II SA/Ke 252/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2012r. sprawy ze skargi G.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata E.R. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] znak: [...] stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą: "budowa drogi gminnej na Osiedlu L. w C.". W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wnioskiem z dnia 14.07.2009r. Gmina C. wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach opisanego na wstępie przedsięwzięcia. W załączonej do wniosku karcie informacyjnej zaznaczono, że planuje się wykonanie nawierzchni asfaltowej o długości ok. 115m i szerokości jezdni 6,0m oraz jednostronnego chodnika szerokości 2,0m wraz ze stanowiskami parkingowymi (ok. 15 sztuk) o nawierzchni z kostki brukowej. Łączna powierzchnia terenu pod inwestycję wynosi ok. 1228m2. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł G.G. – współwłaściciel działek nr 973/3, 973/4 i 975/5, sąsiadujących bezpośrednio z działką na której planowana jest inwestycja, podnosząc zarzut zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym i wskazując na inne bezpieczniejsze poprowadzenie planowanej drogi przez działkę nr 987/4. Ponadto zdaniem autora odwołania, wykonanie drogi na działce nr 973/7 narusza prawo własności właścicieli działki nr 973/5 i spowoduje konieczność wycinki drzew. Kolegium utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazało, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zwanej dalej ustawą, przedmiotowa inwestycja zaliczona jest do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy C., po zasięgnięciu opinii Starosty K. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, na podstawie art. 63 ust. 1 i 2 ustawy, odstąpił od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji spełnia wszystkie określone przepisami wymogi. W osnowie stwierdzono, stosownie do art. 84 ust. 1 ustawy, brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w uzasadnieniu natomiast ustalono środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Odpowiadając na zarzuty odwołania Kolegium wyjaśniło, że planowane do wycinki drzewa nie stanowią pomników przyrody w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji określił, że realizacja inwestycji będzie zaprojektowana tak, aby wyeliminować i zminimalizować uciążliwości związane z oddziaływaniem na grunty zielone i drzewa owocowe. Zarzut zaprojektowania drogi w sposób zagrażający bezpieczeństwu jej użytkowników Kolegium uznało za przedwczesny i nie dotyczący postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Podkreślono jednak, powołując się na stanowisko zaprezentowane w opinii sanitarnej, że wykonanie na nieutwardzonej nawierzchni drogi asfaltowej zmniejszy emisję spalin do atmosfery. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach G.G. wskazał na pobieżne rozpatrzenie odwołania przez organ, o czym świadczy postanowienie Kolegium z dnia [...] prostujące z urzędu oczywiste omyłki pisarskie. Skarżący powtórzył zarzuty odwołania dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a także konieczności wycinki drzew. Podniósł, że planowana droga gminna przez sam środek osiedla będzie uciążliwa dla mieszkańców z powodu znacznego natężenia ruchu pojazdów. Jego zdaniem powinna to być droga osiedlowa o odpowiednich parametrach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. w sprawie środowiskowych uwarunkowań, stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) zwanej dalej "ustawą". Przepisy dotyczące ocen środowiskowych mają na celu weryfikację oddziaływania inwestycji kwalifikowanych, a więc takich, które powodują albo mogą powodować potencjalne niebezpieczeństwo dla środowiska. Dlatego postępowanie w sprawie uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia przeprowadza się przed wydaniem decyzji zezwalającej na inwestycję (art. 72 ust. 1 ustawy). Postępowanie to dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz, czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (por. wyroki NSA: z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. II OSK 696/09; z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. II OSK 988/09). Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagane jest dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zważywszy na ustalony prawidłowo opis i zakres inwestycji, organy obu instancji trafnie uznały, że planowane przedsięwzięcie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz. 1397), które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 60 ustawy. Jednakże, zgodnie z § 4 tego rozporządzenia, do postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 ustawy, wszczętych tak jak rozpoznawanej sprawie przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (tj. przed dniem 15.11.2010r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Zastosowanie w niniejszej sprawie miało zatem rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.). Na podstawie art. 173 ust. 2 ustawy, do czasu wydania przepisów, o których mowa w art. 60 ustawy, za przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (pkt 1); za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony (pkt 2). Zgodnie zatem z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. przedmiotową inwestycję zalicza się do grupy przedsięwzięć mogących wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a tym samym mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Planowana inwestycja mieści się bowiem w dyspozycji § 3 ust. 1 pkt 56 tego rozporządzenia, obejmującej "drogi publiczne o nawierzchni utwardzonej, niewymienione w § 2 ust 1 pkt 29 i 30, z wyłączeniem ich remontu i przedsięwzięć polegających na budowie, przebudowie montażu, remoncie lub rozbiórce: zjazdu z drogi publicznej, przejazdu drogowego, pasa postojowego, pasa dzielącego, pobocza, chodnika, ścieżki rowerowej, konstrukcji oporowej, przepustu, kładki oraz obiektów i urządzeń wyposażenia technicznego dróg". W ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. W brzmieniu tego ostatniego przepisu, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące uwarunkowania: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia; usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego; rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 2 ustawy). Z kolei, stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 156 ustawy, przed wydaniem postanowienia, organ zobowiązany jest, do zasięgnięcia opinii starosty oraz państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Burmistrz Miasta i Gminy C. zwrócił się do Starosty K. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wydanie opinii w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Oba organy (Starosta postanowieniem z dnia [...], Inspektor Sanitarny w opinii z dnia [...]) nie stwierdziły potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, z uwagi na informację o planowanym przedsięwzięciu, szczegółowe kryteria związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia zawarte w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r., krótkotrwałe negatywne oddziaływanie na środowisko przedsięwzięcia w fazie jego realizacji. Organy opiniujące uznały zatem w ramach swych kompetencji, że planowana inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na zdrowie publiczne, jak również na formy ochrony przyrody. W opinii sanitarnej zaakcentowano, że wykonanie nawierzchni asfaltowej zmniejszy emisje pyłów do atmosfery, upłynni ruch, zmniejszy ilość spalin i poziom hałasu. Zwiększy się bezpieczeństwo i komfort jazdy oraz bezpieczeństwo ruchu pieszego. Inwestycja nie będzie stanowiła zagrożenia dla jakości wód, gruntów oraz klimatu akustycznego. Po uzyskaniu wymaganych dyspozycją art. 64 ust. 1 ustawy opinii i uzgodnień Burmistrz Miasta i Gminy C. wydał w dniu 13 sierpnia 2009 r. postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 2 ustawy. W postanowieniu tym odstąpiono od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Treść tego postanowienia odpowiada wymogom określonym w art. 63 ust. 1 ustawy, albowiem określa: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia; usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego; rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2. W następstwie prawidłowo przeprowadzonego postępowania, jak trafnie oceniło Kolegium, Burmistrz Miasta i Gminy C. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zachowując tryb określony w art. 84 ustawy, w której stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, czyniąc charakterystykę przedsięwzięcia załącznikiem do tej decyzji. Zgodnie z art. 84 ustawy w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy czym charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dodatkowo, jak stanowi o tym art. 85 ustawy uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymogów przewidzianych w przepisach k.p.a., w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Powyższa procedura, zdaniem Sądu, została zachowana. W świetle zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego uprawnione jest stanowisko, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia [...] w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 84 i art. 85 ustawy. Uzasadnienie decyzji zawiera niezbędne elementy dotyczące rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia z uwzględnieniem trzech wariantów i ich oceną, jego usytuowanie, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, a także określa rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do powyższych uwarunkowań. Ustalenia organu o lokalnym zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, ograniczonym do placu budowy i terenów przyległych, okresowych uciążliwościach do czasu zakończenia budowy, są w pełni wiarygodne. Zapewnienie przy wykonywaniu przedsięwzięcia, zastosowania nowoczesnych i sprawdzonych technologii i rozwiązań technicznych o możliwie najniższej awaryjności, w celu zminimalizowania jego oddziaływania na środowisko na etapie budowy w pełni umożliwia jego realizację w zgodzie z warunkami w zakresie ochrony środowiska. Nie istnieją również prawne ani faktyczne przeszkody do zmiany kategorii istniejącej drogi osiedlowej na drogę gminną. Brak podstaw do przyjęcia, że dwumetrowa szerokość planowanego przy drodze chodnika narusza przepisy prawa, skoro taki wymóg określa rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Z karty informacyjnej przedsięwzięcia nie wynika konieczność wycinki drzew objętych ochroną, znajdujących się na trasie projektowanej drogi w wariancie przyjętym do realizacji, natomiast organ zagwarantował w decyzji, że realizacja inwestycji powinna być zaprojektowana i prowadzona tak, by wyeliminować i zminimalizować uciążliwości związane z jej oddziaływaniem na grunty zielone i drzewa owocowe znajdujące się na działce sąsiadującej z terenem przedsięwzięcia od strony północnej. Skarżący nie przedstawił żadnych, wynikających z przepisów prawa dotyczących ochrony środowiska zarzutów, potwierdzających przeciwwskazania do realizacji planowanego przedsięwzięcia. W postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji analizowano i oceniano bezpośredni i pośredni wpływ inwestycji na środowisko oraz zdrowie i warunki życia. Z uwagi na zakres i charakter decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przedmiotem rozważań organu nie mogły być kwestie bezpieczeństwa w ruchu drogowym ani konkretne rozwiązania projektowe, w tym parametry techniczne drogi oraz kwestie własnościowe. Te bowiem zagadnienia będą rozstrzygnięte na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu opisane wyżej okoliczności sprawy uprawniały organy administracji do stwierdzenia, że nie ma konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Postępowanie obu organów przeprowadzone zostało prawidłowo, zastosowano właściwe normy prawa materialnego, a uzasadnienia decyzji odpowiadają zarówno przepisom ustawy jak i dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Nadto Kolegium odniosło się w zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania, zachowując obowiązki określone w art. 8 i 9 k.p.a. Decyzje obu instancji w sposób wyczerpujący wyjaśniały, z jakich przyczyn realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a zdaniem Sądu argumentacja ta w świetle prawidłowych ustaleń organów jest przekonywająca. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.