II SA/Ke 326/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lipca 2012r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej sprawy ze skargi J.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego M.D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewoda decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu J. P. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości H. 22, na podstawie art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2006r., Dz. U. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w wyniku złożonego przez J.B. wniosku o wymeldowanie J. P. z pobytu stałego, z lokalu położonego w miejscowości H. 22, organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezspornie świadczy, iż J. P. nie zamieszkuje w spornym lokalu od kilku lat, a swoje centrum życiowe skoncentrował w mieszkaniu brata położonym w miejscowości H. 49. O nie zamieszkiwaniu przez J. P. w spornym lokalu świadczą m.in. wywiady środowiskowe związane z udzielaniem mu pomocy z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, które były przeprowadzane w domu jego brata, mieszczącego się pod adresem H. 49, gdzie zajmuje jedno pomieszczenie. Również z przeprowadzonych w dniu 27 października 2011 r. oględzin w lokalu położonym w H. 22 wynika, że J. P. nie zamieszkuje ww. opisanym lokalu, gdyż budynek wygląda na niezamieszkały i grożący zawaleniem, a teren wokół niego jest porośnięty chaszczami i wysokimi trawami utrudniającymi dojście do drzwi wejściowych. Z powodu braku szyb okna zaklejone są folią. Ponadto w lokalu brak jest wody i centralnego ogrzewania, a zużycie energii elektrycznej jest na poziomie zerowym. Obecny podczas oględzin T.B. - pełnomocnik wnioskodawcy oświadczył, że J. P. nie przebywa w tym budynku. Dodał, że mieszka po drugiej stronie ulicy i dlatego widzi, że J. P. sporadycznie przychodzi na chwilę do miejsca stałego zameldowania, ale nie wchodzi do budynku. Wojewoda podkreślił, że sporadyczne wizyty w miejscu zameldowania stwarzające jedynie pozory mieszkania, nie mogą być poczytane za faktyczne zamieszkiwanie gdyż nawet częste przebywanie nie jest równoznaczne z pobytem stałym w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przytoczył wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Po 507/08, w którym wskazano, że utrzymywanie zameldowania w lokalu nie nadającym się do celów mieszkaniowych powoduje jedynie utrzymywanie niedozwolonej fikcji meldunkowej. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego braku wyznaczenia powtórnego terminu oględzin, organ odwoławczy podał, że o oględzinach J. P. był prawidłowo zawiadomiony, a pismem z dnia 28 października 2011r. organ przesłał mu protokół z ich przeprowadzenia. J. P. nie udokumentował okoliczności uniemożliwiających udział w oględzinach, a zatem słusznie Wójt Gminy B. uznał, że nie ma podstaw do jego ponownego przeprowadzenia. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. P., domagając się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji, zarzucił: naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 77, art. 7, art. 8 , art. 9 kpa poprzez zaniechanie zebrania całego materiału dowodowego, art. 78 kpa poprzez odmowę przeprowadzenia ponownej rozprawy administracyjnej, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 i art. 50 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego wymeldowanie, naruszenie istotnego interesu prawnego i bezprawne naruszenie konstytucyjnej zasady prawa do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, przeciwdziałania bezdomności poprzez utrzymanie w mocy decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w spornym lokalu ogniskuje się jego centrum życiowe, tu wskazuje adres do korespondencji i tu zawsze powraca po odbyciu służby wojskowej. Dodał, że często opuszcza miejsce zamieszkania i wtedy zamyka dom na kłódkę, aby nie rozkradziono znajdujących się w nim rzeczy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 22 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącego w uzupełnieniu ww. skargi zarzucił, że organy nie zbadały, czy ustał faktyczny zamiar skarżącego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu w sposób stały, a jedynie oparł się na przesłance, że J. P. w tym lokalu nie przebywa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity - Dz. U. Nr 139/2006 poz. 993 ze zm.) ewidencja ludności polega na rejestracji danych dotyczących między innymi miejsca pobytu osób. Z kolei w myśl art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Analizując powyższe przepisy należy mieć na uwadze, że wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter ewidencyjno-rejestrowy i służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób. Dlatego jeżeli osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, to celem zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. Dla właściwego zrozumienia istoty sprawy należy wyjaśnić, co rozumie się pod pojęciem "miejsca stałego pobytu". Będzie nim lokal, w którym osoba fizyczna stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, podejmuje wizyty członków rodziny i znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. W sytuacji gdy ktoś opuszcza swoje miejsce stałego pobytu, czyli przystaje w nim realizować wymienione funkcje życiowe, a nie zgłasza powyższego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, zachodzą przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu, przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Chodzi zatem o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa już w lokalu, w którym miała poprzednio zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli tej osoby. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący lokalu położonego w H. 22, nie wykorzystuje do stałego w nim zamieszkiwania. Przeprowadzone oględziny tego lokalu wykluczają możliwość jego użytkowania dla potrzeb mieszkaniowych. Świadczy o tym jego kondycja techniczna (budynek grozi zawaleniem, w oknach nie ma szyb, brak jest desek w ścianach budynku i dachu), dojście do domu jest utrudnione przez wysokie chaszcze i trawy. Nadto, z wynikami oględzin w pełni korespondują ustalenia poczynione w związku z otrzymywaniem przez skarżącego pomocy społecznej udzielanej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w B., którego pracownica od lat przeprowadzała wywiady środowiskowe dotyczące skarżącego w lokalu położonym w H. 49, a nie w lokalu, z którego J. P. został wymeldowany. Ponadto zeznania świadka sołtysa S.G. oraz przedstawiona przez samego skarżącego kserokopia zaświadczenia wydana przez Starostę, z którego wynika, że w przedmiotowym budynku brak jest centralnej ciepłej wody, gazu sieciowego, centralnego ogrzewania, bieżącej wody, również potwierdzają prawidłowość ustaleń organów co do rzeczywistego miejsca stałego pobytu skarżącego. Logicznym zatem i zgodnym z zasadami doświadczenia życiowego jest twierdzenie, że J. P. w spornym lokalu stale nie zamieszkuje. Znajdujące się w skardze oświadczenie skarżącego, iż w spornym lokalu koncentruje się jego centrum życiowe jest całkowicie sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym z dołączonymi przez samego skarżącego kserokopiami dokumentów, z których wynika, że stara się on o udzielenie pomocy na remont budynku położonego w H. 22 i aktualnie przebywa u brata, a zatem oświadczeniu temu nie można dać wiary i nie może być podstawą do czynienia nowych ustaleń faktycznych. Tym samym Sąd nie podziela zarzutu skargi, jakoby rozstrzygające sprawę organy w sposób nienależyty ustaliły jej stan faktyczny. W ocenie Sądu w sposób poprawny przeprowadzono postępowanie dowodowe z zachowaniem wszelkich wymagań określonych w art. 7 i 77 § 1 kpa i w rezultacie organy obu instancji – zgodnie z art. 80 kpa – dokonały prawidłowej oceny, iż skarżący opuścił lokal położony w H. 22. Kwestia ta była zaś decydująca dla wydania decyzji o jego wymeldowaniu. Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii naruszenia istotnego interesu prawnego i bezprawnego naruszenia konstytucyjnego prawa do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych oraz zasady przeciwdziałania bezdomności, podkreślić należy, że skarżący powinien to naruszenie wykazać w okolicznościach niniejszej sprawy. Samo tylko ich wymienienie nie jest wystarczające, gdyż nie pozwala na ocenę takich zarzutów przez Sąd. W ocenie Sądu zasadnie Wójt Gminy B. nie uwzględnił wniosku skarżącego o ponowne przeprowadzenie oględzin. J. P. prawidłowo bowiem na 7 dni przed terminem oględzin został zawiadomiony o planowanym przeprowadzeniu przez organ tego dowodu, miał więc czas na złożenie wniosku o ewentualną zmianę terminu oględzin. Ponadto stwierdzić należy, że nieobecność skarżącego na oględzinach nie miała wpływu na treść prawidłowo wydanego przez organ rozstrzygnięcia, a tylko takie naruszenie prawa procesowego może być brane pod uwagę przez sąd administracyjny w razie uwzględnienia skargi. Z przeprowadzonych oględzin sporządzony został bowiem protokół, którego kserokopia została doręczona skarżącemu. Takie postępowanie zapewniło więc stronie możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Nie można więc organowi postawić zarzutu, że nieobecność skarżącego na oględzinach uniemożliwiła mu ustosunkowanie się do ustaleń zawartych w protokole. Podkreślić również należy, że J. P., ani w trakcie postępowania administracyjnego, ani w skardze do Sądu, nie starał się podważyć prawdziwości dowodu z oględzin w ogóle się do niego merytorycznie nie odnosząc. Skarżący nie przedstawił także własnych dowodów świadczących o tym, że w spornym lokalu zamieszkuje. Odnosząc się do podniesionego przez pełnomocnika skarżącego zarzutu o braku po stronie J. P. zamiaru trwałego opuszczenia spornego lokalu to wskazać należy, iż w niniejszej sprawie okoliczność ta nie ma znaczenia, gdyż – jak wynika z akta administracyjnych - prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 22 grudnia 2010r. została zniesiona współwłasność nieruchomości, na której znajduje się sporny lokal, poprzez przyznanie tej nieruchomości na wyłączną własność J.B., na które nałożono obowiązek spłaty J. P. kwotą 32.333,50 zł. W punkcie III tego postanowienia nakazano przy tym J.P., aby wydał J.B. miedzy innymi działkę nr 142 zabudowaną przedmiotowym lokalem, w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia, który to termin upłynął w sierpniu 2011 r. w związku z uprawomocnieniem się tego orzeczenia w dniu 17 maja 2011r. W związku z powyższym nieistotne jest badanie woli, czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i nie przebywa w miejscu pobytu stałego w wykonaniu prawomocnego wyroku sądowego. Nieprzebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (zob. wyrok WSA w Łodzi z 11 września 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 827/07). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 lit. 1c, § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 za 2002 r. poz. 1349 ze zm.).