II SA/Ke 32/15
WyrokWSA w Kielcach2015-02-26
Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa budynku mieszkalnego, która nie została zalegalizowana w wyznaczonym terminie, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli inwestor twierdzi, że prace miały charakter remontu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, iż wykonane prace stanowiły rozbudowę, a nie remont, ponieważ spowodowały zmianę gabarytów obiektu. Ponieważ inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie, organ był zobowiązany wydać nakaz rozbiórki zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Skarga została oddalona.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano nakaz rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego, nałożony na C. G. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymany w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący kwestionowali charakter prac, twierdząc, że był to remont, a nie rozbudowa, oraz podnosili zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i inwestora. Sąd rozpoznał skargę, analizując zebrany materiał dowodowy i przepisy Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2015r. sprawy ze skargi K. G. i C. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W wyniku interwencji H. i P. P. przedstawiciele organu I instancji przeprowadzili w dniu 17.08.2010r. oględziny na działce nr [...], podczas których ustalono, że na przedmiotowej działce istnieje parterowy, murowany budynek mieszkalny, do którego od strony północnej dobudowano parterową, murowaną część posiadającą betonowe fundamenty. W dobudowanej części o wymiarach 5,22 x 4,40 m wydzielone są pomieszczenia: kotłowni, pokoju i łazienki, a część o wymiarach 2,5 x 2,23 m to ganek. Dobudowana część budynku położona jest w odległości 0,25 m od ogrodzenia z działką sąsiednią. W pomieszczeniu kotłowni wykonano komin. Współwłaściciele nieruchomości K. i C. G. nie przedłożyli żadnych dokumentów dotyczących legalnego wykonania robót budowlanych. Uczestnicząca w oględzinach H.P. oświadczyła, że od strony północnej budynku mieszkalnego istniała kotłownia o wymiarach ok. 2,5 x 4,5 m, a w jej miejscu w kwietniu 2010r. powstała przedmiotowa rozbudowa, przy czym z dotychczasowej kotłowni pozostawiono tylko ścianę zachodnią. Uczestniczący również w oględzinach C. G. oświadczył, że pomieszczenia w których obecnie są pomieszczenia kotłowni, łazienki i pokoju powstały w 2005r., a w bieżącym roku wykonał ganek.
Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K. i C. G. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego o wymiarach 5,22 m x 4,40 m i 2,23 m x 2,50 m. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał na brak przedłożenia przez inwestorów dokumentów żądanych postanowieniem z dnia 28.10.2011r.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania K. i C. G., uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na potrzebę ustalenia inwestora przedmiotowej rozbudowy.
W dniu 18.09.2012r. przedstawiciele organu I instancji ponownie przeprowadzili oględziny w niniejszej sprawie, które potwierdziły dotychczasowe ustalenia faktyczne. Uczestniczący w oględzinach C. G. oświadczył, że wraz z żoną w 2010r. wykonał pomieszczenie użytkowane obecnie jako ganek – bez dopełnienia czynności formalno-prawnych. Natomiast pomieszczenia pokoju, łazienki i kotłowni powstały w 2005r., zaś inwestorem była jego siostra H.P.. W 2010r. wykonał remont tych pomieszczeń, polegający na wymianie instalacji wodno-kanalizacyjnej, c.o., wymianie pokrycia, ociepleniu, wykończeniu pomieszczeń wewnątrz. Oświadczył jednocześnie, że nie posiada żadnych dokumentów związanych z ww. robotami. H.P. potwierdziła oświadczenie C. G. co do okoliczności powstania ganku, kwestionując zarazem twierdzenia co do okoliczności wybudowania pokoju, łazienki i kotłowni i oświadczając, że pomieszczenia te powstały w 2005r., zaś ich inwestorem był – za jej zgodą – C. G.. Ponadto H.P. oświadczyła, że pomieszczenia te zostały następnie w 2010r. przez C. G. rozbudowane do obecnych rozmiarów.
W dniu 21.11.2012r. C. G. złożył w siedzibie organu oświadczenie, zgodnie z którym pomieszczenia użytkowane obecnie jako: pokój, łazienka i kotłownia zostały wybudowane w 2005r., zaś on był ich jedynym inwestorem.
Mając na względzie powyższe organ I instancji postanowieniem z dnia 22.11.2012r., działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7.07.199r. Prawo budowlane, nakazał C. G. wstrzymać w terminie natychmiastowym prowadzenie rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] oraz dostarczyć wyszczególnione w tym rozstrzygnięciu dokumenty – w terminie do dnia 20.04.2013r.
Pismem z dnia 19.04.2013r. C. G. wniósł o przedłużenie wyznaczonego terminu, wskazując na niemożność uzyskania żądanych przez organ dokumentów.
Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji zmienił ww. postanowienie z dnia 22.11.2012r. w części dotyczącej terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów, określając nowy termin do ich przedłożenia do dnia 2.09.2013r.
Pismem z dnia 28.08.2013r. C. G. ponownie wniósł o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji, przedkładając jednocześnie kopię decyzji Wójta Gminy z dnia 15.07.2013r. ustalającą na jego rzecz warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji zmienił ww. postanowienie z dnia [...]., w części dotyczącej terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów, określając nowy termin do ich przedłożenia do dnia 30.04.2014r.
Ponieważ zobowiązany, pomimo upływu terminu określonego w ww. postanowieniu, nie przedłożył wszystkich żądanych dokumentów - organ I instancji decyzją z dnia [...] nakazał C. G. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w [...] od jego północnej strony, tj.:
- pomieszczenia ganku o wymiarach zewnętrznych 2,23 x 2,50 m,
- pomieszczenia pokoju, łazienki i kotłowni o wymiarach zewnętrznych 4,40 x 5,22 m. W podstawie prawnej powołano art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł C. G., wnosząc o jej uchylenie, ewentualnie o zawieszenie postępowania i "wskazanie drogi postępowania administracyjnego" w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem. W tym zakresie strona podniosła, że wykonanie nakazu rozbiórki doprowadzi do sytuacji, że nie będzie możliwe użytkowanie przedmiotowego budynku zgodnie z jego przeznaczeniem. Należałoby bowiem wówczas przebudować instalacje wewnętrzne, przenieść kotłownię oraz łazienkę. Na taki zakres robót budowlach wymagane jest uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę – co nie jest możliwe z uwagi na trwający konflikt ze współwłaścicielem budynku – H. P.
Pismem z dnia 17.09.2014r. organ odwoławczy nakazał organowi I instancji w trybie art. 136 K.p.a. przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów, tj. przesłuchanie w charakterze stron C. G. oraz K. G. na okoliczność ustalenia osoby inwestora części ww. budynku mieszkalnego rozbudowanego na działce nr ewid. [...] - objętych nakazem rozbiórki oraz ustalenia daty zakończenia robót budowlanych związanych z rozbudową ww. budynku mieszkalnego.
W dniu 8.10.2014r. C. G. i K.G. zeznali, że inwestorem rozbudowanych części budynku mieszkalnego, objętych nakazem rozbiórki był C. G., a roboty budowlane związane z rozbudową zostały zakończone w 2010r.
