II SA/Ke 33/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 listopada 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zatrzymana prawa jazdy I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata K. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia 6 listopada 2018 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 12 października 2018 r., znak: [...] orzekającą: o zatrzymaniu T. Z. prawa jazdy kat. ABT, nr [...], wydanego przez Starostę w dniu 20 października 1999 r., na druku nr [...], na 3 miesiące z rygorem natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązującą do bezzwłocznego zwrotu dokumentu prawa jazdy do Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego . W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W piśmie z dnia 22 sierpnia 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) poinformował Starostę , że w dniu 8 kwietnia 2017 r. T. Z., kierując samochodem m-ki Volkswagen, nr rej. TKI [...], w miejscowości T. przekroczył w obszarze zabudowanym dozwoloną prędkość o 62 km/h, tj. popełnił czyn z art. 92a Kodeksu wykroczeń. Prawomocnym wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2018 r., sygn. IV Ka [...], Sąd Okręgowy w P. utrzymał w mocy wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w P. z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. VII W [...] (w rzeczywistości wyrok zaoczny tego Sądu z dnia 28 marca 2018 r., sygn. j.w.), uznający T. Z. winnym popełnienia ww. czynu. Po podjęciu postępowania administracyjnego, zawieszonego w związku z toczącą się sprawą wykroczeniową, organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 12 października 2018 r., powołując w podstawie prawnej m.in. art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ("ukp") w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ("Prd"). W odwołaniu T. Z. podniósł, że to nie on prowadził pojazd, a sądy obu instancji naruszyły prawo. Organ odwoławczy wskazał, że informacja GITD stanowi informację, o której mowa w at. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustawy, będącą podstawą do wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp, mającej charakter obligatoryjny. Starosta nie prowadzi tu postępowania wyjaśniającego, opierając się wyłącznie na informacji o przekroczeniu dozwolonej prędkości. Na poparcie tego stanowiska organ przywołał wyrok WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 289/16. W skardze do tut. Sądu T. Z. podniósł, że GITD nie ma prawa karać mandatami, a może to czynić tylko Policja. Zarzucił sądom nieznajomość prawa. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.), dalej "ukp", zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Stosownie do art. 102 ust. 1c ww. ustawy, starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.), dalej "Prd". Z kolei w myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 541 ze zm.), podstawą wydania decyzji, o której mowa m.in. w art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp jest informacja, o której mowa w pkt 1, tj. informacja od podmiotu, który ujawnił popełnienie naruszenia, wymienionego w art. 135 ust. 1 pkt 1a Prd lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie. Naruszenie wymienione w art. 135 ust. 1 pkt 1a Prd dotyczy m.in. kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (lit. a). Z treści powyższego unormowania wynika, że podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest jedynie informacja uzyskana od podmiotu, który ujawnił kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Co więcej, uzyskanie takiej informacji obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Brzmienie art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp ("starosta wydaje decyzję administracyjną") nie pozostawia wątpliwości, że rozstrzygnięcie podejmowane na jego podstawie ma charakter związany. Starosta nie jest przy tym uprawniony do weryfikowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym. W żadnym wypadku nie może on prowadzić postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do weryfikacji zasadności nałożenia na kierowcę kary za ujawnione wykroczenie, gdyż do tego uprawniony jest sąd powszechny (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2018 r., sygn. I OSK 2190/16). W rozpoznawanej sprawie informację o wykroczeniu wystosował do Starosty Główny Inspektor Transportu Drogowego. Z mocy art. 129a ust. 1 pkt 3 Prd kontrola ruchu drogowego w odniesieniu do kierującego pojazdem, który naruszył przepisy tego ruchu, w przypadku zarejestrowania tego naruszenia przy użyciu przyrządów kontrolno-pomiarowych (lit. a), przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe albo na statku powietrznym urządzeń rejestrujących (lit. b), należy również do Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku kontroli, o której mowa w art. 129a ust. 1, uprawnienia i obowiązki policjantów określone w art. 135 ust. 1 i art. 136 ust. 1 wykonują w stosunku do kierujących pojazdami również inspektorzy ITD (art. 139 ust. 4 Prd). Główny Inspektor Transportu Drogowego jest więc uprawniony do stwierdzenia popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a Prd i zobowiązany do powiadomienia o tym starosty (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy nowelizującej z dnia 20 marca 2015 r.). Dodatkowo należy wskazać, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 11 października 2016 r., sygn. K 24/15, uznał art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ukp za częściowo niezgodne z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Kwestionowane przepisy utraciły moc w zakresie, w jakim nie przewidywały sytuacji usprawiedliwiających - ze względu na stan wyższej konieczności - kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. To rozstrzygnięcie nie miało jednak zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ kwestia stanu wyżej konieczności w ogóle się nie pojawiła w toku postępowania administracyjnego i nie była podnoszona w skardze. Niezależnie od przytoczonych wyżej rozważań, w rozpoznawanej sprawie fakt popełnienia wykroczenia polegającego na przekroczeniu dozwolonej prędkości w obszarze zabudowanym o 62 km/h znajduje potwierdzenie w powołanym już prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 3 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV Ka [...]. Jak wynika z akt Starosta powstrzymał się od wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy na 3 miesiące do czasu zakończenia tej sprawy przed sądem powszechnym. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa. O wynagrodzeniu adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 Ppsa w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 pkt 1 i 2 oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 18).