II SA/Ke 30/25
WyrokWSA w Kielcach2025-03-26
Skład orzekający: Jacek Kuza, Beata Ziomek, Krzysztof Armański
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pozbawić stronę prawa do zasiłku dla bezrobotnych z datą wsteczną, powołując się na przepis dotyczący zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, podczas gdy przedmiotem postępowania jest utrata statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozbawienie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z datą wsteczną, w oparciu o przepis dotyczący zwrotu nienależnie pobranych świadczeń (art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia), jest wadliwe, gdy przedmiotem postępowania jest utrata statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia. Przepisy te dotyczą odmiennych kwestii i nie mogą być przedmiotem tego samego postępowania administracyjnego. Pozbawienie prawa do zasiłku powinno nastąpić na przyszłość, a kwestia nienależnie pobranych świadczeń wymaga odrębnego postępowania.Stan faktyczny
T. S. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna i przyznano mu zasiłek. Po przywróceniu do pracy wyrokiem sądu i otrzymaniu wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, organy administracji orzekły o utracie jego statusu osoby bezrobotnej od dnia przywrócenia do pracy oraz o pozbawieniu go prawa do zasiłku za okres poprzedzający przywrócenie, powołując się na przepis dotyczący nienależnie pobranych świadczeń. Strona skarżąca kwestionowała zasadność pozbawienia prawa do zasiłku z datą wsteczną, wskazując na odrębne postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Świętokrzyskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Kieleckiego w części, w jakiej pozbawiono T. S. prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres od 15 stycznia 2024 r. do 4 września 2024 r. Zasądził od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz T. S. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2025 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 25 listopada 2024 r. znak: PSZ.IV.8641.44.2024 w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i pozbawienia prawa do zasiłku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w części, w jakiej pozbawia T. S. prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres od 15 stycznia 2024 r. do 4 września 2024 r.; II. zasądza od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz T. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Ke 30/25
Uzasadnienie
Decyzją z 25 listopada 2024 r. znak: PSZ.IV.8641.44.2024, Wojewoda Świętokrzyski po rozpatrzeniu odwołania T. S. od wydanej z upoważnienia Starosty Kieleckiego decyzji z 17 września 2024 r. nr CRE.7100.2874.2024.JW o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 5 września 2024 r. oraz pozbawienia prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres od 15 stycznia 2024 r. do 4 września 2024 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że T. S. został zarejestrowany w dniu 15 stycznia 2024 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy (PUP) w Kielcach jako osoba bezrobotna, z prawem do zasiłku. W dniu 11 września 2024 r. do Urzędu doręczył wyrok z 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV P [...], w którym Sąd Rejonowy w Kielcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń przywrócił T. S. do pracy w S. na poprzednich warunkach oraz zasądził od S. na jego rzecz kwotę 10.640 zł brutto tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w okresie od rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia do dnia przywrócenia T. S. do pracy, pod warunkiem podjęcia przez niego pracy w wyniku przywrócenia do pracy. Ustalono, że ww. dostarczył do PUP zaświadczenie S. z 13 września 2024 r. znak: SFAiK.123.19.24 potwierdzające, że został on przywrócony do pracy od dnia 5 września 2024 r. i 12 września 2024 r. została wypłacona kwota zasądzonego na jego rzecz wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w okresie od rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia do dnia przywrócenia tj. od 28.12.2023 r. do 4.09.2024 r.
Powołując się na stanowisko wyrażone w wyrokach Sądu Najwyższego z 17 września 2008 r. sygn. I PK 1/08 i z 16 czerwca 2011 r. sygn. akt I PK 272/10 zgodnie z którym, orzeczenie o przywróceniu do pracy restytuuje stosunek pracy na przyszłość zaś okres nieświadczenia pracy nie jest okresem zatrudnienia, Starosta Kielecki uznał, że T. S. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mógł zarejestrować się jako osoba bezrobotna. Natomiast ww. za okres od 15 stycznia 2024 r. do 4 września 2024 r. nienależne pobrał świadczenie, ponieważ stosownie do treści tego przepisu, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę.
W odwołaniu od decyzji Starosty Kieleckiego z 17 września 2024 r. T. S. podnosił, że pracodawca dokonał bezprawnego rozwiązania z nim umowy o pracę z dniem 27 grudnia 2023 r., a w związku z tym przyjęcie daty 15 stycznia 2024 r. jako daty rozwiązania umowy o pracę nie ma żadnej faktycznej podstawy. Takiej podstawy nie ma również przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że zasądzone wynagrodzenie dotyczy okresu od 15 stycznia 2024 r. do 4 września 2024 r., skoro Sąd zasądził wynagrodzenie za dwa miesiące na podstawie art. 57 § 1 Kodeksu pracy. Nadto odwołujący zakwestionował przyjęcie w poczet dowodów zaświadczenia S. z 13 września 2024 r., potwierdzającego jakoby wypłatę na jego rzecz wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy w okresie od rozwiązania umowy o pracę do podjęcia zatrudnienia, z tego powodu, że nie mógł się do niego odnieść, a w jego opinii zaświadczenie to zawiera nieprawdę. Zdaniem strony, wynagrodzenie zasądzone na podstawie 57 § 1 Kodeksu pracy nie stanowi w ogóle wynagrodzenia za pracę tylko stanowi rekompensatę za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy, w tym pozbawienie pracownika prawa do otrzymania wynagrodzenia. Odwołujący podkreślił, że w decyzji organu I instancji nie wskazuje się żadnej podstawy prawnej pozbawienia go prawa do zasiłku dla bezrobotnych w okresie, w którym przysługiwał mu status bezrobotnego. Przepis art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia (...) należy uznać za bezprzedmiotowy. Treść decyzji nie dotyczy bowiem zwrotu zasiłku lecz ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Rozpatrując odwołanie Wojewoda Świętokrzyski w całości podzielił ustalenia faktyczne i dokonaną przez organ I instancji ocenę prawną.
Zgodnie ze stanowiskiem Wojewody Świętokrzyskiego, uwzględniając treść wyroku z 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV P [...], zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy w okresie od rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia do dnia przywrócenia zainteresowanego do pracy zostało wypłacone, co oznacza, że zasiłek dla bezrobotnych przyznany T. S. w okresie od uzyskania statusu osoby bezrobotnej tj. od 15 stycznia 2024 r. do ostatniego dnia poprzedzającego dzień przywrócenia go do pracy tj. 4 września 2024 r. należy uznać, zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy za nienależnie pobrane świadczenie. W dniu rejestracji zainteresowany otrzymał stosowne pouczenia o prawach i obowiązkach bezrobotnego oraz o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej, a także podstawach uznania świadczenia za nienależnie pobrane.
Zdaniem organu odwoławczego, strona nie kwestionuje utraty statusu bezrobotnego z dniem 5 września 2024 r., a jedynie odnosi się do pozbawienia go prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres od 15.01.2024 r. do 4.09.2024 r.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo orzekł o pozbawieniu T. S. prawa do zasiłku dla bezrobotnych w zakresie wyżej wskazanym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach T. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając.
1) Naruszenie przepisów postępowania, w tym:
- art. 138 § 1 pkt. 2 i 3 K.p.a. poprzez, zaniechanie uchylenia decyzji Starosty Kieleckiego i umorzenia postępowania w sprawie przed organem pierwszej i drugiej instancji jako bezprzedmiotowego z uwagi na brak podstawy prawnej do orzekania w przedmiocie pozbawienia prawa do zasiłku dla bezrobotnych po ich wypłacie oraz do orzekania w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności w stosunku do decyzji, która nie może podlegać wykonaniu;
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty Kieleckiego w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej mimo, iż sprawa ta nie stanowiła przedmiotu jego odwołania, a pozbawienie go statusu bezrobotnego stało się ostateczne z dniem 19 września 2024r.;
- art. 16 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej i orzekanie w sprawie pozbawienia go prawa do zasiłku dla bezrobotnych, który został przyznany i wypłacony na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej pozostającej w obiegu prawnym;
- art. 108 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty Kieleckiego w przedmiocie nadania klauzuli rygoru natychmiastowej wykonalności mimo braku ku temu podstawy faktycznej i prawnej;
- art. 107 § 1 pkt 4 i 6 K.p.a. poprzez zaniechanie wskazania podstawy prawnej do orzekania w sprawie pozbawienia go prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego;
- art. 10 w zw. z art. 81, art. 80 K.p.a. poprzez niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu, pozbawienie możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i ustosunkowania się do zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu prowadzonym przed Starostą i Wojewodą;
- art. 136 § 1 w zw. z art. 7 i 8 K.p.a poprzez zaniechanie uzupełnienia przez Wojewodę materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym w świetle okoliczności przywołanych przez stronę w odwołaniu od decyzji Starosty Kieleckiego.
2) Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym :
- art. 75 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucja rynku pracy poprzez, pominięcie przesłanek uzasadniających wyłączenie prawa do zasiłku dla bezrobotnych ;
- art. 76 ust.2 pkt. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez błędne stosowanie tego przepisu w postępowaniu, którego przedmiotem nie jest zwrot nienależnie pobranych zasiłków dla bezrobotnych .
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: |
1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt.2 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 i pkt. 3 K.p.a. lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, c p.p.s.a;
2) zasądzenie kosztów postępowania w tym, kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu: 1) z zawiadomienia w sprawie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych zasiłków - na fakt, iż sprawa zwrotu nienależnie pobranych zasiłków objęta jest odrębnym postępowaniem administracyjnym; 2) pozwu skierowanego do Sądu Rejonowego w sprawie IV P [...] - na fakt, charakteru prawnego wypłaconego mu wynagrodzenia. |
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja Starosty w przedmiocie utraty przez niego statusu bezrobotnego z dniem 5 września 2024r. w ogóle nie podlegała zaskarżeniu do organu drugiej instancji. Stała się więc ostateczna z dniem 19 października 2024r., tj. w dniu upływu terminu do wniesienia odwołania. Utrzymanie w mocy przez Wojewodę decyzji Starosty w części niezaskarżonej stanowiło orzeczenie w sprawie rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją . Zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody w tej części na podstawie art. 156 § 1 pkt. 3 K.p.a .
Decyzje o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych nie zostały usunięte z obiegu prawnego i dotychczas nie orzeczono wobec niego obowiązku zwrotu zasiłków jako pobranych nienależnie. W sprawie zwrotu rzekomo nienależnie pobranych zasiłków Starosta wszczął odrębne postępowanie.
W decyzji Wojewody jak i w poprzedzającej decyzji Starosty nie wskazano przepisu prawa stanowiącego podstawę do orzekania w przedmiocie pozbawienia skarżącego prawa do zasiłków przyznanych i wypłaconych na podstawie odrębnych ostatecznych decyzji. Powołany w podstawie prawnej decyzji Starosty i Wojewody art. 76 ust.2 pkt. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dotyczy zwrotu nienależnie pobranego zasiłku i nie pozostaje w związku przedmiotowym z treścią rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji. Decyzje Starosty i Wojewody zostały wydane bez podstawy prawnej a rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczyły sprawy rozstrzygniętej w innej ostatecznej decyzji. Taki stan narusza zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji Starosty i Wojewody na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 i pkt. 3 K.p.a .
Zdaniem skarżącego, za rażące naruszenie prawa należy uznać utrzymanie przez Wojewodę w mocy decyzji Starosty w części dotyczącej klauzuli o rygorze natychmiastowej wykonalności. Z uzasadnienia decyzji Starosty nie wynikały jakiekolwiek przesłanki faktyczne i prawne do nadania rygoru w trybie art. 108 § 1 K.p.a. Utrzymanie przez Wojewodę rygoru natychmiastowej wykonalności jest pozbawione podstawy prawnej i faktycznej gdyż:
1) utrata statusu bezrobotnego nastąpiła na podstawie decyzji ostatecznej Starosty i w dniu wydawania decyzji przez Wojewodę podlegała już wykonaniu;
2) pozbawienie prawa do zasiłku było bezprzedmiotowe gdyż wypłata zasiłku już nastąpiła na podstawie ostatecznych decyzji Starosty z dnia 15 stycznia i 14 kwietnia 2024 r.
Z ostrożności skarżący podniósł, że pobrane przez niego zasiłki nie stanowiły świadczeń nienależnie pobranych. Zasiłki zostały przyznane i wypłacane przez urząd pracy na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych wydanych przez Starostę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa).
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody Świętokrzyskiego utrzymująca w mocy decyzję Starosty Kieleckiego orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 5 września 2024 r. i pozbawieniu skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres od 15 stycznia 2024 r. do 4 września 2024 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał przepisy art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit a i b, ust. 2 i 7, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 76 ust. 2 pkt 5 oraz art. 33 ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 475 z późn. zm.), dalej jako ustawa o promocji zatrudnienia.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że skarżący jako osoba bezrobotna został zarejestrowany z dniem 15 stycznia 2024 r. i od tego dnia Starosta Kielecki przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 1790,30 zł brutto miesięcznie, a od dnia 14 kwietnia w wysokości 1406,00 zł brutto miesięcznie. Następnie wyrokiem z 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV P [...], Sąd Rejonowy w Kielcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń przywrócił T. S. do pracy w S. na poprzednich warunkach oraz zasądził od S. na jego rzecz kwotę 10.640 zł brutto tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w okresie od rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia do dnia przywrócenia T. S. do pracy, pod warunkiem podjęcia przez niego pracy w wyniku przywrócenia do pracy. Ustalono, że ww. dostarczył do PUP zaświadczenie S. z 13 września 2024 r. znak: SFAiK.123.19.24 potwierdzające, że został on przywrócony do pracy od dnia 5 września 2024 r. i 12 września 2024 r. została wypłacona kwota zasądzonego na jego rzecz wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w okresie od rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia do dnia przywrócenia tj. od 28.12.2023 r. do 4.09.2024 r.
Bezspornie, w związku z zaświadczeniem wydanym przez S. z 13 września 2024 r. potwierdzającym przywrócenie T. S. do pracy od dnia 5 września 2024 r., organy prawidłowo uznały, że z tym dniem zaistniały przesłanki do utraty statusu osoby bezrobotnej. Stosownie bowiem do treści art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, oraz i-m, oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3, 4 i 4a, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, pod warunkiem spełnienia określonych w tym przepisie warunków.
Niewątpliwie osoba, która podejmuje zatrudnienie przestaje spełniać kryteria osoby bezrobotnej określone w ustawie i tym samym zostaje spełniona przesłanka z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia do wydania orzeczenia o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej.
Prawo do pobierania zasiłku dla osób bezrobotnych jest ściśle związane z posiadaniem statusu osoby bezrobotnej. Tym samym utrata statusu osoby bezrobotnej powoduje utratę przez daną osobę prawa do zasiłku, co powinno być stwierdzone przez organ łącznie z pozbawieniem statusu bezrobotnego w drodze decyzji deklaratoryjnej, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit a i b w zw. z art. 33 ust. 4ca ustawy o zatrudnieniu (por. wyrok WSA w warszawie z 7.07.2016 r. sygn. akt II SA/Wa 370/16, Lex nr 2113524). Oznacza to, że pozbawienie statusu osoby bezrobotnej i związana z nim kwestia pozbawienia prawa do zasiłku dla bezrobotnych są ze sobą nierozerwalnie związane, tworzą całość i muszą być łącznie rozstrzygane. W tym aspekcie nieuprawnione jest twierdzenie skarżącego, że "sprawa utraty statusu osoby bezrobotnej" nie stanowiła przedmiotu złożonego przez niego odwołania, zaś organ odwoławczy bez podstawy prawnej utrzymał w tym przedmiocie w mocy decyzję Starosty Kieleckiego.
Na gruncie niniejszej sprawy nie sposób jednak nie zauważyć, że skutkiem utraty statusu osoby bezrobotnej w związku z podjęciem przez skarżącego zatrudnienia, jest utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych wyłącznie "na przyszłość". Orzekania w tym zakresie, nie można łączyć ze sprawą pozbawienia osoby bezrobotnej prawa do zasiłku dla bezrobotnych z datą wsteczną.
W analizowanej sprawie ustalając, że skarżący został przywrócony do pracy na podstawie wyroku Sądu organy równocześnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia zastosowały przepis art. 76 ust. 2 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę.
Treść decyzji organu I instancji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu II instancji wskazuje, że mimo powołania w ramach jej podstawy przepisu art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia organy nie rozstrzygały w przedmiocie uznania świadczenia pieniężnego za nienależnie pobrane. Organy orzekały bowiem o pozbawieniu skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres od 15 stycznia 2024 r. do 4 września 2024 r. w związku z przyznaniem wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń z 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV P [...] wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w związku z przywróceniem skarżącego do pracy w S. Zatem oba rozstrzygnięcia organów w ogóle nie odnosiły się do kwestii uznania świadczenia pieniężnego za nienależnie pobrane, o której stanowi art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia. Trzeba podkreślić, że art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia określa zasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń dla bezrobotnych. Przepis art. 76 ust. 1 cyt. ustawy nakłada na osobę, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązek jego zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Warunkiem zwrotu świadczenia jest uznanie go za nienależnie pobrane w drodze decyzji administracyjnej. Zaskarżona decyzja, jak już wyżej podniesiono tej kwestii nie dotyczy.
Podkreślenia wymaga, że wymienione wyżej przepisy nie przewidują pozbawienia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Stanowią natomiast podstawę do orzeczenia, że świadczenie pieniężne jest nienależnie pobrane i w konsekwencji istnieje obowiązek jego zwrotu.
W okolicznościach danej sprawy, skoro organ nie orzekał w ramach art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia, to brak było podstaw do pozbawienia skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych z datą wsteczną, co czyni wadliwymi zapadłe w tym zakresie rozstrzygnięcia. Tego rodzaju rozstrzygnięcie stanowiłoby bowiem naruszenie zasady trwałości decyzji. Nie budzi wątpliwości, że świadczenia pieniężne dla skarżącego były wypłacone na podstawie ostatecznych decyzji, które nie zostały wzruszone.
Zdaniem Sądu, przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie było wyłącznie rozstrzygnięcie na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej, w związku z podjęciem zatrudnienia i zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4ca tej ustawy, w takim przypadku decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego oraz decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. W takim też zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zakwestionował przyjętego przez organy rozstrzygnięcia.
Sąd uznał, że rozważania dotyczące charakteru świadczeń jako pobranych nienależnie, mogą stanowić wyłącznie przedmiot odrębnego postępowania niż to prowadzone w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia. Dyspozycje art. 76 ust. 2 pkt 5 i art. 33 ust. 4 pkt 1 ww. dotyczą odmiennych kwestii, dla których znaczenie mają różne przesłanki merytoryczne i z tego względu nie mogą być przedmiotem tego samego postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem jednej decyzji. Taka sytuacja zaś miała miejsce w analizowanej sprawie, co świadczy o wadliwości jednej z tych podstaw, a dotyczy to sprawy nienależnie pobranych świadczeń. Zarzut błędnego zastosowania art. 76 ust. 2 pkt 5 należy uznać za w pełni uzasadniony.
Z materiału dowodowego wynika, że 2 grudnia 2024 r. znak: CRE.75.13.2024.1.JW Starosta Kielecki wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu przez T. S. nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego za okres od 15.01.2024 r. do 31.08.2024 r. Zatem mając na uwadze przedstawione wyżej wywody, celem tego postępowania będzie w szczególności ustalenie, czy istnieją przesłanki określone w art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia do uznania pobranych przez skarżącego świadczeń pieniężnych za nienależnie pobrane i ewentualnie ustalenie sposobu wyliczenia kwoty przeznaczonej do zwrotu.
W analizowanej sprawie wymienione wyżej naruszenia prawa materialnego tj. art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia, jako że miały wpływ na wynik sprawy, spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Starosty Kieleckiego z 17 września 2024 r. o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 Ppsa.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa. Na koszty składa się kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skarżącego obliczonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.z 2023 r., poz. 1964).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło