II SA/Ke 261/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018r. przy udziale W. K. - Prokuratora Prokuratury Rejonowej delegowanej do Prokuratury Okręgowej sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 marca 2018r. znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania A. B., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] odmawiającą przyznania pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na przejazd do Polski z Wielkiej Brytanii; pomocy na okres pobytu w Polsce oraz pomocy na ogrzewanie lokalu. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 11.12.2017r. A. B., reprezentowany przez ojca D. B., zwrócił się do MOPR o przyznanie jakiejkolwiek pomocy na przyjazd do Polski z Wielkiej Brytanii oraz pomocy na okres pobytu w Polsce, liczony od chwili przyjazdu do chwili uzyskania minimalnych dochodów na przeżycie, jak również pomocy w zakresie ogrzewania lokalu mieszkalnego w [...]. Wszystkie swoje dochody wnioskodawca przeznacza bowiem na podstawowe, bieżące potrzeby życiowe. Organ I instancji, odmawiając przyznania żądanej pomocy w oparciu o art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017r. poz. 1769 ze zm.), powołał się na art. 5 ust. 1 tej ustawy i podkreślił, że z materiału dowodowego wynika, że A. B. przebywa w Wielkiej Brytanii w hrabstwie Kent i nie jest możliwie zastanie strony pod adresem w Polsce, a tym samym sporządzenie wywiadu środowiskowego. Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia wniósł A. B., zarzucając organowi, że nie odniósł się do innych możliwych do przyznania form pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję, stwierdziło że skoro A. B. nie zamieszkuje i nie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to prawo do świadczeń z pomocy społecznej mu się nie należy – co jednoznacznie wynika z art. 5 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W konsekwencji dopóty, dopóki wnioskodawca nie zamieszkuje i nie przebywa na terytorium RP, brak podstaw by przyznać stronie jakąkolwiek pomoc przewidzianą w ww. ustawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. B., reprezentowany przez D. B., domagając się uchylenia decyzji z dnia 8.03.2018r. w całości i zarzucając "kompletną znieczulicę" oraz "wybiórczą interpretację prawa". W uzasadnieniu wskazał, że wymagania organów odnośnie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pod adresem przy ul. [...] są nierealne – gdyż w lokalu tym brak jest ogrzewania (groźba zamarznięcia w okresie zimowym), nie ma zapewnionego bezpiecznego wejścia do budynku (jedynie po drabinie przez okno). Tym samym Kolegium, narzucając obowiązek przebywania i zamieszkiwania na terenie Polski – jako niezbędny warunek starania się o pomoc społeczną, naraża skarżącego na doznanie poważnego uszczerbku na zdrowiu, a nawet śmierć. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Na rozprawie sądowej w dniu 29.05.2018r.: - pełnomocnik A. B. (ojciec) poparł skargę, - Prokurator Prokuratury Rejonowej Kielce-Zachód w Kielcach delegowana do Prokuratury Okręgowej w Kielcach, która zgłosiła swój udział w postępowaniu na podstawie art. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W świetle powołanych przepisów sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości rzeczowej ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanego aktu. Sąd administracyjny nie ma przy tym podstaw prawnych aby oceniać rozstrzygnięcie organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości. Nie rozpatruje również danej sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na przejazd do Polski z Wielkiej Brytanii, pomocy na okres pobytu w Polsce oraz pomocy na ogrzewanie lokalu. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej. Jak wynika z art. 39 tej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1), zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Jak prawidłowo przyjęły organy, powołując się w tym zakresie na art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy i uzasadniając negatywne dla skarżącego decyzje, prawo do świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, przysługuje: 1) osobom posiadającym obywatelstwo polskie mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) cudzoziemcom mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: a) na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d lub w art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1990, 1948 i 2066 oraz z 2017r. poz. 60, 858 i 1543), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, b) w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany - w formie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego; 3) mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz członkom ich rodzin w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 900), posiadającym prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W prowadzonym zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. postępowaniu organ prawidłowo ustalił – na podstawie informacji zawartych we wniosku z dnia 11.12.2017r., potwierdzonych przez pełnomocnika skarżącego – że wnioskodawca tj. A. B., przebywa na terytorium Wielkiej Brytanii (okoliczności niesporne). Z uwagi na jednoznaczną treść cyt. art. 5 ustawy organ zasadnie odmówił stronie przyznania żądanej pomocy. Podkreślić należy, że pomoc społeczna jest w pierwszej kolejności kierowana do obywateli polskich zamieszkujących i przebywających na terenie Polski – której to przesłanki A. B. nie spełnia. W złożonym wniosku strona zwróciła się bowiem m.in. o przyznanie jakiejkolwiek pomocy na przyjazd do Polski z Wielkiej Brytanii, podkreślając następnie w skardze, że korzysta z opieki władz angielskich. W świetle powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi o dyskryminacji wnioskodawcy, nie sposób uznać aby organy administracji publicznej, odmawiając udzielenia żądanej pomocy, naruszyły art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Takie też stanowisko zajął w zbliżonym stanie faktycznym Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok z dnia 11.04.2012r. sygn. akt I OSK 290/12, dostępny w internetowej bazie orzeczeń). W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, pozytywne rozpoznanie przez organ wniosku skarżącego skutkowałoby stwierdzeniem nieważności wydanych w sprawie decyzji (art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.) - z uwagi na rażące naruszenie art. 5 ustawy. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.