II SA/Ke 307/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2017r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Busku-Zdroju na uchwałę Rady Gminy Pacanów z dnia 17 listopada 2015r. Nr XVII/81/15 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy stwierdza nieważność § 7 ust.1 zaskarżonej uchwały. Rady Gminy Pacanów, po zasięgnięciu opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Busku Zdroju, w dniu 17 listopada 2015 r. podjęła na podstawie art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015 r. poz.1515), art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1399 ze zmianami), uchwałę nr XVII/81/15 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. W § 7 ust. 1 tej uchwały zobowiązała właścicieli nieruchomości do przeprowadzania deratyzacji w obrębie swojej nieruchomości w miarę potrzeby. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Prokurator Prokuratury Rejonowej w Busku - Zdroju zaskarżył § 7 ust. 1 powyższej uchwały, domagając się stwierdzenia jego nieważności. Zarzucił obrazę art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 4 ust. 1 i 2 pkt. 8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez nałożenie na właścicieli nieruchomości obowiązku przeprowadzenia na terenie swoich nieruchomości deratyzacji w miarę potrzeby, podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na radę gminy obowiązek wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że zaskarżony zapis regulaminu stanowi wykroczenie poza ustawową kompetencję rady gminy, bowiem art. 4 ust. 2 pkt 8 nie daje radzie gminy upoważnienia do zobowiązania właścicieli nieruchomości do przeprowadzania deratyzacji; organ ten jest jedynie upoważniony do wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Pacanów podniosła, że projekt uchwały został pozytywnie zaopiniowany przez PPIS w Busku , a Wydział Prawa i Nadzoru Świętokrzyskiego Urzędu Wojewódzkiego w ramach nadzoru nie wniósł zastrzeżeń do kwestionowanego zapisu, dlatego też nie dokonywano żadnych zmian w uchwale. Dodała, że obecnie trwają przygotowania do opracowania nowego regulaminu, z którego usunięte zostaną wykazane w skardze nieprawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Jednocześnie przewidziana w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności wymaga aby organy władzy publicznej działały na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że materia regulowana wydanym przez organ aktem normatywnym ma wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Konsekwencją tych regulacji w przypadku rad gmin jest unormowanie zawarte w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 446 ze zm.), zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych. W niniejszej sprawie jako podstawę prawną zaskarżonej uchwały wskazano przepisy art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (aktualnie t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1289). Zgodnie z jej art. 4 ust. 1 w brzmieniu obowiązujacym zarówno w dacie podejmownia zaskarzonej uchwały jak i obecnie, rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej regulaminem; regulamin jest aktem prawa miejscowego. W art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy, odnoszącym się do deratyzacji, przewidziano, że regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Tymczasem w zakwestionowanym przez skarżącego § 7 ust. 1 regulaminu nałożono na właścicieli obowiązek przeprowadzania deratyzacji w obrębie ich nieruchomnosci. Tak więc niewątpliwie doszło do przekroczenia delegacji ustawowej. Przepis art. 4 ust. 2 pkt 8 powołanej wyżej ustawy ani też żaden inny przepis nie upoważnia rady gminy do wskazania podmiotu zobowiązanego do przeprowadzania deratyzacji, a w szczególnosci do nałożenia takiego obowiązku na właścicieli nieruchomości. Na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 8 rada gminy jest zobowiązana tylko do wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzenia. Jak podniósł NSA w wyroku z dnia 13 września 2016r. (sygn. akt II OSK 3026/14, opubl. Lex nr 2143534) wyznaczenie obszaru deratyzacji nie obejmuje aspektu podmiotowego przez wprowadzenie przepisu, że na terenie nieruchomości deratyzacja przeprowadzana jest przez właściciela. Taki przepis regulaminu stanowi przekroczenie delegacji ustawowej. Zakres obowiązków właścicieli nieruchomości wynika z ustawy. Mając pożysze na uwadze, ponieważ uchwała w zaskarżonym zakresie w istotny sposób narusza prawo, należało stwierdzić jej nieważność w zaskarżonej części, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.