II SA/Ke 325/10
WyrokWSA w Kielcach2010-07-08
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Dorota Chobian, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej zasadnie nakazał rozbiórkę wiaty na sprzęt rolniczy wybudowanej bez pozwolenia na budowę, czy też możliwa jest jej legalizacja poprzez wykonanie zmian i przeróbek zgodnie z art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nie wykazał w sposób wystarczający realnego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych sąsiedniej działki, które uzasadniałyby nakaz rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Ponadto sąd stwierdził, że istnieje możliwość legalizacji obiektu poprzez wykonanie zmian i przeróbek mieszczących się w pojęciu art. 40 tej ustawy, co wyklucza konieczność nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
B.S. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę wiaty na sprzęt rolniczy wybudowanej bez pozwolenia na budowę na działce w miejscowości W. Organ ustalił, że wiata została wybudowana około 1974 r., nie posiada fundamentów i narusza przepisy przeciwpożarowe oraz techniczne. Skarżący twierdził, że wiata stoi na fundamentach i posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, a także deklarował gotowość wykonania niezbędnych przeróbek.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II Ke na rozprawie w dniu 8 lipca 2010r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz radcy prawnego J.P. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia 25 marca 2010r. znak: WINB-WOA-7144/91/4/10 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 17 listopada 2009r. znak: PINB-7141/11/09 nakazującej B. S. rozbiórkę obiektu w postaci wiaty na sprzęt rolniczy, usytuowanego miedzy budynkiem mieszkalnym a budynkiem gospodarczym na działce nr [...] w miejscowości W. 17, gm. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ ustalił, że w dniu 8 lipca 2009r. na wyżej opisanej działce została przeprowadzona kontrola, w wyniku której stwierdzono, że przy betonowym ogrodzeniu od strony zachodniej działki oraz pomiędzy budynkiem mieszkalnym i gospodarczym znajduje się zadaszenie (z blachy stalowej falistej ocynkowanej). Od strony zachodniej jest ono oparte na betonowych słupach ogrodzenia, a od strony wschodniej na słupach drewnianych. Zadaszenie to tworzy rodzaj wiaty o nieregularnych wymiarach w rzucie (10,00 i 7,50 x 6,60 m), której wysokość od strony zachodniej (mierzona od wnętrza ) wynosi 1,25 m, a od strony wschodniej 2,40 m. Ww. wiata nie posiada ściany południowej i północnej, ścianę zachodnią (tylną) stanowi betonowe ogrodzenie (z przymocowanymi od środka płytami i deskami), a ściana wschodnia (frontowa) wykonana jest z desek obitych blachą. W ocenie organu materiały, z których wykonane były poszczególne elementy wiaty, wskazują na jej wieloletnie użytkowanie, z wyjątkiem pokrycia z blachy falistej ocynkowanej (posiadającej nienaruszoną powłokę cynkową). Ustalono też, że wiata jest użytkowana do przechowywania różnego sprzętu rolniczego i gospodarczego.
Właściciel B. S. oświadczył, że kontrolowany obiekt otrzymał od ojca ok. 30 lat temu i od tego czasu nie wykonywał przy nim żadnych robót. Ojciec nie przekazał mu też żadnych dokumentów dotyczących jego budowy. Z kolei B. P. oświadczył, że obiekt został wybudowany ok. 10 lat temu, a w 2008r. zostało wymienione pokrycie (z eternitu na blachę), nadto zażądał podwyższenia ściany od strony jego działki i skierowania wody opadowej z dachu na działkę sąsiada.
W dniu 24 sierpnia 2009r. odbyła się rozprawa administracyjna, w toku której strony składały rozbieżne oświadczenia co do daty budowy przedmiotowej wiaty. B. S. podał, że wiatę budował ok. 1974r. jego ojciec i od początku jej dach miał spadek na stronę sąsiada. B. P. powtórzył oświadczenia zawarte w protokole z kontroli obiektu. W dniu 18 września 2009r. świadek Z.N. stwierdził, że wiatę budował ojciec B. S. (nieżyjący od 12 lat), jednakże dokładnej daty jej budowy nie pamięta. Dodał też, że nie pamięta aby B. S. prowadził w ostatnich latach jakieś roboty budowlane przy tym obiekcie.
W świetle powyższych ustaleń oraz zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów WiNB stwierdził, że sporna wiata została zrealizowana przed rokiem 1995 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dokonana przez organ I instancji ocena stopnia zużycia materiałów, z których wykonano jej poszczególne elementy (z wyjątkiem pokrycia z blachy falistej ocynkowanej), wskazuje na wieloletnie użytkowanie. Dlatego organ odwoławczy uznał za wiarygodne oświadczenia B. S. oraz oświadczenia większości świadków, podających datę budowy wiaty na ok. 30 lat temu. Z kolei brak pozwolenia na budowę przedmiotowej wiaty w rejestrach pozwoleń na budowę z lat 1973 -2009 dla terenu gminy P. wskazuje, że została ona wybudowana samowolnie. W latach 70 ub. wieku budowa obiektu w postaci wiaty nie była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o czym stanowił przepis § 4 pkt 5 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961r. w sprawie państwowego nadzoru nad budową rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1961r. Nr 38 poz. 197).
Dalej organ II instancji powołując art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994r. wskazał, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Następnie cytując treść art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 40 podał, że w dacie wznoszenia obiektu obowiązywało zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dziennik Budownictwa nr 10 z dnia 19 lipca 1966. poz. 44), którego przepis § 20 ust. 1 określał minimalną odległość szop ze ścianami z drewna lub innych materiałów palnych w stosunku do innych budynków, nie osłoniętych ścianą przeciwpożarową, a jednocześnie powołał przepis § 20 ust. 14, zgodnie z którym w razie, gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości miedzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy. Sporna wiata usytuowana jest przy granicy zachodniej działki, bez zachowania minimalnych odległości określonych przepisem § 20 ust. 1 ww. zarządzenia, a z braku dokumentów, świadczących o jej legalnej budowie, organ uznał, że inwestor nie uzyskał zgody, wymaganej w myśl § 20 ust. 14 tego zarządzenia. Ponadto spadek dachu wiaty w kierunku działki sąsiedniej oraz brak orynnowania dachu był niezgodny z § 54 ust. 4 tego samego zarządzenia.
Następnie WiNB wskazał, że wybudowana wiata narusza również przepisy obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz. U Nr 75 poz. 690 ze zm.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. § 207 ust. 2 i § 272 ust. 3, które przewidują, że budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony działki sąsiedniej ścianę oddzielenia ppoż., która zgodnie z wymogami § 232 powinna być wykonana z materiałów niepalnych, a przedmiotowa wiata nie posiada własnej ściany od strony granicy zachodniej działki. Ponadto nieprawidłowy spadek dachu wiaty oraz brak jego orynnowania powoduje naruszenie przepisu § 28 ust. 2 ww. rozporządzenia.
W świetle powyższego organ II instancji stanął na stanowisku, że sporny obiekt narusza przepisy obowiązujące w dacie jego budowy i przepisy obowiązujące obecnie, powodując przy tym niebezpieczeństwo ludzi i mienia oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych sąsiedniej działki przez stworzenie strefy zagrożenia pożarowego spowodowanej brakiem ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Stwarza również zagrożenie ppoż. dla budynków na własnej działce. Jest bowiem usytuowany pomiędzy budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, od strony których nie posiada żadnych ścian.
Organ wskazał, że nie istnieje możliwość dokonania zmian lub przeróbek wiaty doprowadzających ją do zgodności z przepisami określonymi w art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., gdyż przeróbki te sprowadzałyby się do wykonania nowego obiektu od podstaw, co wymaga pozwolenia na budowę. Wiata nie posiada bowiem fundamentów, a nieodpowiednie przekroje słupów podtrzymujących konstrukcję dachu powodują jej niestabilność, a zatem wykonywanie przy tej wiacie jakichkolwiek zmian i przeróbek wymagałoby przede wszystkim wykonania fundamentów i wymiany elementów konstrukcyjnych, a dopiero w drugiej kolejności wykonania własnej ściany od strony granicy zachodniej wraz z fundamentem, innego ukształtowania konstrukcji (ze względu na zmianę spadku dachu). Taki zaś zakres robót stanowi budowę nowego obiektu od podstaw, co wymaga pozwolenia na budowę. Brak zaś możliwości dokonania zmian lub przeróbek uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r.
Odpowiadając na kwestie podniesione w odwołaniu organ nie zgodził się ze skarżącym, że "na wszystkie budynki były plany i pozwolenia", gdyż w toku postępowania ustalono, że w rejestrach na budowę na przestrzeni lat 1973 -2009 dla terenu gminy P. odnotowano jedynie pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego w W. wydane w 1990r. na rzecz B. S.. Ponadto w oparciu o ustalenia organu I instancji potwierdzone dokumentacją fotograficzną, a także w oparciu o zdjęcia satelitarne z programu Google Earth oraz ze strony geopotral.gov.pl, organ odwoławczy nie uwzględnił argumentu, że sporna wiata jest usytuowana w odległości 1, 5 m od granicy tej działki.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł B. S.. Zarzucił, że wiata postawiona jest minimum 1,5 m od działki sąsiada. Od strony zachodniej posiada ona ścianę oddzielenia przeciwpożarowego z betonowych elementów i ściana ta nie jest płotem ogrodzeniowym. Teren na którym stoi wiata jest podmokły i bagnisty, dlatego konstrukcja dachu posiada fundamenty, a jej środek jest wcementowany; gdyby stała na gołej ziemi to uległaby zawaleniu. Ściana wschodnia i zachodnia nie posiadają ścian przeciwpożarowych, ale budynek mieszkalny i obora obok mają ściany murowane i to są ściany przeciwpożarowe. Skarżący zadeklarował gotowość wymurowania ścian z cegły w wiacie, założenia nowego orynnowania i dostawienia nowych dodatkowych słupów. Dalej wskazał, że wiatę oraz oborę ojciec postawił w 1970r., więc organy powinny badać dokumentację z lat 1968- 69, a nie z lat po 1973r., kiedy jego ojciec nie budował. Ponadto oskarżył PINB w P. o stronnicze prowadzenie niniejszego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest odpowiedź na pytanie, czy organ administracji publicznej zasadnie nakazał B. S. rozbiórkę wiaty na sprzęt rolniczy usytuowanej pomiędzy budynkiem mieszkalnym, a budynkiem gospodarczym położonej na działce nr [...] w W..
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że prawidłowo organ ustalił, że przedmiotowy obiekt został wybudowany przed 1995r. i w związku z tym trafnie przyjął, że w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) - zwanej dalej ustawą. Obiekt bowiem został wybudowany przed dniem wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), a jej art. 103 ust. 2 stanowi, że przepisów art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe tj. ustawę Prawo budowlane z 24 października 1974r.
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności zeznań samego B. S. złożonych na rozprawie przez PINB w dniu 24 sierpnia 2009r., iż wiatę jego ojciec budował około 1974r., oraz pisma z dnia 11 lutego 2010r., stwierdzajacego, iż w rejestrze Wydziału Starostwa Powiatowego w P. za lata 1973-2009 brak jest informacji o wydaniu dla J. S. pozwolenia na budowę wiaty, władny był organ ustalić, iż na budowę tego obiektu nie zostało wydane pozwolenie na budowę.
Ustawa prawo budowlane z 24 października 1974r., przewiduje dwa sposoby usunięcia skutków samowoli budowlanej: albo należy nakazać przymusową rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu, albo następuje jego legalizacja.
Zgodnie z art. 37 ustawy obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1), bądź powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Z kolei zgodnie z art. 40 jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy, wydaje się decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 ustawy. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne (patrz uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1989r. w sprawie IV SA 83/89 publ. w ONSA 1989/1/38).
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przez "niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" należy rozumieć takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 ustawy. Dlatego też nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. Decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy znajdzie zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność. Powyższa konieczność będzie zachodziła w szczególności wtedy, gdy niewątpliwym będzie, iż brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy pogorszeń czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40 ustawy.
Przewidziane w art. 40 ustawy wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi, i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. Tego rodzaju przeróbki mieszczą się w dyspozycji art. 40 ustawy i prowadzą do zachowania obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2006r. sygn. akt II OSK 775/05, Lex nr 194014 i z dnia 1 grudnia 2009r. II OSK 1886/08 dostępny w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym, w czasie badania przesłanek umożliwiających legalizację samowolnie wybudowanego obiektu organ stosuje przepisy aktualne, gdyż proces legalizacji zawsze ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Dlatego przy ocenie, czy możliwe do dokonania zmiany i przeróbki doprowadzą do stanu zgodnego z prawem, mamy na myśli przepisy obowiązujące w chwili wydawania decyzji, a nie w chwili realizacji nielegalnej budowy.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu nadzoru budowlanego, iż wiata narusza aktualnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.) poprzez to, że jej dach ma spadek na nieruchomość sąsiednią i nie ma on orynnowania. Zgodnie bowiem z § 126 ust 1. dachy i tarasy, a także zagłębienia przy ścianach zewnętrznych budynku powinny mieć odprowadzenie wody opadowej do wyodrębnionej kanalizacji deszczowej lub kanalizacji ogólnospławnej, a w przypadku braku takiej możliwości - zgodnie z § 28 ust. 2, który dopuszcza możliwość odprowadzania wód opadowych wyłącznie do sieci kanalizacji deszczowej, dołów chłonnych, zbiorników retencyjnych lub na własny teren nieutwardzony.
W tym bowiem miejscu stwierdzić należy, iż zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy świadczy o tym, iż wiata stoi bezpośrednio przy granicy. Zawarte w skardze zarzuty, iż granica przebiega w odległości półtora metra od ściany tego obiektu – jak twierdzi skarżący, czy też od ogrodzenia, pełniącego jednocześnie rolę ściany, są gołosłowne i niepoparte żadnymi dowodami.
Natomiast już prawidłowość ustaleń organu odnośnie tego, że obiekt narusza § 272 ust. 3 i § 232 w zw. z § 207 ust. 2 może budzić wątpliwości, a sformułowane przez organ twierdzenie o istnieniu niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz niedopuszczalnym pogorszeniu warunków użytkowych sąsiedniej działki wymagają ponownego rozważenia. Zostały one bowiem przedstawione bez wystarczającego wskazania okoliczności, z których to niebezpieczeństwo ma wynikać. Ograny ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, iż brak ściany oddzielenia przeciwpożarowego stwarza strefę zagrożenia pożarowego. Powyższej tezy w żaden sposób nie uargumentowały i nie podały żadnych okoliczności, z których miałaby wynikać realność wskazanego niebezpieczeństwa. Pomijając kwestię, że nieruchomość sąsiednia, jak wynika z dokumentacji fotograficznej, jest niezabudowanym polem, to z poczynionych przez organ ustaleń wynika, iż od strony granicy działki wiata oparta jest na betonowym ogrodzeniu. Organ nie wyjaśnił, dlaczego tej betonowej ściany nie można uznać za spełniającą wymagania przeciwpożarowe i dlaczego w związku z tym uważa, że konieczna byłaby budowa dodatkowej ściany.
W żaden sposób nie można również zgodzić się z twierdzeniami organu, iż nie istnieje możliwość dokonania zmian i przeróbek wiaty, które doprowadziłyby ją do zgodności z obowiązującymi przepisami. Jest to o tyle niezrozumiałe, że organ jednocześnie wskazuje, jakie działania budowlane należy podjąć, by doprowadzić obiekt do zgodności z prawem. W ocenie organu należy: wykonać fundamenty pod elementy konstrukcji dachu, wymienić wadliwe elementy konstrukcji dachu które powodują jego niestabilność, wykonać od granicy zachodniej ścianę z materiałów niepalnych oraz zmienić spadek dachu tak, by wody opadowe nie były odprowadzane na teren sąsiedni. Organ uważa, że wykonane przedmiotowych prac jest możliwe i doprowadzi do stanu zgodności z przepisami, lecz uważa, iż przedmiotowe roboty nie mieszczą się w pojęciu zmian i przeróbek opisanych w art. 40 ustawy, gdyż sprowadzałyby się do wykonania nowego obiektu od podstaw. Z taką oceną organów nie można się zgodzić.
Jak wskazano wyżej, pojęcie "zmiany i przeróbki" trzeba interpretować szeroko. Należy przez nie rozumieć nawet rozbiórkę część obiektu i zastąpienie niektórych jego elementów innymi. Należy zauważyć, iż wiata to w istocie połać dachowa wsparta na podtrzymujących je słupach, ewentualnie ścianie. Wymiana zatem słupów podtrzymujących, czy dostawienie ściany nie powoduje demontażu i unicestwienie całej konstrukcji, czy też powstania nowego obiektu. Zakres robót, które w ocenie organów doprowadzą obiekt do zgodności z prawem, dotyczy elementów obiektu i w ocenie Sądu mieści się on w pojęciu "zmian i przeróbek" określonych w art. 40 ustawy. A skoro tak, to istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej, która zawsze ma pierwszeństwo przed nakazem rozbiórki.
Niezależnie od powyższego należy nadmienić, iż ustalony przez organy stan faktyczny budzi wątpliwości. Dotyczą one w szczególności tego, czy faktycznie konieczne jest wykonanie fundamentów pod elementy konstrukcji dachu (słupy). Z twierdzeń zawartych w skardze wynika bowiem, że skarżący jest przekonany, iż istniejące słupy posadowione są na fundamentach. Nadto, z uwagi na istnienie od strony zachodniej ściany wykonanej z pełnych płyt betonowych powstaje również pytanie, czy zachodzi konieczność jej demontażu i postawienia w tym miejscu nowej ściany, a wykluczona jest możliwość takiej jej przeróbki, by była ona w pełni zgodna z przepisami przeciwpożarowymi.
Reasumując, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 37 ust. 2 ustawy oraz art. 7, 77 § 1, 80 kpa Organy obu instancji nie oceniły bowiem z należytą starannością, czy istnieje jakakolwiek możliwość doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem, poprzez wykonanie stosownych prac budowlanych lub też przeróbek i wydały decyzję o nakazie rozbiórki. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) oraz art. 152 tej ustawy.
Rozpoznając sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. ustali dokładnie stan faktyczny, następnie zobowiązany będzie rozważyć, czy możliwe będzie skorzystanie z regulacji przewidzianej w art. 40 ustawy. Dopiero jednoznaczne wykluczenie możliwości legalizacji może uzasadniać zastosowanie art. 37 ustawy. Prowadząc postępowanie organ zobowiązany będzie czuwać nad przestrzeganiem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a uzasadniając wydane rozstrzygniecie winien pamiętać o obowiązkach wynikających z art. 107 § 3 kpa.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł zgodnie z art. 250 tej samej ustawy w związku z § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit "c" oraz w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło