II SA/Ke 250/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewoda , po rozpoznaniu odwołania K.S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 674 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej od dnia 3 listopada 2014r. na okres 120 dni. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy: K.S. został zarejestrowany Urzędzie Pracy w dniu 6 sierpnia 2014r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji otrzymał "Informację dla osób bezrobotnych", zawierającą pouczenie o tym, że niestawiennictwo w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i niepowiadomienie w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej, przy czym za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa może być uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się przez bezrobotnego w urzędzie pracy. W rachubę mogą wchodzić nagłe przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, np. nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź itp. Przyczyna musi poddawać się możliwości weryfikacji, tj. powinna być udokumentowana. Jeżeli przyczyną jest choroba lub opieka nad chorym niezbędne jest przedłożenie zaświadczenia lekarskiego. Termin stawiennictwa w Urzędzie Pracy został wyznaczony K.S. na dzień 3 listopada 2014r., co potwierdził on podpisem w Karcie aktywizacji zawodowej osoby bezrobotnej. Tego dnia nie stawił się on w urzędzie pracy, zgłosił się natomiast dnia 4 listopada 2014r. i poinformował, że termin wyznaczonej wizyty miał zanotowany na kartce na 4 listopada 2014r. Pracownik sporządził notatkę urzędową w dniu 12 grudnia 2014r. z tej rozmowy, stwierdzając że poinformowano bezrobotnego o możliwości usprawiedliwienia terminu zgodnie z ustawą. Decyzją z dnia 18 listopada 2014r. K.S. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej od dnia 3 listopada 2014r. na okres 120 dni, z powodu niestawienia się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie swego niestawiennictwa. Ponieważ było to pierwsze niestawiennictwo z przyczyn nieuzasadnionych, pozbawienie statusu bezrobotnego nastąpiło na okres 120 dni od dnia niestawiennictwa w urzędzie pracy. W odwołaniu od powyższej decyzji K.S. podał, że jego nieobecność była spowodowana wyjazdem na groby do siostry jego ojca mieszkającej w B. pod S.; 2 listopada miał wrócić do K., ale bus do S., który znajdował się w rozkładzie nie przyjechał, nie mógł dostać się do S. i nie zdążył na pociąg. Podniósł także, że w dniu 4 listopada stawił się w urzędzie, jednak nie przyjęto jego wyjaśnień. Organ odwoławczy uznał, że argumenty odwołania nie mogą być uwzględnione. Wskazał, że usprawiedliwienie niestawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie może być usprawiedliwione, gdy przyczyna jest uzasadniona i udokumentowana, a powiadomienie o uzasadnionej przyczynie nastąpi w ciągu 7 dni od daty niezgłoszenia się w urzędzie pracy. K.S. nie zgłosił się w Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Wprawdzie zgłosił się w urzędzie w ciągu 7 dni od daty wyznaczonej do stawiennictwa, jednak wskazana przez niego przyczyna niestawiennictwa, czyli błędne odnotowanie daty stawiennictwa, nie może zostać uznana za uzasadnioną. O problemach komunikacyjnych, które uniemożliwiły mu powrót do K. w dniu 3 listopada 2014r. K.S. poinformował dopiero w odwołaniu. Zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach pracy bezrobotny w wyznaczonym terminie ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym gotowości do podjęcia pracy. Stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 4 starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw, tj. 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa, 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Wojewody w Kielcach z dnia [...] wniósł K.S., zarzucając naruszenie art. 33 ust. 4 pkt 4, art. 49 pkt 3 i 4, art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 8 i art. 7 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organ błędnie interpretuje przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, w którym mowa o "nie powiadomieniu" o uzasadnionej przyczynie, i z którego nie wynika obowiązek udokumentowania tej przyczyny. Fakt stawiennictwa w urzędzie dnia 4 listopada i wyjaśnienie, mające w części odzwierciedlenie w notatce, z niewyjaśnionych w decyzji powodów nie zostało uznane za powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa. W ocenie skarżącego, art. 33 pkt 4 ustawy nic na temat "usprawiedliwiania" nie stanowi, a jedynie obliguje do powiadomienia w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Skarżący podniósł, że "datę stawiennictwa zapisywał przy urzędniczce, która nie skorygowała błędu, nie jest również wiadome kiedy wpisała swoją datę w kartę aktywizacji". Ponadto, organ II instancji nie wyjaśnił powodów, dla których uznał, że nie powiadomił on w ciągu 7 dni urzędu o przyczynach niestawiennictwa, mimo że w dniu 4 listopada był w urzędzie. Organ II instancji nie wyjaśnił, dlaczego błędne odnotowanie daty nie można uznać za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa. Skarżący podkreślił swoją trudną sytuację osobistą, wskazując na eksmisję z mieszkania, bezpodstawne zwolnienie dyscyplinarne z pracy, korzystanie z noclegowni, brak środków do życia. Przysługiwało mu pierwszeństwo w skierowaniu do udziału w programach specjalnych (art. 49 pkt 3 i 4), jak również powiatowy urząd pracy powinien mu przedstawić propozycję, o której mowa w art. 50 ust. 