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję, podzielił w całości ustalenia faktyczne, ocenę dowodów, jak również kwalifikację prawną dokonane przez organ I instancji. W tym zakresie podkreślono, że C. G. dokonał w latach 2005-2010 w sposób samowolny rozbudowy od strony północnej istniejącego na działce nr ewid. [...] budynku mieszkalnego o pomieszczenie ganku o wymiarach zewnętrznych 2,23 x 2,50 m oraz pomieszczenia: pokoju, łazienki i kotłowni o wymiarach zewnętrznych 4,40 x 5,22 m. Z uwagi na fakt, że zobowiązany nie przedstawił w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów – pomimo dwukrotnego przedłużania wyznaczanych w tym zakresie terminów – organ I instancji zobowiązany był wydać nakaz rozbiórki samowolnie rozbudowanych części budynku mieszkalnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli K. i C. G., zarzucając decyzji organu odwoławczego naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe ich stosowanie, tj. art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, polegające na wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę "rozbudowy" budynku mieszkalnego jako wykonanej bez pozwolenia na budowę, pomimo że wykonane prace nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ skarżący nie był inwestorem budowy pomieszczenia kotłowni, a jedynie wykonał jego remont – na który nie jest konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego;
2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego – poprzez zaniechanie dokładnego ustalenia czasu i zakresu robót budowlanych wykonanych po 2005r. oraz pominięcie faktu, że skarżący nabyli udział wynoszący 1/2 w prawie własności nieruchomości i objęli posiadanie budynku, którego rozbudowa jest przedmiotem decyzji organu I instancji dopiero w dniu 28.08.2006r. – przy czym objęte nakazem rozbiórki pomieszczenie kotłowni zostało wybudowane w 2005r., kiedy właścicielami i posiadaczami całego budynku byli H. i P. P.,
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że istniały podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia – wobec braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części – to jest nieustalenia rodzaju i zakresu wykonywanych robót budowlanych, a także czasu, w którym poszczególne roboty były wykonywane oraz pominięcie faktu, że skarżący nabyli udział w prawie własności ww. działki nr ewid. [...], obejmując w posiadanie przedmiotowy budynek dopiero w dniu 28.08.2006r.; tymczasem objęte nakazem rozbiórki pomieszczenia kotłowni zostały wybudowane w 2005r. – co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
Mając na względzie powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji, powołując się w tym zakresie na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., oraz o zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania sądowego.
W piśmie procesowym z dnia 16.02.2015r. skarżący podtrzymali zarzuty zawarte w skardze.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na rozprawie sądowej w dniu 26 lutego 2015r. K.G. popierając skargę, wyjaśniła, że niemożliwe jest złożenie wymaganego przez organ I instancji projektu budowlanego – z uwagi na brak zgody siostry męża, będącej współwłaścicielką tej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1, zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 ustawy P.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, nakazującą C. G. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] od jego północnej strony, tj.:
- pomieszczenia ganku o wymiarach zewnętrznych 2,23 x 2,50 m,
- pomieszczenia pokoju, łazienki i kotłowni o wymiarach zewnętrznych 4,40 x 5,22 m.
W ocenie Sądu, analiza materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy dowiodła, że prawidłowo zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w którym należycie ustalono stan faktyczny. W konsekwencji nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy nadzoru budowlanego podjęły bowiem wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 K.p.a. W tym zakresie należy zwrócić uwagę na:
1. dwukrotnie przeprowadzone oględziny, połączone z przesłuchaniem stron,
2. składane przez strony oświadczenia przed pracownikiem organu I instancji – pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań,
3. materiały fotograficzne, geodezyjne, kartograficzne oraz szkice sytuacyjne (w szczególności szkic na K-I-43) - zgromadzone w aktach administracyjnych.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego, organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały wykonane w latach 2005r.- 2010r. – bez pozwolenia na budowę – roboty budowlane jako rozbudowę od strony północnej istniejącego na działce nr ewid. [...] budynku mieszkalnego o pomieszczenie ganku o wymiarach zewnętrznych 2,23 x 2,50 m oraz pomieszczenia: pokoju, łazienki i kotłowni o wymiarach zewnętrznych 4,40 x 5,22 m.
Za niezasadny należy uznać zarzut skarżących o tym, że wykonane roboty budowlane miały charakter remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z tym przepisem za remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Tymczasem, jak wynika z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, poprzez wykonanie wyżej opisanych robót budowlanych doszło de facto do powstania obiektu budowlanego różniącego się gabarytami od poprzednio istniejącej w tym miejscu kotłowni. To właśnie wykonanie takich robót – które powodują zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, wskazanych przykładowo w art. 3 pkt 7a ustawy, tj. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji – jest uznawane w orzecznictwie za rozbudowę (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2.04.2014r. o sygn. akt II SA/Go 84/14, LEX nr 1454942). Efektem rozbudowy obiektu jest bowiem powstanie nowej substancji budowlanej, przy czym wymaga się aby powiększenie budynku stanowiło część rozbudowywanego obiektu – które to wymogi zostały spełnione w niniejszej sprawie. W powyższym zakresie należy odwołać się do oświadczenia złożonego przez H. P. podczas oględzin w dniu 17.08.2010r. cyt.: "od strony północnej budynku mieszkalnego istniała kotłownia o wymiarach około 2,5 x 4,5 m. W jej miejscu, w kwietniu 2010r. powstała przedmiotowa rozbudowa. Najprawdopodobniej pozostała z kotłowni tylko ściana zachodnia".
Jeśli chodzi zaś o przedstawione w skardze zarzuty dotyczące:
- tego że C. G. nie był inwestorem budowy pomieszczenia kotłowni, a jedynie wykonał jego remont,
- zaniechania przez organ dokładnego ustalenia czasu i zakresu robót budowlanych wykonanych po 2005r. oraz pominięcie faktu, że skarżący objęli posiadanie przedmiotowego budynku dopiero w dniu 28.08.2006r. należy odwołać się do wyjaśnień skarżącego o tym, że:
- "w 2005r. powstało pomieszczenie, w którym obecnie są pomieszczenia kotłowni, łazienki i pokoju, w obecnym roku (2010r.) wykonałem ganek, ścianki w pomieszczeniu kotłowni istniejącej w 2005r. wydzielając obecne pomieszczenia oraz wymieniając pokrycie dachu" (K-I-3);
- "wykonaliśmy z żoną pomieszczenie użytkowane obecnie jako ganek oznaczone na szkicu nr 5. (...) Pomieszczenia oznaczone nr 1, 2, 3, 6 istniały od 1963r. (...) Pokój nr 2 powstał w 1980r., wcześniej w tym pomieszczeniu było pomieszczenie inwentarskie. Co się tyczy pokoju nr 4 oraz łazienki i kotłowni pomieszczenia te powstały w 2005r. (...) w 2010r. wykonałem remont tych pomieszczeń polegający na wymianie instalacji wodnej i c.-o., pokrycia, ocieplenia, wykonałem obecnie wykończenie wewnętrzne pomieszczeń, nie posiadam dokumentów dotyczących ww. robót" (K-I-43);
- "faktycznie, jedynym inwestorem przedmiotowej budowy tych pomieszczeń i wykonanych w nich robót budowlanych po 2005r. byłem ja", "tak samo jedynym inwestorem robót budowlanych przy ganku byłem ja, w swych wcześniejszych wyjaśnieniach uznałem również za inwestora moją żonę, jednak bardziej dotyczyło to wspólnoty małżeńskiej, jednak ja sam ponosiłem nakłady na wykonanie tych robót budowlanych" (K-I-44).
Analizując treść składanych w toku postępowania administracyjnego oświadczeń C. G., w szczególności końcowego, złożonego przed pracownikiem organu I instancji w dniu 8.10.2014r.( K-I-58) nie budzi wątpliwości Sądu bezzasadność sformułowanych w skardze zarzutów. W odniesieniu do twierdzeń skarżących o tym, że objęli posiadanie przedmiotowego budynku dopiero w dniu 28.08.2006r. (po nabyciu udziału w prawie własności nieruchomości) należy podkreślić, że stroną postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 ustawy jest zasadniczo inwestor. Brak zatem podstaw by brak odpowiedzialności za dokonaną samowolę budowlaną wywodzić – jak chcą tego skarżący – z tego że w dacie rozpoczęcia procesu budowlanego C. G. nie był jeszcze współwłaścicielem ww. budynku. Należy także zauważyć, że skoro obowiązek usunięcia skutków samowoli budowlanej jest w istocie nakazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem, to nie kto inny jak rzeczywisty sprawca samowoli w pierwszej kolejności powinien być obciążony nakazem wykonania tego obowiązku (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25.11.2010r. o sygn. akt II SA/Wr 359/10, LEX nr 755572).
Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy C. G., w uzupełniającym postępowaniu dowodowym przeprowadzonym w trybie art. 136 K.p.a. potwierdził – pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań – że był jedynym inwestorem budowy pokoju, łazienki, kotłowni, ganku i wykonanych w tych pomieszczeniach robót budowlanych (K-I-58).
W związku z powyższym uznać należy, że organy prawidłowo ustaliły, iż skarżący C. G. dokonał w latach 2005r. – 2010, w sposób samowolny przedmiotowej rozbudowy.
Stosownie do art. 3 pkt 6 ustawy przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Z kolei zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy roboty budowlane, w tym także rozbudowę obiektu, można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 Prawa budowlanego. Należy przy tym podkreślić, że rozbudowa obiektu budowlanego nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę – ze względu na fakt, że nie jest ona wyszczególniona w art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy, który zawiera enumeratywny katalog obiektów budowlanych i robót budowlanych innych niż budowa - niewymagających pozwolenia na budowę.
W świetle cytowanych regulacji organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że na rozbudowę przedmiotowego budynku było wymagane pozwolenie na budowę – którego inwestor nie posiadał (okoliczność niesporna).
W rezultacie w wobec wykonania przedmiotowej rozbudowy – bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę – C. G. dopuścił się samowoli budowlanej, rodzącej skutki przewidziane w art. 48 ustawy. Powyższe ustalenia doprowadziły do wydania przez organ I instancji – na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy postanowienia z dnia 22.11.2012r. (K-I-46) nakazującego inwestorowi:
1. wstrzymać w terminie natychmiastowym prowadzenie rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego,
2. wykonanie i dostarczenie w terminie do dnia 20.04.2013r. następujących dokumentów:
- zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Inwestor został przy tym pouczony, że:
- przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zostanie w drodze postanowienia ustalona wysokość opłaty legalizacyjnej;
- niespełnienie nałożonych obowiązków w wyznaczonym terminie skutkować będzie wydaniem nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (art. 48 ust. 4 ustawy).
Podkreślić trzeba, że pomimo dwukrotnej zmiany - na wniosek zobowiązanego – terminu dostarczenia żądanych dokumentów C. G. nie przedstawił kompletu wymaganej dokumentacji w ostatecznie wyznaczonym terminie – do dnia 30.04.2014r. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje złożenie przez zobowiązanego decyzji Wójta Gminy z dnia 15.07.2013r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie przedmiotowego budynku mieszkalnego, gdyż był to tylko jeden z żądanych przez organ dokumentów.
Mając na względzie powyższe organy obu instancji słusznie wskazały na konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, przewidujący wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W orzecznictwie wskazuje się, że decyzja wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że stwierdzenie niewykonania w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy pociąga za sobą obowiązek wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji orzekającej o rozbiórce samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyroki NSA z 23.05.2007r., sygn. akt II OSK 841/06 i z dnia 20.01.2009r., sygn. akt II OSK 1879/07). Ustalenie, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 ustawy, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki (por. wyrok WSA w Opolu z 22.11.2012r. o sygn. II SA/Op 271/12, LEX nr 1234423).
W sprawie niniejszej skarżący nie przedłożył żądanych przez organ dokumentów – co skutkować musiało wydaniem nakazu rozbiórki. Podkreślić również trzeba, że skarżący był poinformowany o skutkach niewykonania nałożonych na niego obowiązków, a zatem musiał się liczyć z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 ustawy.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło