II SA/Ke 298/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania A. B., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] orzekającej o odmowie potwierdzenia prawa A. B. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych od dnia 4 sierpnia 2016r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 4.08.2016r. A. B. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od dnia 4 sierpnia 2016r. na okres trzech miesięcy. Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił A. B. potwierdzenia prawa do w/w świadczeń. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał na treść art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zgodnie z którym wydanie decyzji w sprawie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych następuje po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz stwierdzeniu spełnienia kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Organ wskazał, ze mimo kilkakrotnego kierowania pism z prośbą o kontakt z pracownikiem socjalnym oraz kilkakrotnych prób nawiązania kontaktu w miejscu zamieszkania po wcześniejszej zapowiedziach z wnioskującym nie udało się przeprowadzić wywiadu środowiskowego. Organ wskazał, ze w celu zebrania niezbędnego materiału dowodowego wystosował wezwanie do matki wnioskodawcy, pozostającej z wnioskującym we wspólnym gospodarstwie domowym. Matka wnioskodawcy Z. B. potwierdziła wspólne prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z synem, ponadto organ ustalił, że dochód rodziny w miesiącu lipcu 2016r. wynosił 1858,22 zł. i przekroczył ustalone kryterium dochodowe dla rodziny dwuosobowej, które zgodnie z art. 8 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej wynosi 1028,00 zł., co spowodowało, ze wnioskodawca nie mógł otrzymać w tym stanie faktycznym pozytywnej decyzji albowiem nie spełnia wymaganego kryterium dochodowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. B.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję, stwierdziło, że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego oraz jego prawidłowej oceny. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że wnioskujący zamieszkuje wraz z matką z którą prowadzi wspólne gospodarstwo, wspólnie korzystają z kuchni łazienki przedpokoju oraz urządzeń znajdujących się w mieszkaniu. Zdaniem Kolegium fakt wydzielenia osobnej półki w lodówce oraz zajmowanie osobnego pokoju nie świadczy o tym, ze A. B. jest osoba samotnie gospodarującą. Organ ponadto podkreślił, że jak wynika zarówno z wyjaśnień Z. B. jak również A. B. korzysta on ze środków pieniężnych składających się na budżet domowy albowiem otrzymuje od matki pieniądze na bieżące potrzeby, jak również z tych pieniędzy opłacane są świadczenia za przedmiotowe mieszkanie. Organ odwoławczy podkreślił również, że prawidłowo organ I instancji ustalił, dochód rodziny w miesiącu lipcu 2016r. przekroczył kryterium dochodowe. W lipcu 2016 roku na dochód rodziny składała się emerytura Z. B. w kwocie 1 858,22 zł. Natomiast kryterium dochodowe dwuosobowej rodziny wynosi 1 028,00 zł. (tj. 514,00 zł. x 2 os). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. B., domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I lub II instancji. Zdaniem skarżącego, decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem prawa w tym: art. 6, art. 7, art. 8, art. 24 § 3, art. 26 § 1 k.p.a . Jak również zarzucił, że decyzja jest oparta na błędnej interpretacji zebranych w sprawie dowodów. Skarżący wskazał, że decyzja została wydana przez Dyrektora MOPR, pomimo że wniosek został złożony bezpośrednio do Prezydenta Miasta [...]. Ponadto skarżący zarzucił manipulowanie faktami a dotyczyło to ustalenia, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z matką Z. B. Zdaniem skarżącego to, że mieszka w mieszkaniu matki, korzysta z łazienki, kuchni, pralki oraz kuchenki nie świadczy o wspólnym gospodarowaniu, również fakt otrzymywania drobnych pieniędzy od matki nie może przesądzać o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa, bowiem pieniądze te otrzymuje na wyraźne żądanie, bo gdy nie chce dawać pieniędzy "to siedzę głodny i wściekły i trzaskam meblami i krzycz". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie potwierdzenia A. B. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od dnia 4 sierpnia 2016r. Podstawę materialnoprawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016r. poz. 930 ze zm.), oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016r. poz. 1793 t.j.). Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt. 2 cytowanej ustawy do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo osoby które min spełniają kryterium dochodowe o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń opieki zdrowotnej zgodnie z art. 54 ust.3 wydaje się po : - przedłożeniu przez świadczeniobiorcę dokumentów potwierdzających posiadanie obywatelstwa polskiego, zamieszkiwania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej; - przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego; - stwierdzenia spełnienia kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej; - stwierdzeniu braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy o pomocy społecznej, w wyniku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego o którym mowa w pkt. 2. Cytowane przepisy jednoznacznie wskazują, jakie przesłanki muszą być spełnione, aby można było potwierdzić prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. W sprawie niniejszej organy uznały, że odmowa przyznania skarżącemu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych była uzasadniona z uwagi na skutek ustalenia, że skarżący jako osoba pełnoletnia, pozostaje w rodzinie, której dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kryterium ustawowe. Organ ustalił, że dochód rodziny skarżącego składa się z emerytury matki Z. B. oraz jej dochód z działalności gospodarczej. Natomiast w miesiącu lipcu 2016r. dochodem rodziny była emerytura Z. B. w wysokości 1 858,22 zł, przy kryterium dla rodziny dwuosobowej wynoszącym 1 028,00 zł. Kwestia sporną w przedmiotowej sprawie był fakt pozostawania przez skarżącego w rodzinie i wykładnia pojęcia "osoby samotnie gospodarującej" oraz "osoby pozostającej w rodzinie" w rozumieniu art. 37 ustawy o pomocy społecznej. Stanowisko organów obu instancji jest zasadne i prawidłowo organy przyjęły, ze skarżący A. B. prowadzi wspólne gospodarstwo z matką Z. B. Nie ulega wątpliwości, ze skarżący mieszka w mieszkaniu matki, zajmuje pokój, korzysta z łazienki, przedpokoju, kuchni i urządzeń tam znajdujących się takich jak lodówka pralka kuchenka. Fakt wydzielenia w lodówce półki nie może powodować przyjęcia, ze skarżący prowadzi odrębne gospodarstwo, Zarówno skarżący jak i jego matka przyznali, że otrzymuje on od matki drobne sumy pieniędzy na bieżące potrzeby, żywność. Skarżący nie posiada własnego dochodu i pozostaje na utrzymaniu matki, która pokrywa wszystkie świadczenia związane z mieszkaniem, znamienne jest, ze skarżący sam we wniosku z 4 sierpnia 2016r. przyznał, ze jest na wyłącznym utrzymaniu matki a więc jest osoba pozostająca w rodzinie. W realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji zasadnie uznały, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości fakt, ze skarżący gospodaruje wspólnie z matką Z. B. wspólne zamieszkiwanie, wspólne korzystanie z urządzeń i wyposażenia wskazują, że występuje element wspólnego gospodarowania. Należy również podkreślić, że skarżący nie posiada żadnych dochodów, więc trudno przyjąć, że samodzielnie ponosi koszty utrzymania siebie mieszkając razem z matką ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2014r. sygn. akt I OSK 618/13 oraz z dnia 7 lutego 2017r. sygn. akt I OSK 1434/16. W tym zakresie Sąd w całości podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Lektura akt sprawy niniejszej pozwala stwierdzi, że organ I instancji podjął wszelkie prawem przewidziane działania w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i dokonania aktualizacji wywiadu środowiskowego Należy przy tym podkreślić, że organy administracyjne orzekają według stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji, a niezrealizowanie tego obowiązku łączyłoby się z uchybieniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010r. o sygn. akt II SA/Kr 541/09, LEX nr 686654). Również zarzut naruszenia art. 24 § 1 i art. 26 § 1 k.p.a. jest chybiony. Skarżący we wniosku z dnia 4 sierpnia 2016r. zawarł szereg zarzutów dotyczących działania Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] we wcześniejszych postepowaniach, nie był to jednak wniosek o wyłączenie organu, a skarżącemu przez cały czas udzielano wyjaśnień co do sposobu i właściwości rozpoznania jego wniosku. W ocenie Sądu, na gruncie rozpoznawanej sprawy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie i prawidłowo zastosowały i zinterpretowały obowiązujące w tej materii przepisy. Treść art. 54 ust. 3 przywołanej ustawy nie pozostawia wątpliwości, ze organy mają obowiązek ustalić, czy strona spełnia warunki w tym przepisie określone i jedynie w takiej sytuacji wydać decyzję zgodną z wnioskiem. Organy orzekające w tym przedmiocie nie mogą działać na zasadzie uznania administracyjnego. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.