II SA/Ke 294/10

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 20 sierpnia 2010 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W dniu 15 lipca 2010 r. skarżący złożył do Sądu pismo, w którym wniósł o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na formularzu urzędowym PPF. Z tego względu Sąd pismem z dnia 20 lipca 2010 r. wezwał wnioskodawcę do złożenia wypełnionego urzędowego formularza PPF w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W dniu 29 lipca 2010 r. radca prawny A. K. – pełnomocnik z wyboru M. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę kasacyjną od wyroku z dnia 10 czerwca 2010 r. Do skargi kasacyjnej dołączono pełnomocnictwo z dnia 28 lipca 2010 r. , w którym M. H. upoważnił radcę prawnego A. K. do reprezentowania go i wykonywania w jego imieniu wszelkich czynności w postępowaniu sądowym, w tym także do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Kielcach z dnia 10 czerwca 2010 r. w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Skarżący odebrał wezwanie do nadesłania wypełnionego formularza PPF w dniu 6 sierpnia 2010 r. i tego samego dnia złożył formularz wnosząc o wyznaczenie jego pełnomocnikiem procesowym radcy prawnego A. K. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwojgiem dorosłych dzieci. Według oświadczenia wnioskodawcy, cała rodzina utrzymuje się z jego pracy dorywczej przynoszącej miesięczny dochód w wysokości 500 zł oraz zasiłku okresowego w wysokości 230 zł miesięcznie. Żona jest bezrobotną, niezarejestrowaną w urzędzie pracy, od lat nie choruje i nie wychodzi z domu. Syn jest bezrobotnym zarejestrowanym w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku. Córka studiuje stacjonarnie na Uniwersytecie, nie osiąga żadnego dochodu. Skarżący nie wykazał żadnego majątku, zajmuje wraz z rodziną mieszkanie komunalne, Zarząd Zasobów Komunalnych pismem z dnia 5 listopada 2010 r. wypowiedział B. i M. H. umowę najmu lokalu mieszkalnego. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 244 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie radcy prawnego, w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Jeżeli strona we wniosku wskazała radcę prawnego właściwa okręgowa izba radców prawnych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym, wyznaczy radcę prawnego, wskazanego przez stronę. Powołane przepisy ustawy p.p.s.a. dotyczące ustanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny radcy prawnego z urzędu są stosowane w sytuacji gdy wnioskodawca nie jest reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru. Dotyczą one przyznania pełnomocnika z urzędu na przyszłość. Ponadto trzeba podkreślić, że ustanowienie przez sąd administracyjny radcy prawnego z urzędu ma charakter abstrakcyjny bez wskazywania osoby, która będzie pełniła tę funkcję. Natomiast wyznaczenie konkretnej, określonej z imienia i nazwiska osoby, która będzie wykonywała obowiązki pełnomocnika z urzędu należy do wyłącznej kompetencji organu samorządu zawodowego, którym w rozpatrywanej sprawie jest Okręgowa Izba Radców Prawnych. Zatem Sąd nie ma uprawnień do ustanowienia konkretnie wskazanego radcy prawnego pełnomocnikiem z urzędu wnioskodawcy. Ponadto jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08 (niepublikowane), ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. W rozpatrywanej sprawie wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu podlega oddaleniu. Wnioskodawca M. H. jest bowiem reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru – radcę prawnego A. K., który działa na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez mocodawcę w dniu 28 lipca 2010 r. Pełnomocnictwo to nie zostało wypowiedziane przez żadną stronę. W ramach udzielonego pełnomocnictwa radca prawny sporządził i wniósł w imieniu mocodawcy skargę kasacyjną, jest również upoważniony to dokonywania wszelkich innych czynności w postępowaniu sądowymadministracyjnym. W tej sytuacji należy stwierdzić, że wnioskodawca jest należycie reprezentowany w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez profesjonalnego pełnomocnika prawnego z wyboru, a zatem brak jest podstaw do ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Kwestia wynagrodzenia dla radcy prawnego z wyboru jest należy do ustaleń wyłącznie między pełnomocnikiem a mocodawcą. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 244 § 1-3 , art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.