II SA/Ke 284/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący WSA Renata Detka Sędziowie WSA Danuta Kuchta (spr) Asesor WSA Jacek Kuza Protokolant pom. sekretarza sądowego Izabela Suchenia po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę. Komendant Państwowej Straży Pożarnej decyzją nr [...] z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania M. W., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta PSP z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że M. W. był funkcjonariuszem Państwowej Straży Pożarnej i został zwolniony ze służby w związku z nabyciem prawa do zaopatrzenia emerytalnego (renty inwalidzkiej). W takim stanie rzeczy, powołując się na art. 2 pkt 2 i art. 29 ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity: Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.) skarżącemu będącemu emerytem – rencistą przysługuje jedynie prawo do lokalu mieszkalnego. Prawo strażaka pozostającego w służbie stałej do równoważnika za brak lokalu określa art. 78 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002r. Nr 147, poz. 1230 z późn. zm.). Skoro skarżący nie pozostaje w służbie stałej, nie jest więc związany z miejscem pełnienia służby, to w ocenie organu odwoławczego zgodnie z powołanymi przepisami ustawy nie spełnia przesłanek koniecznych do przyznania tego świadczenia. Zgodnie, bowiem z obowiązującymi przepisami funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym, nie może natomiast realizować po przejściu na rentę prawa do równoważnika za brak lokalu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję M. W. powołuje się głównie na trudną sytuację osobistą (problemy zdrowotne), materialną (duże wydatki związane z utrzymaniem dzieci w wieku szkolnym) i mieszkaniową ( zamieszkuje u szwagra z powodu braku własnego mieszkania). Zdaniem skarżącego odmowa przyznania mu równoważnika jest krzywdząca ze względu na jego zasługi dla PSP. W odpowiedzi na skargę Komendant Państwowej Straży Pożarnej wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja ostateczna jest zgodna z prawem. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) przewiduje, iż sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję Komendanta PSP uzasadnił wyczerpująco przyczyny odmowy przyznania równoważnika, a uzasadnienie takie odpowiada wymaganiom art. 107 § 3 kpa. Przepis art. 78. 1. ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U.06.96.667) stanowi, że ,,Strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny, zwany dalej "równoważnikiem za brak lokalu mieszkalnego", jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75, nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego oraz nie zachodzi przypadek określony w art. 82 ust. 5." Wydane na podstawie delegacji zamieszczonej w art. 79 ust. 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo za brak lokalu mieszkalnego, w § 1 i 2 konkretyzuje to prawo stawiając wymogi do uzyskania świadczenia przez funkcjonariusza w służbie stałej w postaci braku lokalu mieszkalnego lub domu. Argumentacja organu odwoławczego, iż sytuację funkcjonariusza, zwolnionego ze służby, regulują przepisy ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214 z późn. zm.) jest trafna i Sąd ją podziela. Zarówno z przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej jak i wydanego na jej podstawie rozporządzenia wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że przedmiotowy równoważnik może otrzymać tylko strażak pozostający w służbie. Nie może go zatem pobierać strażak zwolniony ze służby w związku z przejściem na zasadach określonych w ustawie z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz., 214 z późn. zm.) na zaopatrzenie emerytalne (rentowe). Strażakowi, który przeszedł na emeryturę (rentę) przysługuje w ramach zaopatrzenia emerytalnego prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. c ustawy emerytalnej z 18 lutego 1994 r. Prowadzi to do wniosku, że nie przyznanie M.i W. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w decyzji z dnia [...] przez organ pierwszej instancji jest zgodne z prawem. Stanowisko takie zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargi kasacyjne w podobnych sprawach. Dla przykładu należy wskazać wyrok NSA z dnia NSA I SA 3040/01 LEX nr 160251 2003.07.17, sygn. akt I SA 3040/01 LEX nr 160251. Materiał zawarty w aktach administracyjnych sprawy wskazuje również na to, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z [...] w zakresie, w jakim orzeka o wstrzymaniu z dniem 1.01.2006r. wypłaty równoważnika pieniężnego skarżącemu zostały wydane bez naruszenia prawa. W momencie bowiem wydania przez Komendanta PSP wzmiankowanej decyzji z [...] o nie przyznaniu M. W. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, pozostawała w obrocie prawnym decyzja Nr [...] Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z [...], którą organ ten przyznał zainteresowanemu przedmiotowy równoważnik, przy czym z decyzji tej nie wynika aby została ona wydana na czas określony. Przy takiej treści rozstrzygnięcia decyzji z [...] Komendant PSP nie mógł bez odniesienia się do tej decyzji wydać decyzji odmawiającej przyznania w/w. równoważnika. Spowodowałoby to bowiem sytuację, że w obrocie prawnym istniałyby dwie dotyczące tego samego przedmiotu decyzje o sprzecznych rozstrzygnięciach. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Komendanta PSP wynika, że organy te wydały decyzje odmawiające przyznania skarżącemu spornego równoważnika motywując to tym, że obecnie w związku z wejściem w życie w dniu 1 lipca 2005r. ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z dnia 6 maja 2005r. (Dz. U. Nr 100, poz. 835 i 836 z 2005r.) oraz rozporządzenia z dnia 18 listopada 2005r. w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo brak lokalu mieszkalnego, nie posiada on uprawnienia do pobierania tego świadczenia. W istocie zatem zamiarem obu organów było pozbawienie skarżącego prawa do równoważnika. W takim natomiast przypadku należało rozstrzygnięcie decyzji dostosować do postanowień § 2. 1. cyt. rozporządzenia z 18.11.2005r., według którego równoważnik pieniężny za remont albo za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego, składanego nie rzadziej niż raz w roku. Skarżący takie oświadczenie według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 18 listopada 2005r. złożył w dniu 26 stycznia 2006r., co wynika z akt administracyjnych. Okoliczność zatem, czy skarżący posiada nadal uprawnienia do pobierania równoważnika, czy też je utracił była przedmiotem badania organu pierwszej instancji decydującego w sprawach równoważnika za brak lokalu w postępowaniu administracyjnym, który w decyzji kończącej to postępowanie potwierdził utratę uprawnień. Decyzja z dnia [...] organu pierwszej instancji jest tym aktem, który stwierdza, że skarżący utracił uprawnienia do pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego i nie może go nadal otrzymywać. W takim stanie sprawy organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o wstrzymaniu z dniem 1.01.2006r. wypłaty równoważnika za brak lokalu mieszkalnego M. W. przyznanego wcześniejszą decyzją.(por. wyrok NSA z 2001.08.30, sygn. akt I SA 600/00 LEX nr 54544). Pozostaje do rozstrzygnięcia kwestia druga, na którą zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową skargę, a dotycząca trybu, w jakim pozbawiono skarżącego prawa do realizacji uprawnienia wynikającego z decyzji organu pierwszej instancji Nr[...]. Organ pierwszej instancji, nie powołując podstawy prawnej w decyzji z dnia [...]. orzekł o utracie mocy decyzji Nr [...] z dnia [...] Komendanta Państwowej Straży Pożarnej. Utrata mocy obowiązującej decyzji powoduje, że nie może być ona przedmiotem obrotu prawnego, w tym także zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a. Jeśli jednak Komendant Państwowej Straży Pożarnej rozpoznając wniosek mieszkaniowy skarżącego złożony w dniu 26 stycznia 2006r. ustalił, iż w świetle obowiązującego przepisu art. 78 ust. 1 i 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej utracił on uprawnienie do pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, to należy przyjąć, że orzeczenie o utracie mocy decyzji Nr [...] znajduje uzasadnienie w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy. Rozstrzygniecie organu pierwszej instancji w omawianym zakresie stanowi o cofnięciu nabytych uprawnień. Orzeczenie o utracie mocy decyzji z dnia [...] nie spowodowało naruszenia praw i obowiązków strony postępowania. Powyższe prowadzi do wniosku, że decyzje organów obu instancji zostały wydane bez naruszenia prawa. Mając na uwadze, iż podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).