie ścian wewnętrznych poprzez zastosowanie preparatów grzybobójczych oraz przemurowanie jednego z kominów (powyżej połaci dachowej), zakazując jednocześnie użytkowania wszystkich pomieszczeń na piętrze oraz pomieszczeń parteru we wschodniej części budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy decyzją WINB z dnia 29 czerwca 2007 r. Upomnieniem z dnia 25 listopada 2013 r. PINB, działając jako wierzyciel, wezwał M. J. i W. L. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 1 marca 2007 r., informując, że po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Upomnienie to zostało doręczone W. L. w dniu 12 grudnia 2013 r. W dniu 24 lutego 2014 r. organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne wydając dwa osobne tytuły wykonawcze, które zostały doręczone zobowiązanym. Postanowieniem z dnia 15 maja 2014 r. WINB uchylił w całości postanowienie PINB z dnia 25 marca 2014 r. w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez W. L. w sprawie prowadzenia egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 24 lutego 2014 r. i umorzył postępowanie egzekucyjne. Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2014 r. sygn. II SA/Ke 603/14 WSA w Kielcach oddalił skargę W. L. na powyższe postanowienie. W dniu 21 października 2014 r. PINB ponownie wszczął postępowanie egzekucyjne wydając dwa osobne tytuły wykonawcze znak: [...], które zostały doręczone zobowiązanym. W. L. odebrała swój tytuł wykonawczy w dniu 7 listopada 2014 r. Pismo wysłane do organu w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego zostało potraktowane jako zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ I instancji, działając na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 24 listopada 2014 r. W zażaleniu W. L. wniosła o całkowite umorzenie ciążących na niej obowiązków remontowych. Podniosła, że nie otrzymała upomnienia poprzedzającego wystawienie tytułu wykonawczego z dnia 21 października 2014 r., tytuł wykonawczy został wystawiony na tylko jedną współwłaścicielkę, tj. W. L., brak jest na tytule pieczęci urzędowej okrągłej. Autorka zażalenia wskazała, że nie przeprowadza remontu, ponieważ nie zamieszkuje w przedmiotowym budynku, w którym przebywa rodzina M. J. Przed Sądem Rejonowym w K. toczy się natomiast sprawa o dział spadku obejmującego przedmiotową nieruchomość. WINB, rozpatrując zażalenie wyjaśnił, że podniesione przez stronę zarzuty mogą być rozpatrywane jedynie w kontekście art. 33 pkt 10 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. niespełnienia wymogów dotyczących tytułu wykonawczego. Organ przypomniał, że upomnienie zostało doręczone stronie w dniu 12 grudnia 2013 r. Wszczęte wówczas postepowanie egzekucyjne zostało umorzone, jednakże kolejne postępowanie egzekucyjne, będące przedmiotem niniejszej sprawy, dotyczy tego samego obowiązku. Wierzyciel nie musi więc ponawiać upomnienia. Na poparcie tego stanowiska organ przywołał wyrok NSA w sprawie II FSK 315/08. Organ wskazał, że również dla M. J. został wystawiony tytuł wykonawczy. Wyjaśnił ponadto, że zgodnie z nowym wzorem tytułu wykonawczego, określonym w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej, nie jest wymagane aby tytuł wykonawczy posiadał okrągłą pieczęć urzędową. Ustosunkowując się do kwestii postępowania spadkowego, organ wyjaśnił, że w chwili obecnej brak jest prawomocnego rozstrzygnięcia co do spadku obejmującego przedmiotową nieruchomość, a okoliczność że takie postepowanie się toczy nie może być podstawa zarzutu w rozumieniu art. 33 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Niezależnie od zarzutów podniesionych w zażaleniu, organ II instancji zbadał dopuszczalność egzekucji administracyjnej, stwierdzając, że jest dopuszczalna. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. L. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, a nadto umorzenie ciążących na niej obowiązków dotyczących przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podnosząc zarzuty wadliwego wypełnienia tytułu wykonawczego, zastosowania niemożliwego do wykonania i zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, nieuwzględnienie zarzutów merytorycznych podniesionych w zażaleniu. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w tytule wykonawczym z dnia 21 października 2014 r. – część ogólna – nie jest wypełniona poz. 5. Następnie wyjaśniła, że M. J. nie pozwala jej na swobodny dostęp do przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi zaś na toczące się postępowanie o dział spadku, na skarżącej nie może ciążyć obowiązek remontu większej części przedmiotowego budynku niż to wynika z obecnego stanu faktycznego i prawnego. Zdaniem skarżącej współwłaściciele, który nie korzystają z nieruchomości, powinni w mniejszym stopniu uczestniczyć w kosztach utrzymania danej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wyjaśnił, ze poz. 5 tytułu wykonawczego wypełnia się w przypadku ponownego wydania tego samego tytułu wykonawczego, tj. w sytuacji kiedy wcześniej wydany tytuł wykonawczy został przez jego właściciela (zobowiązanego) utracony. W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy z dnia 21.10.2014r. wydany został po raz pierwszy i nie było potrzeby wypełniania poz. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Na wstępie podkreślić należy bezsporną okoliczność, że decyzja PINB z dnia 1 marca 2007 r., utrzymana w mocy ostateczną decyzją WINB z dnia 29 czerwca 2007 r., nakazująca m.in. W. L., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 66 ust. 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na posesji w S. przy ul. [...] 119, nr ewid. 3417/6, funkcjonuje w obrocie prawnym. Egzekwowany obowiązek nie został w żaden sposób wyeliminowany z obrotu prawnego i jest wymagalny. W toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego organ egzekucyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej ten obowiązek i jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie, wynikające w oczywisty sposób z art. 29 § 1 Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619), dalej "upea". Przepis ten stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji (§ 2) obejmuje natomiast to, czy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, podlega egzekucji administracyjnej lub czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Sytuacje, w których ustawodawca zobowiązuje organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego wyliczone są enumeratywnie w art. 59 § 1 upea. Stosownie do tego unormowania postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Nie ulega wątpliwości, że żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w pkt 1-10 powyższego unormowania nie została w niniejszej sprawie spełniona. Nie ulega również wątpliwości, że nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego wynikający z ostatecznej decyzji administracyjnej podlega egzekucji administracyjnej (art. 2 § 1 pkt 10 upea). W tytule wykonawczym z dnia 21 października 2014 r. treść podlegającego egzekucji obowiązku została określona tak samo, jak w decyzji z dnia 1 marca 2007 r. Zarzuty skarżącej, w których powołuje się na okoliczność, że nie ma dostępu do przedmiotowej nieruchomości, a w sądzie powszechnym toczy się postepowanie o dział spadku, w istocie zmierzają do tego, aby w postępowaniu egzekucyjnym doprowadzić do zmiany treści ostatecznej decyzji administracyjnej, względnie zignorowania nakazu z niej wynikającego, co jest niedopuszczalne. Do tego celu mogą służyć co najwyżej nadzwyczajne tryby, przewidziane w Kpa, służące kwestionowaniu decyzji ostatecznych. W szczególności nie można przyjąć, że obowiązek ciążący na skarżącej jest niewykonalny. Jako spadkobierczyni masy spadkowej obejmującej przedmiotową nieruchomość ma ona bowiem do niej tytuł prawny i nie może uwolnić się od obowiązku powołując się na trudności czynione jej przez innego spadkobiercę. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 10 upea, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Zgodnie zaś z art. 27 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera: 1) oznaczenie wierzyciela; 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; 12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku. Jeżeli tytuł wykonawczy dotyczy należności spółki nieposiadającej osobowości prawnej, w tytule wykonawczym podaje się również imiona i nazwiska oraz adresy wspólników (§ 2). Sąd nie dopatrzył się w tytule wykonawczym TW2 z dnia 21 października 2014 r. uchybień skutkujących odstąpieniem od egzekucji, a w konsekwencji umorzeniem postępowania z uwagi na niedopuszczalność egzekucji (art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 29 § 1 i 2 upea). Zgodnie z załącznikiem nr 2 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. poz. 650), w przypadku ponownego wydania tytułu wykonawczego poz. 5 - umieszcza się adnotację: "Tytuł wykonawczy został ponownie wydany w związku z postanowieniem ...(należy wskazać wierzyciela) nr ... z dnia ... o utracie tytułu wykonawczego nr ... z dnia ...". Trafnie więc organ stwierdził, że poz. 5 tytułu wykonawczego wypełnia się w przypadku ponownego wydania tego samego tytułu wykonawczego, tj. w sytuacji kiedy wcześniej wydany tytuł wykonawczy został przez jego właściciela (zobowiązanego) utracony. W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy z dnia 21 października 2014 r. wydany został po raz pierwszy i nie było potrzeby wypełniania poz. 5. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Ppsa.