II SA/Ke 268/17
WyrokWSA w Kielcach2017-06-22
Skład orzekający: Dorota Chobian, Krzysztof Armański, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku okresowego jest uzasadniona w sytuacji, gdy wnioskodawca odmawia przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego?Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku okresowego jest uzasadniona, gdy wnioskodawca odmawia przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, co stanowi brak współdziałania z pracownikiem socjalnym i uniemożliwia organowi ocenę jego aktualnej sytuacji życiowej, dochodowej i majątkowej. Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji jest obligatoryjne do wydania decyzji w sprawie świadczeń z pomocy społecznej.Stan faktyczny
A. C. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Po przeprowadzeniu pierwszego wywiadu środowiskowego i wydaniu decyzji, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. W kolejnym postępowaniu wnioskodawca odmawiał kontaktu z pracownikiem socjalnym w celu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, domagając się kontaktu wyłącznie pisemnego i kwestionując potrzebę ponownego wywiadu. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, uznając brak współdziałania za podstawę odmowy. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania A. C., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 17.10.2016r. znak: MOPR-UR.5101.16733.3.2016 w przedmiocie zasiłku okresowego.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 7.04.2016r. A. C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], Rejon Opiekuńczy [...] o przyznanie pomocy w formie prawa do świadczeń z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, prawa do zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego na zakup posiłków. W uzasadnieniu strona wskazała na swoją trudną sytuację finansową oraz zdrowotną, jak również brak możliwości zarejestrowania się jako osoba bezrobotna.
Decyzjami z dnia 18.04.2016r. organ I instancji przyznał A. C. prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w okresie od 7.04.2016r. do 5.07.2016r. oraz pomoc w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności w miesiącu kwietniu 2016r. w wysokości 100,00zł. Natomiast decyzją z dnia 5.05.2016r. organ odmówił przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego, wskazując że w oświadczeniu z dnia 11.04.2016r. A. C. odmówił podpisania kontraktu socjalnego składając sprzeczne wyjaśnienia co do powodu takiej postawy.
Decyzją z dnia 12.07.2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło ostatnią z ww. decyzji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że :
- z akt sprawy nie wynika aby A. C. po złożeniu wniosku w dniu 7.04.2016r. był przez organ I instancji informowany o skutkach prawnych odmowy podpisania kontraktu socjalnego – co stanowi naruszenie art. 9 K.p.a.;
- protokół z dnia 7.04.2016r. został podpisany przez wnioskodawcę, podczas gdy pracownik socjalny wskazał na odmowę podpisania protokołu przez stronę – do czego nie odniesiono się w wydanej decyzji.
Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił A. C. przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego – na podstawie m. in. art. 4, art. 11 ust. 2, art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016r. poz. 930 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że wnioskodawca, składając od wielu lat wnioski o udzielenie pomocy, każdorazowo informował organ o złym stanie zdrowia, a co za tym idzie – o utrudnieniach w poszukiwaniu pracy. W toku ponownie prowadzonego postępowania pracownik socjalny kilkakrotnie podejmował próby nawiązania kontaktu z wnioskodawcą w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pod kątem ustalenia aktualnej sytuacji materialnej oraz zdrowotnej, a także podjęcia próby zawarcia kontraktu socjalnego, mającego na celu zmotywowanie klienta do uregulowania jego sytuacji bytowej - poprzez ubieganie się o ustalenie stopnia niepełnosprawności. W tym celu wysłano pisma z prośbą o kontakt w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz podjęto próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony. Wobec braku nawiązania z pracownikiem socjalnym kontaktu telefonicznego, bądź osobistego (pomimo skierowanych wezwań) oraz faktu, że nie zastano strony w miejscu zamieszkania, organ I instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Organ podkreślił, że wywiad środowiskowy jest obligatoryjnym dowodem w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. C., wskazując na naruszenie przepisów prawa, a w szczególności art. 6-9 oraz art. 12 § 1 i § 2 K.p.a., a także art. 119 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Zdaniem strony odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia podyktowana jest zemstą za złożenie skargi na pracowników organu I instancji. Odwołujący przyznał, że kilkakrotnie zarówno pisemnie jak i telefonicznie był wzywany do skontaktowania się z pracownikiem socjalnym w celu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, jednak nigdy nie podano mu podstawy prawnej nakazującej, lub umożliwiającej przeprowadzenie przedmiotowego wywiadu w sytuacji, gdy wywiad ten został już raz przeprowadzony. W związku z powyższym skierował w dniu 31.08.2016r. do organu I instancji pismo zatytułowane "wezwanie do wypełnienia obowiązków służbowych" (ponowione i uzupełnione w dniu 26.09.2016r.), domagając się niezwłocznego wydania decyzji oraz udzielenia odpowiedzi na 13 pytań dotyczących informacji na temat ponownego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W konsekwencji, zdaniem strony, nie można mówić o braku jakiegokolwiek kontaktu z organem. Natomiast art. 107 ust. 4 ustawy dotyczy wyłącznie beneficjentów, którzy albo ubiegają się o pomoc społeczną po raz kolejny, albo ich dane w wywiadzie uległy zmianie, albo korzystają ze stałych form pomocy społecznej. Tymczasem, skoro przedmiotowa sprawa dotyczy ponownego zgłoszenia o przyznanie pomocy społecznej, a aktualizacja wywiadu została przeprowadzona w dniach 7.04.2016r. oraz 11.04.2016r. strona uważa, że "nowy wywiad" został już przeprowadzony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję, stwierdziło, że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego oraz jego prawidłowej oceny – z uwzględnieniem materialnoprawnych przesłanek przyznawania zasiłku okresowego oraz treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Powołując się na art. 106 ust. 4 oraz art. 107 ust. 1 ustawy Kolegium podkreśliło, że strona po raz kolejny ubiegała się o świadczenia z pomocy społecznej, wobec czego prawidłowe było postępowanie organu I instancji zmierzające do aktualizacji wywiadu środowiskowego (pismo z dnia 25.07.2016r. oraz kontakt telefoniczny). Z notatki służbowej z dnia 2.08.2016r. sporządzonej przez pracownika socjalnego wynika, że A. C. poinformował, że nie życzy sobie wizyt pracownika socjalnego w miejscu jego zamieszkania i domaga się aby kontakt odbywał się wyłącznie w formie pisemnej. Z tego względu organ pismem z dnia 2.08.2016r. poinformował stronę o terminie przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, ustalając go na dzień 11.08.2016r. Ponieważ przesyłka została odebrana dopiero w dniu 18.08.2016r. wystosowano w dniu 2.09.2016r. kolejne pismo z prośbą o kontakt z pracownikiem socjalnym. W dniach 11.08.2016r. oraz 18.08.2016r. nie zastano A. C. w jego mieszkaniu. Wobec powyższego, pismem z dnia 2.09.2016r. (doręczonym w dniu 19.09.2016r.) organ poinformował wnioskodawcę, że w terminie 7 dni, powinien zgłosić się w siedzibie Ośrodka w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Jednocześnie organ wyjaśnił, że:
- stosownie do art. 106 ust. 4 ustawy decyzje o przyznaniu bądź odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, który jest obligatoryjnym dowodem w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej i przeprowadza się go w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej;
- brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym (brak nawiązania kontaktu, uniemożliwianie przeprowadzenia organowi wywiadu środowiskowego) w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej (art. 11 ust. 2 ustawy).