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podnosząc że zarzuty w niej podniesione pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej daje p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w taki sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalność orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Sąd administracyjny nie może opierać kontroli legalności na kryterium słuszności, zasadach współżycia społecznego, czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej była decyzja w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej od dnia 3 listopada 2014r. na okres 120 dni. Jako podstawę materialnoprawną decyzji organ orzekający wskazał art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Należy podkreślić, że ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 674 ze zm.), zwanej dalej ustawą, warunkuje uzyskanie i zachowanie statusu bezrobotnego od legitymowania się gotowością do podjęcia zatrudnienia. W celu potwierdzenia gotowości, a także przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy proponowanej przez urząd lub w innym celu, wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się w wyznaczonych terminach do właściwego urzędu pracy. Obowiązek ten wynika z powołanego przez organ przepisu art. 33 ust. 3 ustawy. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy stanowi, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, a pozbawienie statusu następuje od dnia niestawienia się w tym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Stosownie do uregulowania zawartego w pkt 3 art. 33, w przypadku pierwszego niestawiennictwa, tak jak w rozpoznawanej sprawie, w wyznaczonym terminie okres na jaki następuje utrata statusu bezrobotnego wynosi 120 dni. Jak wynika z akt sprawy, czego skarżący nie kwestionuje, w dniu rejestracji (6 sierpnia 2014r.), przed wydaniem decyzji o uznaniu go za osobę bezrobotną, został on pouczony o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach w urzędzie pracy oraz o obowiązku powiadamiania tego urzędu w terminie 7 dni od wyznaczonego dnia o przyczynie niestawiennictwa – pkt III.8 Informacji dla osób bezrobotnych. Bezspornym jest w sprawie, że skarżący w wyznaczonym terminie, tj. dnia 3 listopada 2014r. nie zgłosił się w Urzędzie Pracy. O tym terminie był powiadomiony, o czym świadczy jego własnoręczny podpis w Karcie aktywizacji zawodowej osoby bezrobotnej. Nie powiadomił także ani w tym dniu, ani w okresie 7 dni urzędu pracy o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, co nakazuje przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Wskazana bowiem przez niego dnia 4 listopada 2014r. przyczyna – niewłaściwie odnotowana data stawienia się w urzędzie pracy - nie mogła zostać uznana za uzasadnioną. W tym stanie faktycznym, organ prawidłowo uznał, że skarżący nie spełnił warunku w postaci wskazania w okresie 7 dni powodów niestawiennictwa w wyznaczonym terminie i był zobligowany do zastosowania normy określonej art. 33 ust. 4 pkt 4 w zw. z pkt 3 lit.a ustawy. Wbrew zarzutowi skargi należy uznać, że organ prawidłowo uznał, że przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy stanowi o "niepowiadomieniu" o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Prawidłowo także uznał, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, o czym skarżący był poinformowany pisemnie, o czym mowa wyżej. Nie można uznać natomiast za taką okoliczność pomylenie terminu, zapomnienie terminu, tym bardziej że skarżący w sprawie niniejszej własnoręcznym podpisem potwierdził fakt powiadomienia go o wyznaczonej na dzień 3 listopada 2014r. dacie zgłoszenia się w urzędzie pracy celem potwierdzenia gotowości do podjęcia zatrudnienia. Zauważyć należy, że sposób odnotowania terminu stawiennictwa w urzędzie pracy jest indywidualną sprawą każdego bezrobotnego, a organ otrzymując od strony potwierdzenie zapoznania się z dokumentem, przez złożenie na nim własnoręcznego podpisu, nie jest zobligowany do podejmowania dodatkowych działań zmierzających do potwierdzenia, że strona rzeczywiście zapoznała się z jego treścią. Nie można uznać za zasadny zarzut zawarty w skardze, że urzędnik winien był dopilnować odnotowania przez skarżącego prawidłowej daty stawienia się w urzędzie. W ocenie Sądu, nie jest uzasadnioną przyczyną w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy okoliczność powstała na skutek niedbalstwa czy lekkomyślności. Organ słusznie podkreślił, że skarżący dopiero w odwołaniu od decyzji o utracie statusu bezrobotnego z dnia 18 listopada 2014r. podał przyczynę niestawiennictwa w postaci problemu komunikacyjnego, który uniemożliwił mu powrót do Kielc w dniu 3 listopada 2014r. Stało się to jednak już po upływie 7 dniu od wyznaczonego terminu stawienia się w urzędzie pracy (3 listopada 2014r.) i nie mogło być uwzględnione. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że organ naruszył art. 8 i art. 7 k.p.a. wskazać należy, że decyzja wydana w sprawie utraty statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy ma charakter aktu związanego. Oznacza to, że samo zaistnienie warunków wyznaczonych tym przepisem obliguje organ do jej wydania. Użyte w tym przepisie określenie "nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa" wskazuje, że to na bezrobotnym ciąży obowiązek usprawiedliwienia nieobecności, po upływie którego jest on pozbawiony statusu bezrobotnego (p. wyrok NSA z dnia 14 maja 2007r., sygn. akt I OSK 1091/06, wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2007r. sygn. akt I OSK 2450/07, wyrok NSA z dnia 14 listopada 2012r. sygn. akt I OSK 877/12, wyrok WSA w Rzeszowie 26 listopada 2013r. sygn. akt II SA/Rz 925/13). Powyższe wskazuje, że wskazany w przepisie termin nie jest terminem instrukcyjnym, lecz ma charakter terminu materialnego, a w świetle ustawy o promocji i instytucjach rynku pracy ustawodawca nie przewidział możliwości przywracania tego terminu. Wskazana w skardze sytuacja osobista skarżącego (eksmisja z mieszkania, zwolnienie z pracy) nie może stanowić o braku podstaw do zastosowania przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. W zaistniałej sytuacji nie było przedmiotem rozstrzygania podnoszone w skardze pierwszeństwo w skierowaniu do udziału w programach specjalnych (art. 49 pkt 3 i 4), jak również przedstawienie propozycji, o której mowa w art. 50 ust. 2 ustawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organy orzekające dokonały prawidłowej wykładni oraz prawidłowo zastosowały przepisy art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie naruszając wskazanych w skardze przepisów tej ustawy, jak również kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.