II SA/Ke 244/17

WyrokWSA w Kielcach2017-08-31

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Agnieszka Banach, Dorota Chobian

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy informacja o prawomocnym mandacie karnym za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, przekazana przez Inspekcję Transportu Drogowego (ITD), stanowi podstawę do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy?
Ratio decidendi
Informacja o prawomocnym mandacie karnym za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, przekazana przez Inspekcję Transportu Drogowego (ITD), stanowi wystarczającą podstawę do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ orzekający jest związany treścią prawomocnego mandatu karnego co do popełnienia wykroczenia i okoliczności je uzasadniających.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję starosty o zatrzymaniu prawa jazdy T. Z., uznając, że Główny Inspektor Transportu Drogowego nie był uprawniony do poinformowania starosty o prawomocnym mandacie za przekroczenie prędkości. Prokurator zaskarżył tę decyzję, argumentując, że informacja ITD była wystarczającą podstawą do zatrzymania prawa jazdy. Sąd administracyjny uznał skargę prokuratora za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Banach, Sędzia WSA Dorota Chobian, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 września 2016r. znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego P. Z. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania T. Z. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 28 czerwca 2016r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego informujące o tym, że w dniu 19 maja 2016r. uprawomocnił się przedstawiony w załączeniu mandat karny nałożony na T. Z. w związku z przekroczeniem dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Decyzją z dnia [...] organ I instancji zatrzymał T. Z. prawo jazdy kategorii A, B, T wydane w dniu 20 października 1999r. przez Starostę na okres trzech miesięcy, zobowiązując stronę do bezzwłocznego zwrotu dokumentu prawa jazdy i nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W podstawie prawnej powołano art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016r. poz. 627 ze zm.), zwanej dalej ustawą w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r. poz. 1137 ze zm.). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. Z. podnosząc, że miejsce pomiaru prędkości było nieprawidłowo oznakowane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej Kolegium, wydając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. opisaną na wstępie decyzję, wskazało że zgodnie z obowiązującym od dnia 18 maja 2015r. art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W myśl art. 102 ust. 1c tej ustawy, Starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych K.p.a., przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji. W dniu 28 czerwca 2016r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego informujące o tym, że w dniu 19 maja 2016r. uprawomocnił się mandat karny nałożony na T. Z. w związku z przekroczeniem dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Do pisma został dołączony poświadczony za zgodność z oryginałem mandat karny. W piśmie tym znajduje się również informacja, że prawo jazdy nie zostało zatrzymane. Dalej Kolegium podniosło, iż jako podstawę przekazania powyższych informacji wskazano art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy - kodeks karny i niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.541). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy do dnia 31 grudnia 2016r. podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4, a więc ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 cytowanej powyżej ustawy, do dnia 31 grudnia 2016r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4. Stosownie do art. 135 ust. 1 pkt 1a ppkt a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, Policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zdaniem Kolegium, z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że jedynym właściwym podmiotem do zatrzymania za pokwitowaniem prawa jazdy, w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z szybkością przekraczającą dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest policjant. Uprawnień takich nie posiada Inspektor Transportu Drogowego. Za powyższym przemawia również brzmienie przepisów zawartych w rozdziale dziewiątym ustawy z dnia 26 września 2001r. o transporcie drogowym, wśród których brak jest przepisu, który przyznawałby Inspekcji Transportu Drogowego uprawnienia do zatrzymywania kierowcy prawa jazdy. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1c i 1e ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 lub art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. W obu tych przypadkach jest mowa o konieczności zatrzymania prawa jazdy przez policję. Zatrzymanie prawa jazdy kierowcy, który przekroczył w terenie zabudowanym dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h przez policję, rodzi konieczność przekazania dokumentu prawa jazdy właściwemu staroście celem wydania decyzji zatrzymującej prawo jazdy. W przypadku zaś, gdy policja w trakcie zatrzymania kierującego pojazdem z przekroczeniem dozwolonej prędkości ujawni brak prawa jazdy, starosta zobowiązany jest do wydania decyzji w trybie art. 102 ust. 1c. Tak więc w przypadku ujawnienia przez Inspektora Transportu Drogowego przekroczenia przez kierowcę w terenie zabudowanym dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h, brak jest podstaw prawnych do zatrzymania kierowcy prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy. Kierowcę łamiącego przepisy drogowe Inspektor Transportu Drogowego może jedynie ukarać mandatem karnym. Ponieważ zarówno przepisy ustawy o transporcie drogowym, jak również ustawy o kierujących pojazdami nie dają uprawnień Inspekcji Transportu Drogowego do zatrzymania kierowcy prawa jazdy, jak też występowania do właściwego starosty z wnioskiem o wydanie decyzji zatrzymującej prawo jazdy, wobec tego zaskarżona decyzja organu I instancji jest wadliwa i podlega uchyleniu w całości, zaś całe postępowanie zostaje umorzone. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej Kielce - Wschód w Kielcach zaskarżając w całości decyzję Kolegium i zarzucając temu rozstrzygnięciu rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 102 ust. 1 pkt 4 i 1 c ustawy i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.541) poprzez nieprawidłową ich interpretację i bezzasadne przyjęcie, że Główny Inspektor Transportu Drogowego nie był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a Prawo o ruchu drogowym i powiadomienia o tym właściwego starosty, a jedyną podstawą do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest zatrzymanie tego dokumentu przez policjanta, co w konsekwencji skutkowało bezzasadnym uchyleniem zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Prokurator powołał się na art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy określa art. 102 ust. 1c tej ustawy, stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Z powyższej regulacji wynika, że o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie. Decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, lecz obliguje organ do jej wydania w każdym wypadku realizacji przesłanek wskazanych w art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami tj. przekroczenia przez kierującego dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowany. Z informacji nadesłanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Starosty pismem z dnia 23 czerwca 2016 roku, wynika, że T. Z. w dniu 31 stycznia 2016 roku w miejscowości Goleniowy kierując pojazdem marki VW przekroczył w obszarze zabudowanym dopuszczalną prędkość o 52 km/h. Za wykroczenie z art. 92a kw, T. Z. został ukarany prawomocnym mandatem karnym w kwocie 500 zł, który podpisał w dniu 19 maja 2016 roku. Powiadomienie to i wskazane w nim okoliczności materialne zobowiązywało Starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu T. Z. prawa jazdy na okres 3 miesięcy, zobowiązania go do zwrotu dokumentu prawa jazdy, gdyż nie został mu zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie [...] w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r. 1) podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem; 2) podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4. Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1 a) lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W myśl art. 139 ust. 4. ustawy Prawo o ruchu drogowym w przypadku kontroli, o której mowa w art. 129a ust. 1, uprawnienia i obowiązki policjantów określone w art. 135 ust. 1 i art. 136 ust. 1 wykonują w stosunku do kierujących pojazdami również inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. Zgodnie z art. 129 a ust. 1 pkt 3 ustawy kontrola ruchu drogowego w odniesieniu do kierującego pojazdem, który naruszył przepisy ruchu drogowego, w przypadku zrejestrowania tego naruszenia przy użyciu: a) przyrządów kontrolno-pomiarowych, b) przypadku zarejestrowania tego naruszenia przy użyciu przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe albo na statku powietrznym urządzeń rejestrujących - należy również do Inspekcji Transportu Drogowego. 2. W ramach wykonywania kontroli ruchu drogowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 1 i 2, w tym również wobec właściciela lub posiadacza pojazdu. W przedmiotowej sprawie niespornym jest, że T. Z. został ukarany prawomocnym mandatem karnym przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, za to, że w dniu 31 stycznia 2016r. w miejscowości [...] kierując pojazdem marki VW przekroczył w obszarze zabudowanym dopuszczalną prędkość o 52 km/h tj. za wykroczenie z art. 92a kw, o czym Starosta został poinformowany w trybie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 o zmianie [...] w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a P.r.d. Informacja ta zgodnie z treścią art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowiła podstawę wydania przez Starostę decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Mając na uwadze użycie w treści art. 102 ust. 1 sformułowania "starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" Starosta był związany informacją o ukaraniu skarżącego prawomocnym mandatem karnym za przekroczenie kierowanym przez niego w terenie zabudowanym pojazdem dozwolonej prędkości ponad 50 km/h. Miał zatem obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W konsekwencji w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy organ orzekający był związany treścią prawomocnego mandatu karnego co do popełnienia wykroczenia z art. 92a kw oraz co do prędkości kierowanego przez skarżącego pojazdu w związku z którą mandat karny został nałożony (w tym względzie Prokurator powołał się na wyrok WSA w Kielcach sygn. akt II SA/Ke 483/16 oraz wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/GI 192/16). Prokurator podkreślił, iż od 1 stycznia 2017 roku obowiązuje zmieniony art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy [...], który stanowi, że: podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem; podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3. Zmiana tego przepisu, zdaniem skarżącego, wynika z konieczności doprecyzowania brzmienia tego przepisu. Obecnie ustawodawca w ust. 1 pkt 2 wskazał wprost, że podstawą wydania decyzji, o której mowa w m.in. w art. 102 ust. 1 pkt 4 jest informacja od podmiotu, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie. Doprecyzowanie tego przepisu dopełnia w sposób niebudzący wątpliwości regulację zawartą w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 1 c ustawy. Prokurator nadmienił przy tym, że art. 102 ust. 1c ustawy dopuszcza sytuację, gdy prawo jazdy nie zostało fizycznie zatrzymane kierującemu stanowiąc, że w treści decyzji w powyższym przedmiocie organ zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Powyższe wskazuje na to, że fakt prowadzenia pojazdu na drodze publicznej bez wymaganych dokumentów, co skutkuje brakiem fizycznego zatrzymania prawa jazdy nie może zwolnić kierowcy z odpowiedzialności administracyjnoprawnej, chroniąc przed skutkami nieprzestrzegania obowiązujących przepisów ruchu drogowego. Na powyższe zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 21 kwietni 2016 roku w sprawie sygn. II SA/GI 92/16. Mając na uwadze powyższe skarżący Prokurator wniósł o uchylenie w całości decyzji Kolegium. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 1 sierpnia 2017r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik uczestnika T. Z. podzielił w całości stanowisko Kolegium podnosząc, iż skarga jest błędna i bezzasadna. W tym zakresie wskazał, że zarówno z wykładni przepisów, dotyczących przedmiotowej materii, w szczególności z art. 102 ust 1 pkt 4 i 1c, 1e ustawy i art. 135 ust 1 pkt 1 lit. a Prawa o ruchu drogowym, wynika brak kompetencji Inspekcji Transportu Drogowego tak do zatrzymania prawa jazdy, jak i do wystąpienia z wnioskiem do właściwego starosty o zatrzymanie uprawnień. Przyjęcie kompetencji tego organu we wskazanym zakresie, wobec braku uregulowań, stanowiłoby naruszenie zasady legalizmu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga podlegała uwzględnieniu z uwagi na naruszenie przez Kolegium prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stanowisko Prokuratora zaprezentowane w uzasadnieniu skargi Sąd podziela w całości. W sprawie niniejszej poza sporem jest, że w dniu 28 czerwca 2016r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego informujące o tym, że w dniu 19 maja 2016r. uprawomocnił się przedstawiony w załączeniu mandat karny nałożony na T. Z. w związku z przekroczeniem dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Wbrew stanowisku Kolegium, powiadomienie to i wskazane w nim okoliczności zobowiązywały Starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, zobowiązania do zwrotu prawa jazdy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jak bowiem stanowi art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Z kolei przepis art. 102 ust. 1c tej ustawy, określa czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W świetle brzmienia ww. przepisów nie może budzić wątpliwości, że o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie. Tym samym organ nie działa w tego typu sprawach w warunkach uznania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie [...] w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r. 1) podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem; 2) podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4. Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1 a) lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Stosownie do art. 139 ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w przypadku kontroli, o której mowa w art. 129a ust. 1, uprawnienia i obowiązki policjantów określone w art. 135 ust. 1 i art. 136 ust. 1 wykonują w stosunku do kierujących pojazdami również inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. Z kolei zgodnie z art. 129 a ust. 1 pkt 3 ustawy kontrola ruchu drogowego w odniesieniu do kierującego pojazdem, który naruszył przepisy ruchu drogowego, w przypadku zrejestrowania tego naruszenia przy użyciu: a) przyrządów kontrolno-pomiarowych, b) przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe albo na statku powietrznym urządzeń rejestrujących - należy również do Inspekcji Transportu Drogowego. Stosownie do ust. 2 w ramach wykonywania kontroli ruchu drogowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 1 i 2, w tym również wobec właściciela lub posiadacza pojazdu. Mając na uwadze brzmienie powołanych przepisów stwierdzić trzeba, iż organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji (wskazanych w powiadomieniu okolicznościach materialnych). W sprawie niniejszej uczestnik postępowania nie kwestionuje faktu popełnienia wykroczenia, nie powołuje żadnych szczególnych okoliczności jego popełnienia, a jedynie podnosi brak kompetencji Inspekcji Transportu Drogowego tak do zatrzymania prawa jazdy, jak i do wystąpienia z wnioskiem do właściwego starosty o zatrzymanie uprawnień. Zdaniem uczestnika, informacja Inspekcji Transportu Drogowego nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Stanowisko Kolegium oraz uczestnika postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Otóż, w ocenie Sądu, wystarczającą do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest informacja od uprawnionych do tego organów (Policja lub ITD), że miał miejsce fakt przekroczenia przez danego kierowcę prędkości w terenie zabudowanym o więcej niż 50 km/h. W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że uzyskanie informacji (wiedzy) o ukaraniu uczestnika postępowania prawomocnym mandatem karnym za przekroczenie w terenie zabudowanym dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h uprawniało i obligowało organ do wydania rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy. Jak podkreśla się w orzecznictwie, w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy organ orzekający jest związany treścią prawomocnego mandatu karnego co do popełnienia wykroczenia z art. 92a kw oraz co do prędkości kierowanego przez skarżącego pojazdu w związku z którą mandat karny został nałożony (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 20.07.2016r. o sygn. akt II SA/Ke 483/16). W ocenie Sądu, zaakceptowanie stanowiska prezentowanego przez Kolegium oraz uczestnika postępowania prowadziłaby do sytuacji, że w stosunku do kierowcy, zatrzymanego przez policję w trakcie kontroli drogowej, można byłoby wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące, a w sytuacji tego, który popełnił dokładnie to samo wykroczenie drogowe, lecz ujawnione przez ITD, takiej podstawy już by nie było. To zaś oznaczałoby niedopuszczalne w państwie prawa różnicowanie podmiotów, które popełniają takie same wykroczenia drogowe (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29.08.2017r., sygn. akt II SA/GL 170/17). Jedynie końcowo wskazać należy, iż w orzecznictwie sądowym podkreśla się (por. np. powołany wyżej wyrok WSA w Gliwicach), że celem regulacji wprowadzającej obowiązkowe zatrzymanie prawa jazdy w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym, była poprawa bezpieczeństwa na drogach. Uzależnienie możliwości wydania decyzji od wcześniejszego fizycznego zatrzymania prawa jazdy czyniłoby cel ten iluzorycznym. W myśl art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję, o której mowa, zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Powołany przepis stanowi zatem lex specialis w stosunku do przepisu, który wymaga uprzedniego zatrzymania prawa jazdy. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że Kolegium naruszyło powołane wyżej przepisy prawa materialnego, co skutkować musiało wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium, zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a., uwzględni przedstawione wyżej rozważania i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł, jak w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy p.p.s.a. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w związku z § 4 ust. 1, 3 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016r. poz. 1715 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło