II SA/Ke 326/15
WyrokWSA w Kielcach2015-08-26
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wydać decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji, która została już zrealizowana w formie samowoli budowlanej, jeśli wniosek dotyczy odbudowy budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na mieszkalny, a faktycznie wybudowano nowy budynek mieszkalny o innych wymiarach?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy może być wydana dla obiektu już wzniesionego jedynie w celu legalizacji samowoli budowlanej, a zakres inwestycji we wniosku musi być tożsamy z zakresem postępowania legalizacyjnego. W przypadku, gdy zburzono istniejący budynek gospodarczy i w jego miejscu wybudowano nowy budynek mieszkalny o innych wymiarach, nie można mówić o odbudowie budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania, a jedynie o budowie nowego obiektu, co skutkuje odmową ustalenia warunków zabudowy dla pierwotnie wnioskowanego zamierzenia.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla odbudowy budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na mieszkalny. W trakcie postępowania ustalono, że w miejscu starego budynku gospodarczego wybudowano nowy budynek mieszkalny bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji umorzył postępowanie, a następnie odmówił ustalenia warunków zabudowy, uznając, że inwestycja nie jest tożsama z wnioskiem i stanowi samowolę budowlaną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżące zarzuciły m.in. naruszenie zasad postępowania administracyjnego i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. S. i H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...], po rozpatrzeniu odwołań odrębnie wniesionych przez: H. B., K. S. i Z. S. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], dotyczącej odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na odbudowie budynku gospodarczego związanej ze zmianą sposobu użytkowania na mieszkalny wraz z przyłączami infrastruktury technicznej na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wnioskiem z 24 marca 2010 r. uzupełnionym 22 kwietnia 2010 r. oraz 5 maja 2014 r. H. B. wystąpiła do Prezydenta Miasta o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na odbudowie budynku gospodarczego związanej ze zmianą sposobu użytkowania na mieszkalny oraz budowie bezodpływowego zbiornika ścieków na części działki nr ewid. [...] przy u. [...], w K. W części graficznej wniosku wskazano planowany sposób zagospodarowania terenu inwestycji i liniami rozgraniczającymi objęto obrys istniejącego budynku gospodarczego przeznaczonego do odbudowy i do zmiany sposobu użytkowania o wymiarach 14,00m x 7,00m ( 10,00m z gankiem).
Ponieważ działka objęta wnioskiem położona jest w granicach terenu górniczego "T", Prezydent Miasta zawiesił postępowanie do czasu uchwalenia planu miejscowego dla terenu górniczego. Następnie, uwzględniając wejście w życie nowej ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze stanowiącej, iż dla terenu górniczego nie istnieje już obowiązek sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
W trakcie postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że w miejscu wskazanym we wniosku jako lokalizację zamierzonej odbudowy budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na mieszkalny wybudowany został nowy budynek mieszkalny. Prezydent Miasta zwrócił się do PINB z prośbą o zbadanie sprawy. W odpowiedzi PINB poinformował, że na terenie przedmiotowej działki został faktycznie zrealizowany budynek mieszkalny.
W aktach sprawy znajduje się kopia postanowienia z dnia [...], którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane polegające na budowie budynku mieszkalnego na posesji nr [...], przy ul. [...] w K., ponieważ roboty te wybudowane zostały bez wymaganego pozwolenia, ponadto nałożył obowiązek przedstawienia m.in. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono wybudowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma lokalami mieszkalnymi, parterowego, podpiwniczonego, z poddaszem użytkowym, dachem o konstrukcji drewnianej, dwuspadowym krytym dachówką ceramiczną. Wymiary budynku w rzucie wynoszą 16.60, x 10, 36m. Budynek znajduje się w stanie surowym zamkniętym. Zgodnie z oświadczeniem, inwestorki nie dopełniając obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, przystąpiły do wykonania robót w 2011 r.