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu i brak reakcji ze strony wnioskodawcy na wezwanie do ustalenia terminu wywiadu należy uznać za brak współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym, co uzasadniało wydanie zakwestionowanej decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. C., domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I lub II instancji. Zdaniem skarżącego, decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem prawa m. in. poprzez "fałszywą interpretację art. 107 ust. 4 ustawy, a także w oparciu o manipulację dowodami". Organ odwoławczy stworzył bowiem fałszywe wrażenie, że pracownicy MOPR-u w [...] chcieli przeprowadzić kolejny wywiad środowiskowy. Zdaniem skarżącego, stwierdzenie że aktualizację wywiadu środowiskowego sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy w przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy, dotyczy tylko osób ubiegających się o pomoc w formie zasiłku stałego. Tymczasem skarżący wnioskował o przyznanie zasiłku okresowego, a nie o przyznanie zasiłku stałego, wobec czego nie dotyczy go powyższy wymóg. Skarżący wnioskował bowiem o przyznanie zasiłku okresowego na kwiecień tylko raz, nie składał drugiego wniosku, w związku z czym, w jego przypadku nie można mówić, że ubiega się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania A. C. pomocy w formie zasiłku okresowego. Podstawę materialnoprawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016r. poz. 930 ze zm.), zwanej dalej ustawą, m.in.:
- art. 38 ust. 1, zgodnie z którym zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny;
- art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, który ustanawia kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej na 634,00 zł, a kryterium dochodowe na osobę w rodzinie na 514,00 zł.
W sprawie niniejszej organy uznały, że odmowa przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku okresowego była uzasadniona z uwagi na jednoznaczną odmowę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez A. C. (potwierdzona m. in. notatką służbową z rozmowy telefonicznej, k. 31).
Stanowisko organów obu instancji jest zasadne.
Jak wynika z art. 106 ust. 4 ustawy decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Z kolei zgodnie z art. 107 ustawy rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej (ust. 1). W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu, a w przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych (ust. 4). Natomiast niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (ust. 4a).
Wskazane regulacje stanowią uściślenie określonej w art. 4 ustawy zasady, zgodnie z którą osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W tym zakresie ustawodawca przewidział, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 11 ust. 2 ustawy).
Z akt administracyjnych wynika, że wniosek o przyznanie prawa do zasiłku okresowego skarżący złożył w dniu 7.04.2016r. (k. 2), a w dniu 11.04.2016r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy ze skarżącym w jego miejscu zamieszkania (k. 10). Wydana w oparciu o powzięte wówczas ustalenia decyzja z dnia 5.05.2016r. została jednak uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12.07.2016r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W konsekwencji powyższego, pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], Rejon Opiekuńczy [...]:
1. w dniu 25.07.2016r. wystosował do A. C. pismo (odebrane przez adresata w dniu 28.07.2016r.) z prośbą o skontaktowanie się w celu ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego;
2. skontaktował się z wnioskodawcą telefonicznie w celu umówienia terminu przeprowadzenia wywiadu, przy czym ze sporządzonej na tę okoliczność notatki służbowej z dnia 2.08.2016r. wynika, że A. C. poinformował, iż nie życzy sobie wizyt pracownika socjalnego w miejscu jego zamieszkania oraz domaga się by kontakt z nim odbywał się wyłącznie w formie pisemnej;
3. pismem z dnia 2.08.2016r. poinformował wnioskodawcę o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (11.08.2016r.);
4. z uwagi na odebranie powyższej przesyłki w dniu 18.08.2016r., pismem z dnia 2.09.2016r. (odebranym w dniu 19.09.2016r.), wezwał ostatecznie A. C. do nawiązania kontaktu w siedzibie Ośrodka w terminie 7 dni, informując, że pracownik socjalny dwukrotnie zgłosił się w jego miejscu zamieszkania w celu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu (w dniach 11.08.2016r. oraz 18.08.2016r.), lecz nikogo tam nie zastał; pouczono przy tym stronę o negatywnych konsekwencjach wynikających z art. 106 ust. 4 ustawy.
W realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji zasadnie uznały, że brak współdziałania ze strony skarżącego w celu aktualizacji wywiadu środowiskowego stanowił wystarczającą podstawę do odmowy przyznania zasiłku okresowego.
W tym zakresie Sąd w całości podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Lektura akt sprawy niniejszej pozwala stwierdzi, że organ I instancji podjął wszelkie prawem przewidziane działania w celu dokonania aktualizacji wywiadu środowiskowego. Brak jednak współdziałania A. C. w tym zakresie uniemożliwił organowi przeprowadzenie tej czynności. Nie mogła przy tym odnieść skutku argumentacja skarżącego o tym, że wobec przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniu 11.04.2016r. brak było podstaw do ponawiania tej czynności. Jednocześnie za niewystarczające – na potrzeby przyznania żądanej pomocy – należy uznać kierowane przez stronę pisma z dnia 31.08.2016r. oraz z dnia 26.09.2016r., stanowiące w istocie polemikę ze stanowiskiem organu w zakresie konieczności przeprowadzenia ponownego wywiadu środowiskowego. W pismach tych skarżący poinformował organ, że cyt.: "w chwili obecnej nie mogę dostarczyć zaświadczenia lekarskiego tak, jak to zrobiłem podczas tzw. wywiadu środowiskowego przeprowadzonego dnia 7.04.2016r. i dnia 11.04.2016r., ponieważ obecnie nie posiadam prawa do świadczeń opieki zdrowotnej (...) i dlatego, obecnie nie jestem w stanie udowodnić, iż obecnie spełniam warunek stawiany przez art. 38 ust. 1 ustawy, tj. mam długotrwałą chorobę".
Z akt sprawy wynika, że skarżący korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej od sierpnia 2013r. (informacja na k. 21). Zgodnie z powołanym wyżej art. 107 ust. 4 ustawy w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu, a w przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. Niezależnie od potwierdzonej przez stronę zmiany danych zawartych w poprzednio przeprowadzonym wywiadzie, z treści art. 107 ust. 4 ustawy wynika, że aktualizacja wywiadu nie może być sporządzana "rzadziej niż co 6 miesięcy", co nie stoi na przeszkodzie aby taką aktualizację przeprowadzić przed upływem tego terminu, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy.
W tych okolicznościach trafnie organy wskazują, że kluczowe dla ustalenia prawa wnioskodawcy do zasiłku okresowego miało ponowne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Należy przy tym podkreślić, że organy administracyjne orzekają według stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji, a niezrealizowanie tego obowiązku łączy się z uchybieniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16.04.2010r. o sygn. akt II SA/Kr 541/09, LEX nr 686654). Z kolei stosownie do art. 106 ust. 4 ustawy decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia (poza określonymi wyjątkami) wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Powyższe zasady, w zestawieniu z treścią cyt. art. 107 ust. 4 ustawy (dotyczącym przesłanek aktualizacji wywiadu środowiskowego) obligowały organ I instancji do ponownej oceny sytuacji życiowej skarżącego przez pryzmat wymogów przyznania zasiłku okresowego określonych w art. 38 ustawy.
W tym stanie rzeczy, wbrew zarzutom skargi, organy zasadnie uznały, że brak było podstaw do oparcia się na wynikach wcześniejszego wywiadu przeprowadzonego w dniu 11.04.2016r. (decyzja Prezydenta Miasta [...] została wydana w dniu 17.10.2016r.). Przepis art. 38 ust. 1 ustawy stwarza bowiem dla organu realne obowiązki procesowe, polegające na bezwzględnym nakazie udowodnienia, czy w sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 7, bądź w art. 38 ust. 1 ustawy, takich jak długotrwała choroba, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego (Maciejko Wojciech, Zaborniak Paweł, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, wyd. IV, opublikowano: LexisNexis 2013).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja jest nieodzownym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej, lub odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Niemożność jego przeprowadzenia uniemożliwia organowi pomocowemu dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej osoby ubiegającej się o świadczenie. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, której nie można zastąpić innymi środkami dowodowymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.04.2011r. o sygn. akt I OSK 60/11, LEX nr 1081038). Natomiast odmowa współdziałania z pracownikiem socjalnym, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy – z którą, wobec odmowy i tym samym uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu mamy do czynienia w niniejszej sprawie – skutkuje wydaniem decyzji odmownej z powodu niewykazania ustawowych przesłanek jego przyznania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2.10.2008r. o sygn. akt I OSK 37/08, LEX nr 510466).
W ocenie Sądu, na gruncie rozpoznawanej sprawy organ
odwoławczy prawidłowo stwierdził, że brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego jest wystarczającą przesłanką do podjęcia decyzji o odmowie przyznania prawa do zasiłku okresowego.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło