II SA/Ke 317/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. F. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi I. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zwrotu środków na podjęcie działalności gospodarczej postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę I. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia 12 marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zwrotu środków na podjęcie działalności gospodarczej. Na rozprawie stawiła się skarżąca osobiście, która została pouczona, że uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku ostanie doręczone na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku oraz że niezgłoszenie wniosku w terminie powoduje utratę prawa wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 6 lipca 2018 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącej (złożony korespondencyjnie w dniu 4 lipca 2018 r.), w którym strona wniosła o wydanie odpisu wyroku z dnia 27.06.2018 r. sygn. akt II SA/Ke 317/18 z klauzulą prawomocności, wykonalności. Pismem z dnia 10 lipca 2018 r. skarżąca została poinformowana przez Sąd, że wyrok w niniejszej sprawie nie jest prawomocny, w związku z tym nie jest możliwe uwzględnienie jej wniosku. W dniu 16 lipca 2018 r. I. F. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku, dokonując jednocześnie tej czynności. W uzasadnieniu tego wniosku podała, że podczas ogłoszenia wyroku została poinformowana o możliwości odwołania się od wyroku, pouczono ją, że w ciągu 7 dni ma prawo złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku, a termin jego zaskarżenia biegnie od doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem. Wskazała, że w dniu 13 lipca 2018 r. została poinformowana przez sekretariat WSA w Kielcach, że wyrok nie jest prawomocny i wniosek o wydanie jego odpisu z dnia 4 lipca 2018 r. nie może być uwzględniony. Tym samym dowiedziała się, że wniosek ten nie został potraktowany jako wniosek o uzasadnienie wyroku. Wyjaśniła, że w niniejszej sprawie sama broni swoich praw przed organami administracyjnymi i sama występowała przed Sądem. Nie miała świadomości, że uzasadnienie wyroku jest jego odrębną częścią, a wnosząc o wydanie odpisu wyroku, wniosek jej nie zawierał żądania sporządzenia jego uzasadnienia. Jej intencją było i jest uzyskanie uzasadnienia wyroku i po zapoznaniu się z nim podjęcie decyzji co do ewentualnego jego zaskarżenia. Wniosek z dnia 4 lipca 2018 r. złożyła w terminie, wyjeżdżając następnego dnia z synem do rodziny. Była przekonana, że jest on prawidłowy. O tym, że skutki wniosku są inne, dowiedziała się w dniu 13 lipca 2018 r. i niezwłocznie złożyła niniejszy wniosek wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podniosła, że nie ponosi winy za niezłożenie wniosku w terminie, lecz za jego nieprecyzyjną treść. Co do terminu złożenia wniosku miała świadomość, co do jego treści już nie. Jest osobą niezamożną i nie ma środków na doradztwo prawne, co nie powinno być przeszkodą do dochodzenia praw przed Sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednym z warunków skuteczności wniosku o przywrócenie terminu jest dochowanie, określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., terminu do wniesienia tego wniosku, który wynosi 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.) W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu na jego wniesienie, bowiem jak wynika z akt sprawy przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 16 lipca 2018 r., kiedy to skarżąca dowiedziała się o nieuwzględnieniu jej pierwotnego wniosku i tego samego dnia wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, dokonując uchybionej czynności procesowej. Wobec tego pozostaje do oceny kwestia braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. II OSK 479/07, lex nr 344095). Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przezwyciężenia. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. FZ 713/04, lex nr 302279). W rozpoznawanej sprawie skarżąca podała, że zachowała termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, ale nieprecyzyjnie określiła żądanie w nim zawarte. Przekonana miała być o tym, że jej wniosek automatycznie zawiera w sobie również wniosek o uzasadnienie wyroku. Zważyć należy jednak, że sformułowanie przez stronę wniosku o wydanie odpisu wyroku "z klauzulą prawomocności, wykonalności" nie pozostawia wątpliwości Sądu, jaki jest zamiar strony składającej takie żądanie. Z treści wniosku z dnia 4 lipca 2018 r. w żadnej mierze nie wynika, aby intencją skarżącej było uzyskanie wyroku z uzasadnieniem celem rozważania ewentualnego wywiedzenia skargi kasacyjnej od tego wyroku, a co, jak podniosła strona we wniosku o przywrócenie terminu, ma uzasadniać jego uwzględnienie. Nie sposób zgodzić się z wnioskodawczynią, że we wniosku z dnia 4 lipca 2018 r. wyraziła się nieprecyzyjnie, albowiem, w ocenie Sądu, żądanie wydania odpisu wyroku z klauzulą prawomocności jest precyzyjnym sformułowaniem żądania. Ponadto skarżąca osobiście stawiła się na rozprawie i była obecna podczas ogłoszenia orzeczenia. Z protokołu rozprawy wynika, że wnioskodawczyni została należycie pouczona przez Sąd, iż uzasadnienie wyroku doręcza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Trudno przyjąć, że strona nie zrozumiała tego pouczenia, skoro sama w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazuje, że została pouczona o tym, że ma prawo złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku. Możliwość skorzystania z doradztwa prawnego nie ma w tej sprawie znaczenia, skoro strona miała wiedzę o konieczności dokonania czynności procesowej – złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, a we wniosku z dnia 4 lipca 2018 r., posługując się poprawnym sformułowaniem pod względem prawnym, wniosła o wydanie odpisu wyroku z klauzulą prawomocności. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.