II SA/Ke 305/17
WyrokWSA w Kielcach2017-08-31
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Agnieszka Banach, Dorota Chobian
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a organ administracji odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Pomimo zarzutów strony dotyczących nieprawidłowego doręczenia korespondencji i odmowy przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, sąd stwierdził, że organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył przepisów Ordynacji podatkowej. Strona, a w szczególności profesjonalny pełnomocnik, ma obowiązek wykazać szczególną staranność w dbaniu o swoje interesy, a ciężar uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na niej.Stan faktyczny
Spółka złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w sprawie kary pieniężnej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wezwał pełnomocnika Spółki do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez przedłożenie pełnomocnictwa. Wezwanie zostało wysłane do pełnomocnika listem poleconym, który został dwukrotnie awizowany, ale nieodebrany. W związku z nieuzupełnieniem braków, odwołanie zostało pozostawione bez rozpatrzenia. Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do przedłożenia pełnomocnictwa, argumentując, że nie otrzymała awiza. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Spółka zaskarżyła postanowienie organu do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Sędzia WSA Dorota Chobian, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. odmówił [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przywrócenia terminu do przedłożenia pełnomocnictwa do odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymierzenia Spółce kary pieniężnej w łącznej wysokości 36.000 zł. za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wskazał, co następuje.
W dniu 23 listopada 2016 r. do Dyrektora Izby Celnej wpłynęło odwołanie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako Spółka) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego znak: [...] w przedmiocie wymierzenia Spółce kary pieniężnej w łącznej wysokości 36.000 zł. za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Odwołanie zostało podpisane przez adwokat K.K. Do odwołania nie załączono dokumentu pełnomocnictwa oraz dowodu uiszczenia opłaty skarbowej z tytułu udzielonego pełnomocnictwa. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej wezwał adwokat K.K., w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, do uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia 7 listopada 2016 r. poprzez przedłożenie oryginału lub poświadczonego odpisu pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi przez [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego do prowadzenia komunikacji elektronicznej poprzez portal podatkowy. W wezwaniu zawarto pouczenie, iż nieusunięcie braków w wyznaczonym terminie będzie skutkowało pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia. Wezwanie doręczono stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. W wyznaczonym terminie adwokat K.K. nie przedłożyła pełnomocnictwa do reprezentowania [...] Sp. z o.o. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych odwołania postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej pozostawił powyższe odwołanie bez rozpatrzenia.
Organ wyjaśnił, że w dniu 26 stycznia 2017 r. do Dyrektora Izby Celnej wpłynął wniosek (nadany w dniu 23 stycznia 2017 r.) o przywrócenie terminu do przedłożenia pełnomocnictwa w sprawie toczącej się przed Naczelnikiem Urzędu Celnego znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł. za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Do wniosku pełnomocnik dołączył stosowne pełnomocnictwo szczególne do reprezentowania [...] Sp. z o.o. wraz z opłatą skarbową oraz kopią awiza pocztowego. Dodatkowo pełnomocnik Spółki wniósł o zwrócenie się do Poczty Polskiej S.A.- I UP w O. z wnioskiem o udzielenie informacji, jaki był tryb doręczenia przesyłki z dnia 29 listopada 2016 r. (nr nadawczy ...); zwrócenie się do I UP w O. z wnioskiem o przedłożenie wydruku z systemu wewnętrznego w./wym. placówki dotyczącego historii doręczenia tej przesyłki; wyznaczenie rozprawy i przesłuchanie świadków wszystkich pracowników w I UP w O. pracujących przy wydawaniu i przyjmowaniu przesyłek oraz dopuszczenie dowodu z kserokopii awiza załączonego do wniosku.
Pismami z dnia 31 stycznia 2017 r. oraz z dnia 23 lutego 2016 r. Dyrektor Izby Celnej zwrócił się do I Urzędu Pocztowego w O. o wyjaśnienie kwestii doręczenia przesyłki z dnia 29 listopada 2016 r. znak: [...] skierowanej przez organ do pełnomocnika [...] Sp. z o.o. - K.K.. W odpowiedzi w dniu 13 marca 2017 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. wpłynęło pismo Poczty Polskiej S.A. - Biuro Kontroli i Zarządzania Bezpieczeństwem Dział Operacyjny w Warszawie, w którym operator pocztowy przedstawił swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie.
Ponadto organ podatkowy podniósł, że postanowieniem odmówił przeprowadzenia rozprawy i przesłuchania świadków..
Następnie wyjaśnił, że instytucję przywrócenia terminu regulują art. 162-164 Ordynacji podatkowej i przywołał treść tych przepisów. Wskazał, że z akt sprawy wynika, iż pełnomocnik strony nie podjął korespondencji w postaci wezwania Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 29 listopada 2016 r. (nr nadawczy [...]) skierowanego do K.K., do przedłożenia pełnomocnictwa, a w dniu 16 grudnia 2016 r. I Urząd Pocztowy w O. zwrócił ją jako niepodjętą do Izby Celnej w K. Wezwanie zostało doręczone w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 16 grudnia 2016 r. Przedmiotowe wezwanie zostało wysłane do K.K. na adres: Kancelaria Adwokacka Adwokat K.K. [...] za pośrednictwem operatora Poczty Polskiej za dokumentem ''potwierdzenie odbioru".
Nadto organ podniósł, że w rozpatrywanej sprawie zwrotne potwierdzenie odbioru zawierało adnotację o treści: "wezwanie" z podaniem daty jego wydania: 29.11.2016 r. i numeru sprawy: [...]" Na odwrocie druku wskazano, iż przesyłka z powodu niemożności doręczenia w dniu 1 grudnia 2016 r. została pozostawiona na okres 14 dni w placówce pocztowej do dyspozycji adresata. Z powodu nie podjęcia w terminie 7 dni przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 9 grudnia 2016 r., a następnie zwrócono do nadawcy w dniu 16 grudnia 2016 r. Z kolei na kopercie zawierającej przedmiotową korespondencję widnieją parafy I UP w O. oraz pieczęcie z datami: 01.12.2016r., 09.12.2016r. oraz 16.12.2016r. Dokument "potwierdzenie odbioru" nie zawiera żadnych skreśleń, nie nosi cech dopisywania, poprawiania ani innych śladów przerabiania. Z tych względów organ uznał, że powyższe potwierdzenie odbioru zostało sporządzone prawidłowo i stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Ustalenia te potwierdzają też, w ocenie organu, zapisy na wydruku wygenerowanym ze strony Poczty Polskiej "Śledzenie przesyłek"- (http://emonitoring.poczta-polska.pl/), z którego wynika, że przesyłka została nadana w dniu 29 listopada 2016 r., przekazana w dniu 1 września 2016 r. do doręczenia. Z powodu jej nie podjęcia była awizowana i pozostawiona do odbioru w placówce, a w dniu 9 grudnia 2016 r. awizowano ją powtórnie. W dniu 16 grudnia 2016 r. zwrócono przesyłkę do nadawcy, przekazano i doręczono nadawcy w dniu 21 grudnia 2016 r.
Ponadto organ podkreślił, że w piśmie z dnia 7 marca 2017 r. operator pocztowy - Poczta Polska wypowiedział się w kwestii doręczenia przedmiotowej przesyłki, informując, że, rozpatrując kwestię doręczenia w./wym. przesyłki w trybie skargowym, nie przewiduje realizowania szczególnych procedur mających na celu uwierzytelnienie wykonania czynności dotyczących próby doręczenia oraz awizowania przesyłek. W toku podjętych czynności wyjaśniających nie stwierdzono przesłanek wskazujących na niezgodny z obowiązującymi przepisami sposób postępowania przy realizacji usługi doręczenia przesyłki (nr nadawczy [...]). Jak ustalono, w dniu 1 grudnia 2016 r. podjęto próbę doręczenia przesyłki, jednak wobec niezastania osoby uprawnionej do odbioru, w skrzynce pocztowej pod adresem wskazanym na przesyłce pozostawiono stosowne zawiadomienie, a przesyłkę złożono jako awizowaną w placówce oddawczej. Wygenerowane w dniu 9 grudnia 2016 r. powtórne zawiadomienie dotyczące przedmiotowej przesyłki również doręczono za pośrednictwem skrzynki oddawczej adresata. Ponieważ mimo dwukrotnego awizowania przesyłki nie podjęto, w dniu 16 grudnia 2016 r. zwrócono ją do nadawcy.
W związku z powyższym organ stwierdził, że zarzuty K.K. jako pełnomocnika [...] Sp. z o.o. są nieuzasadnione. Z druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika bowiem jednoznacznie, że został on wypełniony prawidłowo. Zawiera stempel urzędu pocztowego, informacje o pozostawieniu pierwszego i drugiego awiza, podpisy doręczyciela, a terminy zawiadomienia podatnika o próbie doręczenia zastosowano prawidłowo. Poczynione niezbędne adnotacje wykluczają zatem możliwość skutecznego kwestionowania domniemania faktycznego niepozostawienia awiza w skrzynce pocztowej. Wypełnienie przez doręczyciela punktu 2, w którym jest mowa o braku możliwości doręczenia w sposób określony w punkcie 1, jednoznacznie potwierdza, że spełnione zostały warunki niezbędne dla doręczenia zastępczego. Adnotacja ta została potwierdzona pieczęcią z datownikiem oraz podpisem na kopercie. O wykonaniu doręczenia wezwania świadczy potwierdzenie odbioru wypełnione przez doręczającego, które jest dokumentem urzędowym, co zostało stwierdzone wystarczająco innym dowodem: pismo Poczty Polskiej z dnia 7 marca 2017 r. oraz zapisami na wydruku "śledzenie przesyłek".
Organ podniósł, że strona nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów podważających wiarygodność adnotacji poczynionych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie o niemożności doręczenia przedmiotowej przesyłki bezpośrednio adresatowi, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, o jej dwukrotnym awizowaniu i pozostawieniu zawiadomień w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, a następnie o zwrocie do nadawcy po upływie okresu przechowywania w placówce pocztowej.
W konsekwencji organ stwierdził, że nie mógł odrzucić istnienia faktów stwierdzonych w dokumencie urzędowym, albowiem o uprawdopodobnieniu braku winy strony w uchybieniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Tak więc istotne jest, że uprawdopodobnienie wystąpienia okoliczności uchybienia terminu bez winy strony powinno dotyczyć nie tyle zaistnienia zdarzenia, które ma uzasadniać przywrócenie terminu, ile braku możliwości uniknięcia jego skutków.
Organ podniósł nadto, że nie ma obowiązku poszukiwać dowodów wskazujących na możliwość braku winy strony w uchybieniu terminu.
Jak wyjaśnił, przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jednocześnie organ zwrócił uwagę na obowiązujące reguły starannego działania, w szczególności w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron. Osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali oni reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził, że właśnie taki brak staranności ze strony pełnomocnika wystąpił w niniejszej sprawie o czym świadczy zgromadzony materiał dowodowy. Natomiast strona nie zachowała należytej staranności w dbałości o interesy własne.
Nadto wskazał, że, rozpatrując wnioski adwokata K.K. zawarte w piśmie z dnia 23 stycznia 2017 r., organ zwrócił się do I UP w O. o wyjaśnienie okoliczności doręczenia przedmiotowej przesyłki. Pozyskał również ze strony Poczty Polskiej wydruk umożliwiający przeanalizowane "drogi" przedmiotowej przesyłki.
Odnosząc się do kolejnego wniosku o dopuszczenie dowodu z kserokopii awiza doręczonego do wniosku organ podniósł, że z zasady prawdy obiektywnej nie wynika, aby organ był zobowiązany prowadzić postępowanie dowodowe bez jakichkolwiek ograniczeń. Art. 188 Ordynacji podatkowej gwarantuje stronie także możliwość wykazania się odpowiednią inicjatywą dowodową. Inicjatywa ta jednak ma znaczenie, o ile teza dowodowa objęta wnioskiem ma wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia lub też nie stwierdzono jej wystarczająco za pomocą innego środka dowodowego. Przedłożona do wniosku kserokopia awiza nie ma znaczenia dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Końcowo organ wskazał, że przedmiotowe wezwanie zostało przesłane również na adres siedziby Spółki [...] Sp. z o.o., tj. [...]. Pismo zostało doręczone skutecznie w dniu 2 grudnia 2016 r. zatem Spółka została poinformowana przez organ o fakcie braków formalnych wniesionego odwołania w postaci braku pełnomocnictwa i na każdym etapie postępowania miała prawo do podjęcia stosownych działań.
