II SA/Ke 244/13

WyrokWSA w Kielcach2013-06-26

Skład orzekający: Beata Ziomek, Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać zmiany w ewidencji poprzez ustalenie przebiegu granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron, jeśli przebieg tej granicy jest sporny?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może dokonać zmiany w ewidencji poprzez ustalenie przebiegu granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron, jeśli przebieg tej granicy jest sporny. W takiej sytuacji postępowanie ewidencyjne staje się bezprzedmiotowe, a spór o przebieg granicy powinien zostać rozstrzygnięty w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym. Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany w ewidencji gruntów polegającej na ustaleniu przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [...]. Starosta wydał decyzję zatwierdzającą przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron. M. K. i K. K. odwołali się od tej decyzji, kwestionując prawidłowość ustalonej granicy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, uznając, że granica jest sporna i wymaga rozstrzygnięcia w postępowaniu rozgraniczeniowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi M. K. i K. K. na decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skarg M. K. i K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów oddala skargi. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 §1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 7b ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań M. K. i K. K. od decyzji Starosty z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z dnia 11 sierpnia 2012r. R. B. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Kielcach, Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami, o wydanie decyzji zatwierdzającej przebieg granicy ustalonej "na zgodne oświadczenie stron" działki ewidencyjnej nr [...] zgodnie z dokumentacją wykonaną przez geodetę uprawnionego na zlecenie wnioskodawcy. W dniu 7 listopada 2012 r. Starosta zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek R. B. postępowania w sprawie zmiany w ewidencji gruntów w obrębie [...] , polegającej na ustaleniu przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...]. W dniu [...] Starosta wydał decyzję w oparciu o § 37, § 38, § 39 i § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), orzekającą o wprowadzeniu na wniosek R. B. zmiany w ewidencji gruntów w obrębie [...], polegającej na ustaleniu przebiegu części granicy działki nr [...] z działką sąsiednią nr [...] na odcinku od punktu [...] przez punkty [...] do punktu [...], na podstawie zgodnego oświadczenia stron, zgodnie ze szkicem załączonym do protokołu ustalenia przebiegu granic nieruchomości do celów ewidencji gruntów i budynków. Od decyzji tej odwołanie złożyli K. K. i M. K. W odwołaniu K. K. zawarł sprzeciw do decyzji Starosty z dnia [...] stwierdzając, że decyzja ta została wydana niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym.Skarżacy wniósł o ustalenie granic działek nr [...] na koszt R. B. i Starostwa Powiatowego. Z kolei M. K. podniosła, że nowe punkty graniczne nie są tożsame z punktami granicznymi przedstawionymi na wyrysie wydanym jej w 2008r. za numerem [...]. Ponadto skarżący wnieśli o przesłanie mapy i opisu. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podał, że z mapy ewidencji gruntów obrębu Lechów wynika, że działka nr [...] graniczy z działką nr [...]. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia 16 października 2012 r. właścicielem działki nr [...] jest R. B.. Natomiast zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia 24 kwietnia 2008 r. oraz z aktem własności ziemi z dnia 22 marca 1973 r. Nr [...], właścicielem działki nr [...] jest J. K. Starosta w prowadzonym postępowaniu w przedmiotowej sprawie ustalił, że J. K. nie żyje, a jego następcami prawnymi są M. K. i K. K.. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Starosty, brak jest dokumentów źródłowych na podstawie których można byłoby przyjąć przebieg granicy między działką nr [...], a działką nr [...]. Stosownie do przepisów § 36 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji gruntów na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. W dniu 27 września 2012r. do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, pod nr [...] została przyjęta dokumentacja wykonana przez geodetę uprawnionego. Jak wynika z "Opinii geodezyjnej" z dnia 26 września 2012 r., przedmiotem pracy geodezyjnej było wyznaczenie punktów granicznych. Zgodnie z art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm), czynność wyznaczenia punktów granicznych dotyczyć może jedynie punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że nie jest możliwe wyznaczenie punktów granicznych, gdy nie istnieją w ewidencji gruntów i budynków dane dotyczące tych punktów. W trakcie prowadzonych czynności geodeta uprawniony doszedł do wniosku, że brak jest możliwości odtworzenia położenia punktów granicznych na granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego, geodeta powinien odstąpić od czynności wyznaczenia punktów granicznych. Natomiast wykonawca prac geodezyjnych przystąpił do czynności ustalenia przebiegu granic. Z protokołu ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków oraz z opinii geodezyjnej z czynności ustalenia przebiegu granic dla działki nr [...] wynika, że granica między działką nr [...], a działką nr [...] została przyjęta w oparciu o przepisy § 36, § 37 i § 38 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przepis § 37 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowi, że w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. Z kolei przepis § 38 ust. 1 i 2 tego Rozporządzenia stanowi, że o czynnościach ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca zawiadamia właściwe podmioty ewidencyjne oraz osoby, jednostki organizacyjne i organy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1. Ustalenia przebiegu granic na gruncie dokonuje wykonawca w oparciu o złożone do protokołu granicznego zgodne oświadczenia woli osób, które stawiły się w określonym w zawiadomieniu miejscu i terminie. Zdaniem organu, z powyższych przepisów wynika, że w razie braku stosownej dokumentacji potrzebnej do przyjęcia granic ewidencyjnych nieruchomości, granice te można ustalić na podstawie terenowych pomiarów geodezyjnych i przyjąć je na podstawie zgodnego oświadczenia woli stron. Jak wynika z protokołu ustalenia przebiegu granicy między działką nr [...], a działką nr [...], na gruncie stawili się: R. B. - właściciel działki nr [...] oraz M. K. - żona nieżyjącego J. K. właściciela działki nr [...]. Przebieg granicy między działką nr [...], a działką nr [...] ustalono według punktów nr [...], zgodnie ze szkicem załączonym do protokołu ustalenia przebiegu granic nieruchomości. Uczestniczące w tych czynnościach osoby uznały granice za bezsporne i podpisały protokół ustalenia przebiegu granic. M. K. i K. K. w odwołaniach od zaskarżonej decyzji Starosty zakwestionowali prawidłowość ustalonej granicy między działkami nr [...] i nr [...], co zdaniem organu odwoławczego skutkuje brakiem zgody na ustalenie tej granicy w trybie przepisów § 37 i § 38 ww.Rozporządzenia. W ocenie organu, wobec braku zgody M. K. i K. K. na ustalenie przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], postępowanie zakończone decyzją Starosty z dnia [...] stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W tej sytuacji stanowisko Starosty zawarte w decyzji z dnia [...] jest wadliwe. W związku z powyższym organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Odnosząc się do żądań skarżących zawartych w odwołaniach,a dotyczących przesłania "mapy i opisu" organ wyjaśnił, że nie jest właściwy w tej sprawie. Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne właściwym do udostępniania informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w tym w formie wyrysów zawierających opis i mapę jest starosta. Natomiast odnosząc się do żądania ustalenia przebiegu granic na koszt R. B. i Starostwa Powiatowego organ stwierdził, że granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] jest granicą sporną. W tym przypadku ustalenie granicy może nastąpić w postępowaniu rozgraniczeniowym, a zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w przypadkach określonych w ustawie, sądy. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli M. K. i K. K. Skarżący powtórzyli zarzuty sformułowane w odwołaniach od decyzji organu I instancji, domagając się prowadzenia postępowania i “wyznaczenia granic na koszt R. B., W. K. i Starosty ". Dodatkowo skarżąca podniosła, że "wniesiony wniosek przez R. B. nie może być umorzony skoro wszczął postępowanie musi ono być prowadzone do końca (...)". Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2013r., na podstawie art. 111 § 1 P.p.s.a., Sąd zarządził połączenie sprawy II SA/Ke 244/13 oraz sprawy II SA/Ke 245/13 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Ke 244/13. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skargi nie są uzasadnione. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 – t. j.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wyrażonego na wstępie wniosku o bezzasadności skarg. Przed przystąpieniem do oceny legalności zakwestionowanej decyzji konieczne jest przypomnienie istoty ewidencji gruntów i budynków w świetle przepisów ustawy z dnia 17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz wydanego na jej podstawie Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ), zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Dane te mają charakter informacyjny. Nośnikiem wskazanych powyżej informacji jest zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, lecz potwierdza jedynie stan faktyczny. Tak więc rejestr ewidencji gruntów zawiera jedynie dane, które wynikają m.in. z tytułów własności (por. wyrok NSA z 20.11.1998r., sygn. akt. II SA 914/98, publ. LEX Nr 41816). Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, przedmiotowy zakres informacji w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. W ewidencji gruntów i budynków wskazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby prawne i fizyczne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części. Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie reguluje w zasadzie sposobu i trybu zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz trybu wprowadzania w niej zmian. Obecnie czynią to przepisy powołanego wyżej rozporządzenia. Rozporządzenie to nakłada na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków (w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy) m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Należy bowiem podkreślić, iż regulując zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, przepisy rozporządzenia posługują się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Aktualizacja taka nastąpić może z urzędu lub na wniosek (§ 45 ust. 1, § 46 ust. 1). Ustawodawca w § 46 ust. 2 Rozporządzenia określił jednocześnie dokumenty i materiały, na podstawie których organ może dokonywać zmian w ewidencji. Jak wynika z powyższego, rejestrowy charakter ewidencji gruntów i budynków determinuje zakres dozwolonych działań organu ewidencyjnego, co oznacza, że w tym postępowaniu organ ewidencyjny nie może rozstrzygać sporów co do prawa własności gruntu czy nadawać prawa do nieruchomości. Przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można też dochodzić, ani udowadniać swoich prawa właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (por. wyrok NSA z 3.09. 2010r., sygn. akt. I OSK 1395/10). W orzecznictwie sądowym i doktrynie podkreśla się, że organ ewidencyjny rejestruje jedynie stan prawny ustalony w innym trybie lub przez inne organy. Postępowanie ewidencyjne służy rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach, lokalach, i ma charakter wyłącznie informacyjny. Wszelkie spory dotyczące prawa związanego z opisanym w ewidencji gruntem podlegają rozstrzygnięciu w odrębnym postępowaniu. W tym miejscu wymaga wskazania, że jeżeli istnieje konieczność ustalenia przebiegu granic nieruchomości poprzez określenie położenia punktów granicznych i linii granicznych, a także utrwalenia punktów znakami granicznymi powinno się przeprowadzić rozgraniczenie nieruchomości (art. 29 ust. 1 ustawy). Wprawdzie przepis § 36 Rozporządzenia wskazuje na dokumentowe źródła wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasoby geodezyjnego i kartograficznego, to w orzecznictwie wskazuje się, że przepis ten nie stanowi podstawy rozstrzygania sporów co do przebiegu granic nieruchomości, skoro o przebiegu granicy nieruchomości rozstrzyga się w postępowaniu rozgraniczeniowym ( por. wyrok NSA z 29.07.2011r., IOSK 1347/10, LEX Nr 950515 i wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3.02.2012r., sygn. akt II SA/Po 1196/11). Jak już podniesiono wyżej w ewidencji wprowadza się bezsporne dane o gruntach. Zatem w razie sporu co do przebiegu granic nieruchomości – ustalenie tych granic nie może nastąpić w postępowaniu ewidencyjnym. Temu celowi służy natomiast postępowanie rozgraniczeniowe. Stosownie do art. 29 ust. 3 ustawy rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w przypadkach określonych w ustawie, sądy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organ odwoławczy trafnie uznał, że skoro przebieg granic pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] jest sporny, na co wskazują odwołania M. K. i K. K., w których zakwestionowali prawidłowość ustalonej granicy pomiędzy ww. działkami - to prowadzenie postępowania w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów stało się bezprzedmiotowe. W tym przypadku ustalenie przebiegu granic nieruchomości może bowiem nastąpić w postępowaniu rozgraniczeniowym (art. 29 ust. 3 ustawy). Jak wynika z mapy ewidencji gruntów obrębu [...] - działka nr [...] graniczy z działką nr [...]. Z wypisu z rejestru gruntów z dnia 16 października 2012 r. wynika, że właścicielem działki nr [...] jest R. B.. Z kolei zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia 24 kwietnia 2008 r. oraz z aktem własności ziemi z dnia 22 marca 1973 r. Nr [...], właścicielem działki nr [...] jest J. K. Z ustaleń organów wynika, że J. K. nie żyje, a jego następcami prawnymi są M. K. i K. K.. Z decyzji organu I instancji wynika, że brak jest dokumentów źródłowych na podstawie których można byłoby przyjąć przebieg granicy między działką nr [...], a działką nr [...]. W dniu 27 września 2012 r. do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, pod nr [...] została przyjęta dokumentacja wykonana przez geodetę uprawnionego. W "Opinii geodezyjnej" z dnia 26 września 2012 r., geodeta uprawniony wskazał, że w sprawie niniejszej przedmiotem prac geodezyjnych było wyznaczenie punktów granicznych. W trakcie prowadzonych czynności geodeta doszedł jednak do wniosku, że brak jest możliwości odtworzenia położenia punktów granicznych na granicy działki nr [...] z działką nr [...] i przystąpił do czynności ustalenia przebiegu granic. Z protokołu ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków oraz z opinii geodezyjnej z czynności ustalenia przebiegu granic dla działki nr [...] wynika, że granica między działką nr [...], a działką nr [...] została przyjęta w oparciu o przepisy § 36, § 37 i § 38 Rozporządzenia. Z protokołu wynika nadto, że na gruncie stawili się: R. B. - właściciel działki nr [...] oraz M. K. - żona nieżyjącego J. K. właściciela działki nr [...]. Przebieg granicy między działką nr [...], a działką nr [...] ustalono według punktów nr [...] zgodnie ze szkicem załączonym do protokołu ustalenia przebiegu granic nieruchomości. Uczestniczące w tych czynnościach osoby uznały granice za bezsporne i podpisały protokół ustalenia przebiegu granic. W tych okolicznościach organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów, polegającej na ustaleniu przebiegu części granicy działki nr [...] z działką sąsiednią nr [...], na podstawie zgodnego oświadczenia stron. Z akt sprawy wynika, że w odwołaniach od decyzji organu I instancji M. K. i K. K. zakwestionowali prawidłowość ustalonej granicy między działkami nr [...] i nr [...] stwierdzając, że decyzja ta została wydana niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym. Skarżąca podniosła, że nowe punkty graniczne nie są tożsame z punktami granicznymi przedstawionymi na wyrysie wydanym jej w 2008 r. za numerem [...]. Ponadto skarżący K. K. wnióśł o ustalenie granic działek nr nr [...] i [...] z działkami nr [... na koszt R. B. i Starostwa Powiatowego. Mając na uwadze powyższe, skoro w stanie faktyczym tej sprawy przebieg granic pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami jest sporny, to prowadzenie przez organ ewidencyjny postepowania w przedmiocie żądanej zmiany w ewidencji gruntów nie znajduje podstaw prawnych i faktycznych. W tych okolicznościach domaganie się przez skarżących dalszego prowadzenia postępowania i “wyznaczenia granic na koszt R. B., W. K. i Starosty " – w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów - nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Stosownie do art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Instytucja umorzenia postępowania przewidziana w tym przepisie, w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego i poglądów doktryny dotyczy sytuacji, gdy powstaje trwała i nieusuwalna przeszkoda w prowadzeniu postępowania administracyjnego czy to po stronie podmiotowej czy też przedmiotowej, przy czym przeszkoda ta, ma charakter nieprzemijający i nieusuwalny. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. ma zastosowanie tylko w tych przypadkach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem danego postępowania. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, a więc takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. W wyroku NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05, LEX nr 201507) wskazano, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji właściwego organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Jak podkreśla się w doktrynie, istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że "Nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacja faktyczna danego podmiotu ) a prawem (sytuacja prawna danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (J. Zimmermann: Ordynacja podatkowa. Komentarz. Postępowanie podatkowe, Toruń 1998,s.212 – pogląd powołany w G. Łaszczyca, A.Matan: Umorzenie ogólnego postępowania administracyjnego, Zakamycze 2002 ). Analiza materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy dowodzi, że prawidłowe są ustalenia organu odwoławczego, iż w rozpoznawanej sprawie przebieg granicy jest sporny, zatem jej ustalenie pomiędzy działkami stron może nastąpić w postępowaniu rozgraniczeniowym. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest organem właściwym do orzekania w tego typu sprawach, co pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W konsekwencji powyższych okoliczności faktycznych i prawnych zasadnie organ odwoławczy uchylił w całości decyzję organu I instancji orzekającą o wprowadzeniu na wniosek R. B. zmiany w ewidencji gruntów w obrębie [...], polegającej na ustaleniu przebiegu części granicy działki nr [...] z działką sąsiednią nr [...] na odcinku od punktu [...] do punktu [...], na podstawie zgodnego oświadczenia stron, zgodnie ze szkicem załączonym do protokołu ustalenia przebiegu granic nieruchomości do celów ewidencji gruntów i budynków - i orzekł o umorzeniu postępowania organu I instancji. Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że czynność wyznaczenia punktów granicznych dotyczyć może jedynie punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków, co oznacza, że nie jest możliwe wyznaczenie punktów granicznych, gdy nie istnieją w ewidencji gruntów i budynków dane dotyczące tych punktów. W stanie faktycznym tej sprawy, mając na uwadze art. 39 ust. 5 ustawy, ustalenie przez uprawnionego geodetę, że brak jest możliwości odtworzenia położenia punktów granicznych na granicy działki nr [...] z działką nr [...] skutkować winno odstąpieniem od czynności wyznaczenia punktów granicznych. Skoro zatem podniesione w skargach zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło