II SA/Ke 314/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2008 roku sprawy ze skargi S. W. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...]Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, § 1 i 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania S. W., utrzymał w mocy decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...], w której nie stwierdzono u skarżącej choroby zawodowej, tj. przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionych w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do w/w Rozporządzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że choroba zawodowa nie została rozpoznana przez uprawnione jednostki diagnostyczno- orzecznicze służby zdrowia, tj. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Organ odwoławczy podał, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., po przeprowadzeniu specjalistycznych badań [...], które nie wykazały [...], tj. zmian uznanych za następstwo narażenia na nadmierny [...]owy, wydał orzeczenie lekarskie numer [...]o braku podstaw do rozpoznania u S. W. choroby zawodowej. Organ II instancji podkreślił, że przeprowadzone w trybie odwoławczym w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. badania lekarskie również nie wykazały zmian chorobowych wymienionych w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, w związku z czym w dniu [....] zostało wydane ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Mając na uwadze powyższe Inspektor Sanitarny, pomimo udowodnionego 36- letniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy wydał w dniu [...] decyzje o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła S. W., podnosząc, że wydana w sprawie decyzja nie została oparta na całym materiale dowodowym. Inspektor Sanitarny, rozpoznając powyższe odwołanie zwrócił się w dniu 3 stycznia 2008 r. do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o jednoznaczne wyjaśnienie kwestii dotyczącej nie rozpoznania u S. W. choroby zawodowej. W dniu 11 marca 2008 r. jednostka orzecznicza wydała opinię uzupełniającą do wydanego w dniu 8 października 2008 r. orzeczenia lekarskiego numer [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że wspomniana opinia spełnia przesłanki określone w art. 84 kpa, a fakt nierozpoznania u skarżącej choroby zawodowej oparto na wynikach przeprowadzonej diagnostyki [...], obejmującej wszelkie dostępne badania lekarskie. Organ II instancji uznał, że postępowanie diagnostyczno- orzecznicze przeprowadzone zostało prawidłowo, a wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie są ze sobą zgodne oraz w sposób jasny i czytelny uzasadniają brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Ponadto w toku prowadzonego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej postępowania, w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy, a następnie na jego podstawie oceniono, że okoliczność niestwierdzenia u S. W. choroby zawodowej została udowodniona (art. 80 kpa). Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. W. wnosząc o zmianę orzeczenia i ustalenie, że istnieją podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej, tj. przewlekłej choroby narządu głosu, która została spowodowana nadmiernym wysiłkiem [...] trwającym co najmniej 15 lat oraz trwałego ubytku [...], w rozumieniu pkt 21 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. S. W. zażądała również "nadania biegu wnioskowi o przyznanie jednorazowego odszkodowania oraz wypłacenie go jednorazowo lub w ratach miesięcznych wraz ze świadczeniem emerytalnym" oraz wniosła "o uwzględnienie jako praw nabytych prawa do stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu w skutek choroby zawodowej w wysokości nie mniejszej niż 20 % uszczerbku na zdrowiu lub w wyższym". Skarżąca podkreśliła, że nie wszystkie orzeczenia lekarskie są zgodne, natomiast organ pominął te, które dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej określonej w pkt 15 i 21 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, przy czym w decyzji nie uzasadniono, dlaczego nie zostały uwzględnione dotychczasowe ujawnione wyniki badań. W uzasadnieniu skargi S. W. podała, że od 1966 r. do 2003 r. pracowała jako nauczyciel. Charakter wykonywanej przez skarżącą pracy, hałas o znacznym nasileniu wywoływany przez uczniów w czasie przerw, miał negatywny wpływ na narząd [...], natomiast charakter wykonywanej pracy powodował konieczność zwiększonego wysiłku narządu [...]. Skarżąca wskazała, że po raz pierwszy choroba zawodowa została rozpoznana w poradni laryngologicznej w 1985 r. i od tego czasu kontynuuje zabiegi lecznicze, co jest konieczne dla zachowania sprawnego narządu głosu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji wskazał, że rozpoznany u S. W. przewlekły [...] nie figuruje w wykazie chorób zawodowych, natomiast żądanie skarżącej dotyczące stwierdzenia [...] są bezpodstawne, gdyż zgodnie ze skierowaniem na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej z dnia 10 listopada 2005 r. postępowanie diagnostyczno- orzecznicze oraz postępowanie administracyjne dotyczyło wyłącznie przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie rozważań prawnych wskazać należy, iż stosownie do przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 z 2002r., poz.1115), zwanego dalej rozporządzeniem, właściwy organ wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. W tym miejscu podkreślić należy, że ze skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej z dnia 10 listopada 2005 r. w sposób jednoznaczny wynika, iż wszczęte postępowanie dotyczyło stwierdzenia choroby zawodowej spowodowanej długotrwałym wysiłkiem [...], a objawiającej się [...]. Skarżąca nie była natomiast badana pod kątem stwierdzenia choroby zawodowej określonej w poz. 21 załącznika do Rozporządzenia, co w toku postępowania administracyjnego nie było przez nią negowane. Dlatego ani organy administracji, ani Sąd nie mogły rozstrzygać co do tej domniemanej choroby zawodowej. S. W. była dwukrotnie badana w jednostkach orzeczniczych, początkowo pierwszego szczebla - w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K., a następnie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Żadna z w/w jednostek orzeczniczych nie znalazła podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby [...], spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, tj. choroby określonej w poz. 15 załącznika do cytowanego Rozporządzenia. W orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. nr [...] z dnia 19 marca 2007 r. na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono u S. W. [...]. W orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z dnia 8 października 2007 r. wskazano natomiast, że u badanej stwierdzono [...], wymienionego w wykazie chorób zawodowych w pkt 15. W opinii uzupełniającej z dnia 11 marca 2008 r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wyjaśnił, iż orzeczenie lekarskie z dnia 8 października 2007 r. zapadło w niniejszej sprawie w oparciu o: analizę dostarczonej dokumentacji dotyczącej narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w latach 1966-2004, przedstawioną dokumentację leczenia [...] i [...], orzeczenia lekarskie wydane w sprawie: przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. w 2000 r., 2003 r. i 2007 r., przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. w 2000 r., przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w 2003 r. oraz w oparciu o przeprowadzone w tym Instytucie w dniach 12 lipca i 19 września 2007 r. badania lekarskie, przy czym jednostka orzecznicza zaznaczyła, że w żadnym z orzeczeń wydanych w sprawie nie stwierdzono zmian patologicznych narządu głosu wymienionych w wykazie chorób zawodowych. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut S. W., jakoby organy administracji wydając rozstrzygnięcie pominęły korzystne dla niej orzeczenia lekarskie. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika bowiem, że wszelkie orzeczenia lekarskie są zgodne co do faktu, iż brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Poza tym skarżąca wcale tych domniemanych orzeczeń lekarskich w skardze nie wskazała. W tym miejscu przytoczenia wymagają przepisy cyt. rozporządzenia, zgodnie z którymi Państwowa Inspekcja Sanitarna wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, gdy zostają spełnione łącznie następujące przesłanki: - choroba zawodowa jest rozpoznana przez uprawnionego lekarza właściwej jednostki orzeczniczej (§ 5 rozporządzenia), - w wyniku oceny warunków pracy przez Państwową Inspekcję Sanitarną stwierdzono, że choroba ta została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (§ 2 ust. 1 rozporządzenia) - rozpoznane schorzenia musi być objęte wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). Ponieważ w postępowaniu orzeczniczym uprawnione jednostki organizacyjne nie stwierdziły u skarżącej choroby zawodowej, (rozpoznane u S. W. schorzenia nie figurują bowiem w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia), o jakiej mowa w pkt 15 wykazu, Inspektor Sanitarny nie mógł wydać decyzji odmiennej od wniosków przedstawionych w tych opiniach. Dlatego zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Ubocznie należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. (sygn. akt K 55/05) orzekł, że przepisy art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Przepisy te tracą jednak moc obowiązującą dopiero z upływem 12 (dwunastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Wobec powyższego w dacie wydania decyzji organ II instancji zasadnie oparł rozstrzygnięcie na przepisach tego rozporządzenia, obowiązującego również w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Odnosząc się natomiast do wniosku S. W. zawartego w skardze, a dotyczącego przyznania odszkodowania oraz stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu, to uwzględnienie takiego żądania nie leży w kompetencjach sądu administracyjnego, który stosownie do przepisów art. 3 § 2 w zw. z art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a., kontroluje poddane mu pod osąd akty wydane z zakresu administracji publicznej pod względem ich legalności, czyli zgodności z prawem. W wyniku dokonanej kontroli, sąd może wydać jedynie rozstrzygnięcia przewidziane w ustawie, a to: 1. uchylić zaskarżony akt w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 1, art. 146 § 1 p.p.s.a.), 2. stwierdzić jego nieważność (art 145 § 1 pkt 2, art. 147 § 1, art. 148 p.p.s.a.), 3. stwierdzić wydanie danego aktu z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3, art. 147 § 1 p.p.s.a.), 4. stwierdzić bezskuteczność czynności, uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a.), 5. zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.), 6. oddalić skargę (art. 151 p.p.s.a). Jak widać z powyższego, przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują możliwości wydania przez sąd administracyjny takiego rozstrzygnięcia, jakiego domaga się skarżąca. Reasumując, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.