[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, zaskarżając akt w całości. Spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez działanie w niniejszej sprawie wbrew obowiązującym przepisom prawa;
- art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez działanie w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych;
- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie,
- art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wszystkich przesłanek, którymi organ kierował się w niniejszym postępowaniu, a które spowodowały wydanie zaskarżonej decyzji;
- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w niniejszej sprawie;
- art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nie słuszne nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony wskazanych w treści wniosku o przywrócenie terminu, w sytuacji gdy przeprowadzenie tych dowodów było istotne dla rozstrzygnięcia sprawy;
- art 191 Ordynacji podatkowej poprzez niesłuszne uznanie, że w niniejszej sprawie zostało udowodnione, że doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania zostało dokonane w sposób prawidłowy.
W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto strona wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci umowy najmu lokalu oraz oświadczenia adw. H. K. na okolicznośc tego, że dostęp do skrzynki pocztowej poza pełnomocnikiem spółki [...] Sp. z o.o. ma także drugi adwokat, co mogło wpłynąć na skuteczność doręczenia.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że organ nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego. Organ odmawiając przywrócenia terminu, oparł się na dowodach z dokumentów tj. zwrotnego potwierdzenia odbioru i informacji na nich zawartych oraz pisma z Poczty Polskiej z dnia 7 marca 2017 r. Organ wskazał, że z pisma Poczty Polskiej wynika, iż wszystkie czynności zostały przeprowadzone prawidłowo i nie ma ona żadnych zastrzeżeń do pracy swoich pracowników, równocześnie wskazał, że doręczyciel — Poczta Polska nie przewiduje żadnego sposobu potwierdzenia, że faktycznie listonosz pozostawia we właściwym miejscu pierwotne i powtórne awizo. Tym samym trzeba stwierdzić, że strona - adresat zawsze pozostaje na gorszej pozycji, ponieważ nie ma żadnej możliwości, aby wyegzekwować od doręczyciela, że doręczenie, w tym zaś awizowanie przesyłki, faktycznie nastąpiło w sposób prawidłowy.
Jak podniosła Spółka, nagminnym jest nieprawidłowe doręczanie korespondencji, w tym i wypełniania awiz, co skutkuje brakiem doręczenia. Zarówno organ jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny winni ze swojego doświadczenia wiedzieć, jak często pojawia się konieczność reklamacji przesyłek, albo też jak często potwierdzenia odbioru nie są wypełniane w sposób prawidłowy. Organ dał pełną wiarę twierdzeniom Poczty Polskiej, podchodząc do nich całkowicie bezkrytycznie, w sytuacji gdy oczywiste jest, że operator — Poczta Polska nie przyjmie dobrowolnie na siebie odpowiedzialności za błędne doręczenie korespondencji.
Skarżąca wskazała, że we wniosku o przywrócenie terminu złożyła wniosek o zwrócenie się z zapytaniem do doręczyciela — Poczty Polskiej, ile razy w okresie od dnia 1 do dnia 16 grudnia 2017 r. pełnomocnik Spółki, działając jako Kancelaria Adwokacka adw. K.K. , korzystała z usług I UP O. , tj. nadawała lub odbierała korespondencję, a także ile razy w ciągu całego 2016 r. odmówiła odbioru korespondencji, w związku z czym nastąpił jej zwrot. Skarżąca podkreślaiła, że organ pominął tą część wniosku dowodowego skarżącego, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Informacja taka mogłaby uprawdopodobnić fakt, że nie doszło do prawidłowego doręczenia, tym bardziej w połączeniu z kolejnym wnioskiem dowodowym tj. przesłuchaniem świadków — pracowników I UP O. w O. Jeśli bowiem z tak przeprowadzonych dowodów wynikałoby, że faktycznie pełnomocnik skarżącej w okresie od dnia 1 do dnia 16 grudnia 2016 r. regularnie korzystał z usług tej placówki pocztowej, a także że nigdy wcześniej nie miała miejsca sytuacja, w której korespondencja nie została podjęta, oraz pracownicy Poczty Polskiej pracujący w tamtym okresie w I UP w O. złożyliby zeznania, w których potwierdziliby twierdzenia pełnomocnika Spółki, że regularnie bywa w ich placówce i za każdym razem prosi o weryfikację stanu przesyłek oczekujących do odbioru, to mogłyby być to okoliczności, które miałyby wpływ na ocenę całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Organ nie uwzględnił jednakże tych wniosków dowodowych, wskazując, iż to na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia zasadności swojego wniosku o przywrócenie terminu. Strona nie miała zatem możiwości uprawdopodobnienia braku winy, albowiem organ właściwie oddalił wszystkie wnioski dowodowe strony lub też pominął je milczeniem.
Strona przedłożyła także kopię awiza, które wprawdzie nie dotyczy bezpośrednio niniejszej sprawy, natomiast jest przykładem tego, w jaki sposób listonosze wypełniają awiza i doręczają korespondencję. Skarżąca ma świadomość, że to konkretne awizo nie stanowi dowodu błędnego doręczenia korespondencji w niniejszej sprawie, natomiast w połączeniu z innymi dowodami (których organ odmówił przeprowadzenia) potwierdza argumentację skarżącego o licznych zaniedbaniach i błędach po stronie Poczty Polskiej.
Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu złożyła także wniosek o zwrócenie się do I UP w O. o przesłanie wydruku z systemu wewnętrznego tej placówki dotyczącej historii doręczenia przedmiotowej korespondencji na okoliczność licznych błędów, jakie były popełnianie przez Pocztę Polską, w szczególności zaś w sposób błędny wpisania nadawcy i miejsca zwrotu korespondencji. Ten dokument stanowi także jeden z licznych dowodów potwierdzających zaniedbania ze strony Poczty Polskiej. Jednakże i w tym wypadku organ ten wniosek dowodowy pominął całkowitym milczeniem, nie oddalając go, ani nie uwzględniając. Tymczasem, w ocenie Spółki, zwrócenie się z tym wnioskiem i uzyskanie tychże informacji także miało istotny wpływ dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ mogłoby wyjaśnić, jak faktycznie wyglądało doręczenie niniejszej korespondencji. Informacje zawarte na stronie Poczty Polskiej w zakładce śledzenie przesyłek nie są bowiem spójne z tym, co zawiera wewnętrzny system UP O. I w O. Informacje o tym pełnomocnik skarżącej powziął bezpośrednio w placówce I UP w O. w trakcie ustnej rozmowy z pracownikami tej placówki, odmówiono mu jednak jakichkolwiek informacji na piśmie. Stąd też konieczny był ten wniosek dowodowy, który jednakże nie został uwzględniony przez organ, a którego uwzględnienie i przeprowadzenie również mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca podniosła, że organ z jednej strony zarzucił stronie, że ta nie uprawdopodobniła zasadności swojego wniosku o przywrócenie terminu, ale z drugiej strony odmówił przeprowadzenia części wniosków dowodowych, a co do pozostałej części w ogóle się nie wypowiedział. Tym samym skarżąca nie miała możliwości, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, udowodnić swojej argumentacji. Biorąc pod uwagę, że skarżąca złożyła liczne i różnego rodzaju wnioski dowodowe, a organ uwzględnił tylko jeden z nich i to jedynie w częściowym zakresie, autor skargi wskazał, że doszło do licznego naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej wskazanej w petitum skargi. Jak zarzuciła Spółka, organ nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania dowodowego, co miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie i co powoduje, że skarga jest w pełni zasadna i konieczna.
Nadto strona podniosła, że z treści zaskarżonego postanowienia wynika bowiem jedynie, że zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera informacje o pozostawieniu pierwotnego i wtórnego awiza. Nie zostało jednakże już wskazane, gdzie to awizo zostało zostawione. Brak tej adnotacji zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądów administracyjnych winien skutkować uznaniem, że nie doszło do prawidłowego doręczenia korespondencji.
Dodatkowo Spółka wskazała, że jej pełnomocnik adw. K.K. nie jest jedyną osobą, która ma dostęp do skrzynki pocztopwej znajdującej się na dole budynku, w którym jest siedziba Kancelarii od lutego 2016 r. Na zasadzie wspólnoty biurowej adwokat K.K. podnajmuje część biura innemu adwokatowi – H. K. Mają oni jedną skrzynkę pocztową, do której mają dostęp oraz osoby przez nich upoważnione. Ta okoliczność powoduje, że choć wcześniej nie miało to miejsca, to istnieje możłiwość, że nawet jeśli awizo zostało pozostawione w skrzynce, to przez omyłkę zostało zabrane przez drugiego adwokata i nieprzekazane pełnomocnikowi skarżącej. To przemawia także za uznaniem, że adw. K.K. nie została nigdy skutecznie poinformowana o oczekującej dla niej korespondencji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i stwierdzając bezzasadność zarzutów skargi.
Z pismem przewodnim z dnia 14 czerwca 2017 r. pełnomocnik Spółki przedłożył dokumenty zawnioskowane jako dowód w skardze. Nadto na ropzrawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. strona złożyła odpis reklamacji z dnia 26 sierpnia 2017r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną wydanego postanowienia był zasadniczo art. 162 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.), zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy strony (jej pełnomocnika) w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku.
Na wstępie zauważyć należy, że, zgodnie z art. 162 §2 Ordynacji podatkowej, strona zachowała termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, nadto dopełniła czynności, dla której był określony termin.
Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się natomiast z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności (zob. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1071/10, Lex nr 1094660). Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71). Przy czym bez wątpienia profesjonalni pełnomocnicy stron z racji wykonywanego zawodu są zobowiązani do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego im zlecenia. Rację ma organ, że osoby takie zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy posiadają stosowne przygotowanie zawodowe i związaną z tym znajomość przepisów obowiązującego prawa, w szczególności natury procesowej, co winno zapewniać im prawidłowe prowadzenie sprawy.
Należy nadto podkreślić, że od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, a wobec tego również wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie (art. 145 §2 Ordynacji podatkowej). Przepis art. 145 §2 Ordynacji podatkowej nie dopuszcza żadnych wyjątków i obarcza organy administracji prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie (postanowienie SN z dnia 9 września 1993 r., sygn. III ARN 45/93, OSNCP 1994, Nr 5, poz. 112). Ostatecznie za wybór pełnomocnika odpowiada strona postępowania administracyjnego (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. II OSK 1365/16, Lex nr 2190741).
Z okoliczności sprawy wynika, że doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania nastąpiło na adres pełnomocnika Spółki – adwokat K.K.. Z treści dokumentu "potwierdzenie odbioru" przesyłki znajdującego się w kopii w aktach administracyjnych niniejszej sprawy (jednakże Sąd oryginał dokumentu znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy tut. Sądu II SA/Ke 474/17 dopuścił na zasadzie art. 106 §3 ustawy p.p.s.a. jako dowód w sprawie), jak również z adnotacji umieszczonych na kopercie zawierającej wezwanie wynika, że przedmiotowa przesyłka była dwukrotnie awizowana, tj. w dniach 1 grudnia 2016 r. i 9 grudnia 2016 r., o czym są na dokumencie stosowne adnotacje. Z treści przesyłki wynika, że zawierała "wezwanie" w sprawie określonej jej znakiem. Nadto, wbrew twierdzeniu skarżącej, na "potwierdzeniu odbioru" przesyłki została umieszczona informacja, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki we właściwym urzędzie pocztowym zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata przesyłki (pełnomocnika Spółki).
We wniosku o przywrócenie terminu strona wskazuje, że przyczyną uchybienia terminu było niepozostawienie awiz pełnomocnikowi Spółki przez osobę doręczającą przesyłkę informujących o pozostawieniu przedmiotowej przesyłki w I Urzędzie Pocztowym w O., a w konsekwencji niewiedza adresata przesyłki o oczekiwaniu przesyłki na odbiór we właściwym urzędzie pocztowym. Pełnomocnik skarżącej w uzasadnieniu wniosku podniósł nadto, że w okresie awizowania przesyłki kilkakrotnie (co najmniej dwa razy) bywał w urzędzie pocztowym, by odebrać inne przesyłki do niego adresowane, jak również, że pomimo zasięgania informacji
o przesyłki oczekujące na odbiór, nie uzyskał od pracowników poczty I UP w O. informacji o awizowaniu przedmiotowej przesyłki.
Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu.
W świetle treści dokumentu w postaci koperty, zawierającej wezwanie, i dokumentu w postaci "potwierdzenia odbioru" i związanego z tym dokumentem domniemania jego prawdziwości i zgodności z prawdą (art. 194 §1 Ordynacji podatkowej), należy podnieść, że zasadnie organ uznał w niniejszej sprawie, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Z treści wniosku nie wynika, aby strona podjęła wszelkie możliwe starania o to, by dochować terminu, a pomimo podjęcia tych starań, doszło do uchybienia terminu.
Okoliczności, na jakie wskazuje pełnomocnik Spółki w uzasadnieniu wniosku
o przywrócenie terminu, a mianowicie na nagminną praktykę niewłaściwego doręczania korespondencji (niepozostawiania awiz), nierzetelnego wypełniania awiz przez doręczycieli przesyłek, czy, jak w skardze – na ryzyko przejęcia awiza przez innego pełnomocnika lub inna osobę upoważnioną mająca dostęp do skrzynki pocztowej, w istocie wskazują, że adwokat K.K. winna wykazywać się szczególną starannością o to, by nie doszło do sytuacji niepodjęcia przesyłki ze wskazanych przyczyn.
Ponadto, jak zasadnie zauważył organ, to na zainteresowanym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi. Wnioskodawca nie może od organu oczekiwać prowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do wykazywania twierdzeń zawartych we wniosku o przywrócenie terminu, a taki zamiar strony należy odczytywać z treści, zakresu i tez wniosków dowodowych sformułowanych we wniosku o przywrócenie terminu. W każdym razie niepodjęcie wnioskowanych czynności dowodowych przez organ strona w zarzuca w skardze.
Jako chybiony należy zatem ocenić zarzut naruszenia art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej z tego powodu, że organ w niniejszej sprawie nie przeprowadził wszystkich dowodów, o które wnioskowała strona we wniosku o przywrócenie terminu. Nie może uzasadniać trafności tego zarzutu okolicznością, że z jednej strony organ zarzuca stronie nieuprawdopodobnienie zasadności wniosku o przywrócenie terminu, a z drugiej strony odmawia przeprowadzenia znacznej części wniosków dowodowych. Należy bowiem zwrócić uwagę na konieczność przejrzystego i wiarygodnego przedstawienia przez stronę niezawinionych okoliczności uniemożliwiających dochowanie terminu, a w konsekwencji na niezbędność podjęcia aktywności dowodowej przez samą stronę w celu potwierdzenia zasadności argumentacji wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu w zakresie braku winy w uchybieniu terminu. Skoro pełnomocnik strony, jak twierdzi, podejmował inne przesyłki w okresie awizowania przedmiotowej przesyłki, to dysponował dowodami (możliwościami pozyskania dokumentów) potwierdzających te okoliczności. Takowych dokumentów (ich kserokopii, fotokopii) strona nie przedłożyła. Również fakt niezłożenia reklamacji w zakresie przedmiotowej przesyłki (dokument reklamacji złożony na rozprawie dotyczy przesyłki o innym numerze nadawczym) przekonuje o próbie przerzucenia na organ ciężaru podjęcia czynności procesowych lub faktycznych zmierzających do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.
Jednakże organ, na wniosek strony, zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o udzielenie informacji w zakresie prawidłowości doręczenia przedmiotowej przesyłki. Jednakże czynności wyjaśniające podjęte przez Pocztę Polską również potwierdziły prawidłowość doręczenia tej przesyłki, o czym świadczy treść pisma z dnia 7 marca 2017 r. Organ dysponował także wygenerowanym wydrukiem ze strony internetowej umożliwiającym prześledzenie "drogi" doręczenia przedmiotowej przesyłki. Natomiast w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2017 r. o odmowie przeprowadzenia rozprawy wyjaśnił przyczyny, z powodu których nie dopuścił innych wnioskowanych przez stronę dowodów.
Z uwagi na powyższe, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 i art. 191 Ordynacji podatkowej, albowiem w uzasadnieniu wydanego postanowienia organ przedstawił przepisy prawa, w oparciu o które wydał orzeczenie, wskazał na okoliczności faktyczne, które uznał za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a także wyjaśnił przyczyny, dla których nie uwzględnił przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu. Wobec powyższego organ nie naruszył także zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie strony do organu, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, pomimo, że nie zawiera pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia.
Ubocznie należy wyjaśnić, że z wydruku "śledzenie przesyłek" wynika, że przedmiotowa przesyłka została zwrócona do Urzędu Pocztowego K., z którego została nadana, co nie wskazuje na zwrócenie przesyłki Dyrektora Izby Celnej w W.
Z powyższych przyczyn Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby jego uchyleniem i oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło