II SA/Ke 282/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk – Moskal po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.A. na pismo Marszałka Województwa z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie warunków zwrotu należności Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. W.A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę, zatytułowaną jako "zażalenie" na odmowę rozpatrzenia jego wniosku o kontynuowanie ratalnej spłaty należności do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przez Marszałka Województwa jako dysponenta Funduszu. W załączeniu skarżący przedstawił m. in. pismo Marszałka Województwa z dnia [...] znak: [...] w którym został poinformowany, że nie jest możliwe ponowne rozpoznanie jego wniosku o określenie warunków zwrotu należności Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – z uwagi na pozostawienie tego pisma bez rozpoznania z powodu braku dostarczenia przez stronę wymaganych dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując że jej przedmiotem jest określenie warunków zwrotu należności Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zasądzonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 15.07.1999r., sygn. akt I C 1502/98 – wydanym w postępowaniu cywilnym. W uzasadnieniu podkreślono, że realizacja zadań Funduszu w oparciu o ustawę z dnia 13 lipca 2006r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. nr 158, poz. 1121 ze zm.) następuje za pomocą środków cywilnoprawnych, co powoduje, że niniejsza sprawa nie posiada charakteru sprawy sądowoadministracyjnej, określonej w art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W przypadku wniesienia skargi na akt lub czynności nieobjęte zakresem właściwości sądów administracyjnych Sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. We wniesionej do tut. Sądu skardze W.A. kwestionuje "odmowę rozpatrzenia wniosku o kontynuowanie ratalnej spłaty należności do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przez Marszałka Województwa jako dysponenta Funduszu". Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżonym w niniejszej sprawie aktem jest załączone do skargi pismo Marszałka Województwa, w którym skarżący został poinformowany, że nie jest możliwe ponowne rozpoznanie jego wniosku o określenie warunków zwrotu należności Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – na podstawie ustawy z dnia 13 lipca 2006r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. nr 158, poz. 1121 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 grudnia 2011r. w sprawie szczegółowego zakresu informacji zawartych we wniosku marszałka województwa o określenie warunków zwrotu, odstąpienie od dochodzenia zwrotu lub umorzenie należności Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (Dz. U. nr 278, poz. 1636). Stosownie do art. 15 ust. 1 w/w ustawy z dnia 13 lipca 2006r. w okresie jednego miesiąca od daty niewypłacalności pracodawcy pracodawca, syndyk, likwidator lub inna osoba sprawująca zarząd majątkiem pracodawcy sporządza i składa marszałkowi województwa zbiorczy wykaz niezaspokojonych roszczeń, określając osoby uprawnione, o których mowa w art. 10, oraz tytuły i wysokość roszczeń wnioskowanych do zaspokojenia ze środków Funduszu. Z kolei zgodnie z art. 23 tej ustawy przekazanie środków finansowych Funduszu na wypłatę świadczeń, a także wypłata świadczeń ze środków Funduszu powoduje z mocy prawa przejście na marszałka województwa, działającego w imieniu dysponenta Funduszu, roszczenia wobec pracodawcy, likwidatora lub innej osoby zarządzającej majątkiem pracodawcy lub roszczenia do masy upadłości o zwrot wypłaconych świadczeń (ust. 1). Dysponent Funduszu może określić warunki zwrotu należności, w szczególności rozłożyć na raty, odroczyć termin spłaty należności lub odstąpić w całości lub w części od dochodzenia zwrotu należności, lub umorzyć w całości lub w części należności, gdy dochodzi zwrotu należności lub prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej albo przedsiębiorców, którzy trwale zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na pozostawanie w stanie likwidacji lub upadłości w określonych ust. 3 tego przepisu sytuacjach. Jak wynika natomiast z art. 18 ustawy z dnia 13 lipca 2006r. w postępowaniu, o którym mowa w art. 15-17, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), z wyjątkiem przepisów dotyczących wydawania decyzji i postanowień. Taka treść tych przepisów przesądza o cywilnoprawnym charakterze przedmiotowych należności. Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Gdańsku w postanowieniu z dnia 5 lutego 2003r.,w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 107/02 ( dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA) stwierdził, że stosunki prawne pomiędzy Funduszem Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych a niewypłacalnym pracodawcą mają charakter cywilnoprawny. W szczególności charakter taki mają stosunki prawne, które powstają pomiędzy tymi podmiotami, gdy pracownikom niewypłacalnego pracodawcy zostaną wypłacone świadczenia pracownicze ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W konsekwencji od chwili wypłaty świadczeń pracowniczych Fundusz staje się wierzycielem pracodawcy lub masy upadłości. Pomiędzy Funduszem a pracodawcą lub masą upadłości powstaje zobowiązanie, którego elementem jest roszczenie regresowe Funduszu. Mając na uwadze powyższe podnieść należy, że zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Marszałka Województwa z dnia 24 lutego 2012r. nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Brak rozpoznania wniosku skarżącego o określenie warunków zwrotu należności do Funduszu, spowodowane niewykazaniem przez skarżącego koniecznych przesłanek, nie mieści się bowiem w zamkniętym katalogu określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. i z tego też względu nie podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stanowisko to – jak słusznie zauważył organ – znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2006r. sygn. akt: III CSK 88/06, OSP 2007/7-8/89. Mianowicie, w uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że realizacja uprawnień Funduszu określonych w art. 10 ust. 3 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002r., nr 9, poz. 85 ze zm.) – któremu obecnie odpowiada w/w art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 13 lipca 2006r. – polegających na określeniu warunków zwrotu należności następuje nie w drodze decyzji administracyjnej, lecz poprzez oświadczenie woli w rozumieniu cywilnoprawnym, a zatem sądem właściwym w tych sprawach jest sąd powszechny. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.