Mając na uwadze, że planowana inwestycja została już zrealizowana Prezydent Miasta umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. Decyzja ta została przez Kolegium uchylona w całości a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Dalej organ II instancji dostrzegł, że w aktach sprawy znajduje się także kopia postanowienia PINB z dnia [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego na posesji nr [...] do czasu uzyskania przez inwestorki ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Z kolei w dniu 6 maja 2014 r. do Prezydenta Miasta wpłynęło uzupełnienie wniosku o ustalenie warunków zabudowy zawierające nazwę zweryfikowanego zamierzenia inwestycyjnego: "odbudowa budynku gospodarczego związana ze zmianą sposobu użytkowania na funkcję mieszkalną wraz z przyłączami infrastruktury technicznej". Do pisma dołączone zostały m.in. Koncepcja - opis projektu dla inwestycji pn. odbudowa budynku gospodarczego ze względu na zmianę sposobu użytkowania, część opisowa i graficzna. W części graficznej na mapie zasadniczej wskazano grubą linią koloru czarnego obrys obiektu o wymiarach zewnętrznych 16,50x 7,20m (10.20m z gankiem) z zapisem wewnątrz obrysu - "w bud." (tzn. w budowie).
Kolegium wskazało, że z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie kwestia ustalenia nazwy inwestycji została określona rozbieżnie, inaczej przez wnioskodawczynię (odbudowa budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na mieszkalny), a inaczej przez Prezydenta Miasta (budowa budynku mieszkalnego). Okoliczność ta została wyjaśniona w załączonym do akt sprawy postanowieniu WINB z dnia [...], którym utrzymano w mocy postanowienie z dnia [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ ustalił, że w miejscu obecnie nowo wybudowanego budynku mieszkalnego istniał uprzednio stary budynek gospodarczy. Nowy budynek mieszkalny jest parterowy, podpiwniczony, z dachem o konstrukcji drewnianej krytym dachówką ceramiczną z poddaszem użytkowym, posiada wymiary w rzucie ok. 16.60m x 10,36m. Z. S. i M. S. oświadczyły do protokołu kontroli z dnia 14 czerwca 2013 r., że w miejscu obecnie wybudowanego budynku stał budynek gospodarczy, podpiwniczony, piwnice były zasypane. Budynek ten był murowany
z pustaków cementowych, z poddaszem, dach kryty eternitem. W 2011 r. rozebrane zostały ściany budynku gospodarczego i w tym miejscu z częściowym poszerzeniem wymiarów wybudowany został budynek mieszkalny z cegły, a roboty te zakończone zostały jesienią 2012 r. Organ nadzoru budowlanego podał, że skoro budynek gospodarczy został rozebrany, to faktycznie przestał istnieć. Na miejscu rozebranego budynku gospodarczego realizowany jest nowy budynek mieszkalny o innych wymiarach zewnętrznych niż uprzednio istniejący budynek gospodarczy. Organ podkreślił, że pojęcie zmiany sposobu użytkowania dotyczy wyłącznie istniejącego budynku i nie można dokonać zmiany sposobu użytkowania budynku, który przestał istnieć. Nie można w niniejszym wypadku mówić o odbudowie budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na mieszkalny, ponieważ ma miejsce tutaj budowa budynku mieszkalnego. Organ nadzoru budowlanego także stwierdził, że PINB właściwie dokonał oceny nazwy inwestycji oraz, że inwestorki wniosły niewłaściwy wniosek o ustalenie warunków zabudowy i powinny wystąpić do właściwego organu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta kwestionowaną obecnie decyzją odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji z uwagi na fakt, że inwestycja objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy nie jest tożsama z zakresem inwestycji objętej postępowaniem legalizacyjnym w sprawie samowoli budowlanej prowadzonym przed PINB.
Następnie SKO podniosło, że zgodnie z orzecznictwem sądowym prezentowanym m.in. w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 kwietnia 2008r., sygn. akt II SA/Go 122/08, "uprawniona jest teza, że uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla obiektu już wzniesionego będzie możliwe wtedy, gdy wniosek o jej wydanie zostanie złożony w związku z legalizacją samowoli budowlanej, a istotą decyzji o warunkach zabudowy wydaną w takim trybie jest ustalenie, czy dany obiekt wybudowano zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także z przepisami szczególnymi". Nadto, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przewidziana w art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b oraz ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego odnosić się będzie do obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo już wybudowanego.
Zdaniem Kolegium powyższe oznacza, że zakres inwestycji określony
w decyzji o warunkach zabudowy winien być tożsamy z zakresem inwestycji objętym postępowaniem legalizacyjnym. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ I instancji, w sposób szczegółowy, odniósł się do kwestii nazwy inwestycji jaka powstała obecnie na działce wnioskodawczyń. Dodało, że ani wymiary zewnętrzne ani obrys istniejącego obecnie budynku nie pokrywa się z obrysem budynku wskazanego we wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
Słusznie Prezydent stwierdził, że skoro w przypadku robót budowlanych przeprowadzonych przez inwestora pierwotny budynek faktycznie przestał istnieć,
a inwestor zrealizował nowy budynek mieszkalny ale o większych gabarytach
w miejscu, gdzie uprzednio stał budynek gospodarczy nie można uznać, że prowadzone roboty budowlane polegały na odbudowie. Potwierdził to PINB w ww. postanowieniu, określając samowolnie wzniesiony obiekt jako budowę budynku mieszkalnego. Wnioskodawczyni nie zmieniła zakresu wniosku pomimo stosownego wezwania organu, potwierdzając dotychczasowo określony zakres inwestycji. Dlatego organ I instancji zasadnie uznał, że zakres inwestycji objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy nie jest tożsamy z zakresem inwestycji objętej postępowaniem nadzoru budowlanego. Oznacza to, że decyzja
o warunkach zabudowy dla odbudowy budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na mieszkalny nie odnosi się do powstałego na terenie inwestycji nowo wybudowanego w ramach samowoli budowlanej budynku mieszkalnego, co powoduje, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy nie będzie służył legalizacji inwestycji objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy.
Odnosząc się do zarzutów odwołań Kolegium podkreśliło, że postępowanie prowadzone przed organami nadzoru budowlanego w sposób jednoznaczny zostało określone i sprecyzowane jako dotyczące budowy budynku mieszkalnego. Sporną kwestią jest natomiast samo zawieszenie postępowania legalizacyjnego do czasu przedłożenia przez strony zobowiązane ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia, Z. S. i H. B. zarzuciły naruszenie:
- art. 107 kpa w zw. z art. 11 kpa poprzez wadliwe uzasadnienie prawne decyzji, które nie zawiera szczegółowego wytłumaczenia podjętej przez organ decyzji, co stoi w sprzeczności z zasadą przekonywania oraz brak szczegółowego wskazania
w jakim charakterze występują podmioty uczestniczące w postępowaniu;
- art. 7 i art. 77 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania odwoławczego
w sposób wadliwy, polegający na pobieżnym zbadaniu sprawy skutkujący błędnym ustaleniem stanu faktycznego i przyjęciu, iż wymiary budynku odbudowanego oraz pierwotnego są rozbieżne, a w konsekwencji, że inwestorzy dokonali samowoli budowlanej, a nie odbudowy budynku w tych samych granicach, tej samej bryle co poprzednia budowla .
W uzasadnieniu skarżące wskazały, że organ błędnie ustalił, iż inwestorzy wybudowali, a nie dokonali odbudowy dotychczas istniejącego budynku mieszkalno - gospodarczego. Argumentem przemawiający za takim stanowiskiem ma być przede wszystkim różnica w wymiarach nowego budynku oraz tego, który istniał dotychczas. Organ posiłkuje się wymiarami starej budowy 14m x 7m (10 m z gankiem) oraz wymiarami istniejącego aktualnie budynku - 16,60m x 10,36m i zaznacza, iż wymiary nowego domu zostały obliczone w rzucie. Organ II instancji popełnił błędne ustalenia w tym zakresie, które polegają na zrównaniu ze sobą wymiarów dokonanych
z perspektywy rzutu z tymi wykonanymi poprzez fizyczny obmiar budynku.
Zdaniem skarżących nie istnieją takie rozbieżności w wymiarach oraz powierzchniach istniejącego oraz przebudowywanego budynku. Organ czerpie informacje co do aktualnych wymiarów domu z danych stworzonych przez pracowników PINB, którzy podczas kontroli zmierzyli dwie ściany budynku po jego zewnętrznych krawędziach. Przyjęli zatem, iż budynek ma kształt prostopadłościanu, a jego ściany są równe parami, gdy tymczasem budynek ma kształt litery L, co oznacza, że właściwie każda ze ścian powinna zostać obmierzona osobno. Okoliczność ta jest znana organom obu instancji, gdyż w aktach sprawy znajduje się mapa zasadnicza, stanowiąca załącznik do decyzji o warunkach zabudowy. Taki sam kształt miał budynek pierwotny, który jednak został obmierzony jako prostopadłościan o podstawie prostokąta, gdy tymczasem każda ze ścian powinna była zostać mierzona odrębnie. O tym, że budynek pierwotny miał również kształt litery L świadczą słupy pozostałe przy obecnie istniejącym domu.
Co do kwestii dodatkowego poszerzenia powierzchni nowego domu względem dotychczas istniejącego autorki skargi podały, że fakt ten organ również uzasadnił rozbieżnościami w wymiarach domu. Nie wzięto jednak pod uwagę, iż obecny dom został posadowiony na fundamentach po starym budynku gospodarczym. Odkopane zostały tylko pierwotnie istniejące piwnice, zaś mury mają taką samą podstawę, jak stary budynek. Ponadto miara pierwszego budynku tj. 14m x 7m (10 m z gankiem) wynikała stąd, że pomiar był dokonywany po istniejącej podmurówce. Aktualnie budynek jest ocieplony styropianem i otynkowany. Materiały do tego użyte mają swoją odpowiednią grubość, co również wpływa na rozbieżności w miarach aktualnego budynku oraz tego, który stał w jego miejscu. Jednak pomimo owych różnic nie można twierdzić, że budynek mieszkalny nie powstał w wyniku odbudowy starego obiektu. Świadczą o tym zachowane bryły, rodzaj dachu, który był dwuspadowy oraz to, iż budynek był jednokondygnacyjny z poddaszem. Wszystkie
z ww. parametrów zostały zachowane przy odbudowie budowli.
Dodatkowo skarżące podniosły, że organ II instancji nie dokonał samodzielnych ustaleń w kwestii odbudowy budynku gospodarczego. Zakres prac
i ich efekt w postaci aktualnie istniejącego domu mieszkalnego wskazują na to, iż prace prowadzone przez inwestorów spełniały wszelkie warunki, by w ich efekcie doszło do odbudowy obiektu. Pomimo, iż pojęcie odbudowy, rozbudowy oraz przebudowy obiektu budowlanego nie są zdefiniowane w art. 3 ustawy - Prawo budowlane, to na gruncie języka powszechnego mogą mieć różną konotację. Pojęcie odbudowy oznacza niewątpliwie najwęższy zakres "nowości" w sensie konstrukcyjnym /budowlanym/, bowiem jest to w istocie doprowadzenie do stanu poprzedniego w sensie konstrukcji, wyglądu zewnętrznego i funkcjonalnego przeznaczenia budynku tyle że w "poprawionej wersji". Pojęcia przebudowy i rozbudowy oznaczają natomiast szerszy zakres interwencji w substancję budowlaną, która może polegać nie tylko na wymianie elementów konstrukcyjnych ale także pewnej zmianie granic budowli. Właściwa ocena materiału dowodowego wskazuje, iż po stronie inwestorów doszło do odbudowy budynku poprzednio istniejącego. Zostały zachowane podstawy budowy w postaci fundamentów oraz piwnic. Zachowano styl dachu oraz jedno kondygnacyjną konstrukcję. Jedyną zmianą była wymiana budulca, z których wykonane były ściany. Jednak nie przekroczono granic budowli, a wymiana budulca była spowodowana koniecznością wynikłą z zamakania i niszczenia ścian po zdjęciu eternitowego dachu.
Dalej wnoszące skargę zarzuciły, że postępowanie organu odwoławczego było sprzeczne z unormowaną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej, gdyż organy obu instancji pomimo, iż zgromadziły pewne dowody z sprawie, rozpatrzyły je
w sposób niekompletny i pobieżny. W postępowaniu odwoławczym doszło również do naruszenia art. 107§ 1 kpa. Według przywołanej regulacji decyzja administracyjna powinna w swojej konstrukcji składać się z obligatoryjnych elementów. Chodzi tu min. o oznaczenie organu, strony. Do niezbędnych części decyzji należy uzasadnienie faktyczne i prawne. W przedmiotowej sprawie ta część rozstrzygnięcia jest niekompletna i niezrozumiała, a tym samym narusza art. 11 kpa, tzw. zasadę przekonywania. Zdaniem skarżących uzasadnienie decyzji z dnia [...] jest niekompletne. Rozważania organu zawierają jedynie przytoczenie przepisów Prawa budowlanego, które stanowiły przedmiot rozważań organu. Organ wymienia jedynie odpowiednie przepisy, nie przytaczając ich treści, ani nie wyjaśniając ich skarżącym. Ponadto organ powinien odnieść się również do innych regulacji prawnych, których przedmiotem jest problem ustalania warunków zabudowy, gdy tymczasem uzasadnienie w swej przeważającej części stanowi komentarz do czynności procesowych wykonanych dotychczas w sprawie przez inne organy. Decyzja organu I instancji zawiera rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne
i prawne, jednakże wszystkie trzy części decyzji nie są ze sobą spójne. O ile część faktyczna jest zrozumiała dla adresata decyzji, o tyle nie można tego samego powiedzieć o części prawnej uzasadnienia. Kolejną wadą decyzji jest brak wskazania w jej komparycji w jakiej roli w sprawie występują poszczególne podmioty. Kto jest wnioskodawcą, kto uczestnikiem. Nie ma również wskazania kto jest właścicielem nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie niesporne jest to, że we wniosku z dnia 24 marca 2010 r. H. B. domagała się ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji określonej jako "odbudowa budynku gospodarczego związana ze zmianą sposobu użytkowania na lokal mieszkalny bez zmiany istniejącej kubatury budynku". Następnie, nie czekając na wydanie żądanej decyzji, bez wymaganego pozwolenia na budowę, po wyburzeniu budynku gospodarczego postawiła budynek mieszkalny.
Zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. 2012, poz. 647 ze zmianami – na datę wydania zaskarżonej decyzji, zaś obecnie Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zmianami), zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Z kolei w myśl art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zmianami w brzmieniu obowiązującym do 28 czerwca 2015 r.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Skoro więc do robót budowlanych można przystąpić dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanie zaś takiej decyzji wymaga uzyskania wcześniej ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy, nie ulega wątpliwości, że co do zasady uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy możliwe jest tylko przed wykonaniem robót budowlanych. Decyzja taka może bowiem dotyczyć, co do zasady, jedynie przyszłej inwestycji, nie zaś już istniejącej.
Skarżące tymczasem wykonały roboty budowlane, wymagające uzyskania pozwolenia na budowę nie tylko przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, ale także przed uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy. W takiej sytuacji możliwe jest wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy ale tylko dla potrzeb toczącego się przed organem nadzoru budowlanego postępowania mającego na celu legalizację samowoli budowlanej (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 10.04.2008 r. sygn. II SA/Go 122/08, dostępny w internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych). Z tych też powodów poprzednio rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji, umarzającej postępowanie w sprawie, Kolegium decyzję tę uchyliło, a to w związku z ustaleniem, że przed organem nadzoru budowlanego prowadzone jest postępowanie w sprawie samowoli polegającej na budowie bez wymaganego pozwolenia budynku mieszkalnego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji wezwał H. B. do zweryfikowania nazwy zamierzenia inwestycyjnego w aspekcie prowadzonego postępowania przed PINB. W tym miejscu zauważyć należy, że w toku postępowania przez organami nadzoru budowlanego skarżące także kwestionowały użyte przez te organy określenie wykonanej przez nie inwestycji. W postanowieniu z [...] WINB, oddalając zażalenie, szczegółowo wskazał, dlaczego nie można określić zrealizowanej inwestycji jako odbudowy budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na mieszkalny. Organ nadzoru budowlanego wskazał również, że złożony przez inwestorki wniosek o ustalenie warunków zabudowy jest niewłaściwy i że powinny one wystąpić o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego. Tymczasem H. B. w odpowiedzi na wezwanie Prezydenta Miasta zweryfikowała nazwę zamierzenia inwestycyjnego, określając go jako "odbudowa budynku gospodarczego związana ze zmianą sposobu użytkowania na funkcję mieszkalną wraz z przyłączami infrastruktury technicznej". Na rozprawie przed sądem skarżące potwierdziły, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy nie przyszłej, ale już zrealizowanej inwestycji i wyjaśniły, że nie został on zmieniony dlatego, że inwestycja stanowi ich zdaniem odbudowę budynku gospodarczego.
Zauważyć należy, że organy w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy są związane wnioskiem. W związku z tym zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, że tak sprecyzowany wniosek nie może być uwzględniony. Skoro bowiem dotyczy on już zrealizowanej samowolnie inwestycji, wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy możliwe jest tylko dla takiej inwestycji, która jest przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Po drugie decyzja musi być tak sformułowana, aby nie naruszała zasad logiki. Jak zaś trafnie wskazał WINB w postanowieniu z [...], zmiana sposobu użytkowania może dotyczyć tylko istniejącego obiektu. Skoro zaś skarżące zburzyły istniejący budynek gospodarczy i w to miejsce wybudowały budynek mieszkalny, nie można uznać, że była to odbudowa budynku gospodarczego ze zmianą sposobu jego użytkowania z gospodarczej na mieszkalną. Zmiany bowiem sposobu użytkowania można dokonać tylko w stosunku do istniejącego obiektu. Tymczasem od początku postawienia w miejscu starego budynku gospodarczego nowego obiektu, był on budowany jako dom mieszkalny, a nie budynek gospodarczy.
Skarżące kwestionują także ustalenia organu, że nowy budynek jest większy od poprzedniego. W ocenie Sądu ustalenia te są prawidłowe. Wymiary starego budynku gospodarczego, który został przez skarżące rozebrany, wynikają z załączonej do wniosku mapy, na której budynek ten został oznaczony kolorem zielonym i na której wskazano jego wymiary: 14 m x 7 m (a z gankiem na 10). Z kolei jak wynika z postanowienia WINB z [...], wymiary budynku mieszkalnego jaki został wzniesiony na miejscu starego budynku gospodarczego wynoszą 16,6 m x 10,36 m. Również na mapie dołączonej przez H. B. do pisma z 30 kwietnia 2014 r. wymiary budynku mieszkalnego zostały określone na 10 m x 16,5 metra. Nie może więc budzić wątpliwości, że wzniesiony budynek mieszkalny ma większe wymiary niż stojący w tym miejscu wcześniej, rozebrany budynek gospodarczy.
Mają rację skarżące, że ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji pojęcia odbudowa. Tym niemniej nawet z zacytowanej przez nie definicji tego pojęcia wynika, że odbudowa to doprowadzenie do stanu poprzedniego w sensie konstrukcji, wyglądu zewnętrznego i funkcjonalnego przeznaczenia budynku. Skoro przeznaczenie budynku uległo zmianie (wcześniej był to budynek gospodarczy, a postawiony został budynek mieszkalny), już z tego tylko powodu nie można mówić o odbudowie.
Za niezasadne uznać także zarzuty naruszenia przepisów art. 7, 77 oraz 107 w związku z art. 11 kpa.
W niniejszej sprawie organ właśnie uwzględniając przepisy art. 7 wezwał skarżąca H. B. do zweryfikowania wniosku w taki sposób, aby nazwa inwestycji odpowiadała tej, jaka jest przedmiotem postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej. Skarżąca z tej możliwości nie skorzystała. Powodem wydania decyzji odmownej jest niewłaściwe sformułowanie wniosku, w związku z czym również zarzut naruszenia art. 77 kpa uznać należy za bezzasadny. W ocenie sądu decyzja spełnia również wszystkie wymogi art. 107 kpa, zaś sama okoliczność, że jej uzasadnienie nie jest dla skarżących przekonujące jest niewystarczające do uznania, że doszło do naruszenia art. 11 kpa.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi zauważyć należy, że w postępowaniu administracyjnym używa się głównie pojęcia strona. W art. 8 kpa, w którym mowa jest o uczestnikach, należy przez to rozumieć wszystkie podmioty uczestniczące w postępowania. Jeśli chodzi o pojecie wnioskodawcy, kpa używa go w odniesieniu do osób składających wnioski o jakich mowa w art. 241 i następne kpa, a więc wnioski, które nie wszczynają postępowania administracyjnego w ścisłym tego słowa znaczeniu. Dlatego tez zarzut, że organ nie sprecyzował kto w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją był wnioskodawcą, a kto uczestnikiem, jest nieuzasadniony. Z kolei zarzut, że w zaskarżonej decyzji brak jest wskazania, kto jest właścicielem nieruchomości nie jest wystarczający do uwzględnienia skargi. We wniosku H. B. wskazała współwłaścicieli nieruchomości, na której w dacie składania wniosku zamierzała zrealizować inwestycję i na której w toku postępowania wybudowany został dom mieszkalny. Wszystkie wskazane przez nią jako współwłaściciele osoby brały udział w postępowaniu w charakterze stron.
Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło