II SA/Ke 330/06
WyrokWSA w Kielcach2006-11-09
Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Maria Grabowska, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budownictwo mieszkaniowe, na której urządzono parking strzeżony i tereny zielone, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi, jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w terminie 10 lat od jego ostateczności lub prace nie zostały rozpoczęte w terminie 7 lat?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych w zakresie realizacji celu wywłaszczenia nieruchomości. Samo wykorzystanie nieruchomości na cele infrastruktury osiedlowej, takie jak parkingi i zieleń, nie przesądza o braku zbędności nieruchomości, jeśli nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczące rozpoczęcia prac lub realizacji celu w określonych terminach. Organy powinny zbadać, czy i w jakim zakresie cel wywłaszczenia został zrealizowany w ustawowych terminach.Stan faktyczny
Skarżąca H. Ł. wniosła o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1977 r. pod budownictwo mieszkaniowe. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając cel wywłaszczenia za zrealizowany poprzez zagospodarowanie działki pod parking strzeżony i zieleń osiedlową. WSA w Krakowie uchylił poprzednie decyzje, wskazując na nieprawidłowe zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta W. odmówił zwrotu jednej działki i umorzył postępowanie w sprawie drugiej. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Kielcach, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności brak ustaleń dotyczących terminów realizacji celu wywłaszczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (Starosty W.) i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Sekretarz sądowy Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi H. Ł. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 815 (osiemset piętnaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Aktem notarialnym z dnia 11 marca 1977r., Rep. A nr 2477/7 nabyta została na rzecz Skarbu Państwa od Pani H. Ł. nieruchomość położona w K. pomiędzy ulicą Z., a ulicą K. (dawniej przy ul. M.) oznaczona w dacie wywłaszczenia numerem hip. 1. Zgodnie z decyzją z dnia [...], znak: [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji przedmiotowa nieruchomość przeznaczona została pod budownictwo mieszkaniowe dla Spółdzielni Mieszkaniowej w K. na osiedlu "S.".
Wnioskiem z dnia 13 lipca 1998r., Pani H. Ł. wystąpiła do Kierownika Urzędu Rejonowego w K. o zwrot nieruchomości położonej w K. przy ul. M. (obecnie pomiędzy ulicą Z. a ulicą K.) oznaczonej w dacie wywłaszczenia Nr hip. 1, której obecnie w ewidencji gruntów m. K. odpowiadają działki nr 63/26 o pow. 0,0408 ha i nr 63/25 o pow. 0,0007 ha.
Po rozpatrzeniu wniosku strony Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...], znak: [...] odmówił Pani H. Ł. zwrotu tej nieruchomości wskazując w uzasadnieniu, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany i w związku z tym przedmiotowej nieruchomości nie można uznać za zbędną. Nadto uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Prezydent Miasta K. wskazał, iż na działce nr 63/26 zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "S.", która jest następcą prawnym Spółdzielni Mieszkaniowej.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Panią H. Ł. Wojewoda decyzją z dnia [...]., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. Ł., wyrokiem z dnia 29 września 2004r., sygn. akt II SA/Kr 318/01 uchylił decyzje obu organów.
Uzasadniając swoje orzeczenie WSA w Krakowie podniósł, iż uprawnienie poprzedniego właściciela do żądania zwrotu nieruchomości może być wyłączone tylko w przypadku zaistnienia negatywnej przesłanki przewidzianej w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy tj. 1 stycznia 1998r., wywłaszczona nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste, na rzecz osoby trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Skoro w przedmiotowej sprawie prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej po terminie przewidzianym ustawą to roszczenie poprzedniego właściciela należało rozpoznać zgodnie z wymogami ustawy a w szczególności z przepisem art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nadto WSA w Krakowie wskazał, iż postępowanie w sprawie zwrotu działki nr 63/25 powinno zostać umorzone na podstawie art. 105. Kpa wobec cofnięcia przez skarżącą wniosku o zwrot tej nieruchomości w toku postępowania przed organem I instancji.
Tak więc wniosek H. Ł. został rozpatrzony ponownie.
Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003r., sygn. akt OPS 1/03, podjętą w sprawie o zwrot nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu i orzekającą o wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), prezydenta miasta jako organu wykonawczego i reprezentującego je na zewnątrz, a jednocześnie działającego jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, Wojewoda dnia 10 stycznia 2005r., działając jako organ wyższego stopnia, na podstawie art. 26 § 2 Kpa, wyznaczył do załatwienia wniosku Starostę W.
Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Starosta W. w pkt 1 odmówił Pani H. Ł. zwrotu nieruchomości położonej w K. pomiędzy ulicą Z. a ulicą K. na osiedlu "S." oznaczonej w dacie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa numerem hip. 1, która w obecnej ewidencji gruntów m. K. stanowi działkę nr 63/26 o pow. 0,0408 ha,
oraz w pkt 2 orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w K. pomiędzy ulicą Z. a ulicą K. na osiedlu "S." oznaczonej jako działka nr 63/25 o pow. 0,0007 ha, która została zajęta pod pas drogowy ulicy Z., a co do której H. Ł. cofnęła wniosek. W tym zakresie sprawa stała się bezprzedmiotowa.
Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 136 ust. 1, ust. 3 , ust. 4, art. 137, art. 140 ust. 1 i ust. 2, art. 142, art.217 ust. 2 art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ustalając stan faktyczny sprawy stwierdzono, że działka Nr 63/26 została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "S." aktem notarialnym Nr 333/99 z dnia 07 września 1999r., a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 10 grudnia 1999r.
W zgromadzonym materiale dowodowym stwierdzono brak decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji z dnia 10 lipca 1976r., powołanej w akcie notarialnym Rep. A nr 2477/7 z dnia 11 marca 1977r., pomimo starań jakie organ I instancji poczynił odnośnie jej odszukania.
Następnie ustalono, że na teren objęty wywłaszczeniem została wydana przez Prezydenta Miasta K. decyzja z dnia [...] zatwierdzająca plan realizacyjny osiedla mieszkaniowego "S." w K. wraz z załącznikiem opisowym oraz decyzją z dnia [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji dla osiedla mieszkaniowego "S." w K..
Jak wynika z planu realizacyjnego osiedla, wnioskowany do zwrotu grunt przeznaczony był częściowo pod zespół parkingów na samochody osobowe, obejmujące sąsiednie działki gruntów na południe od przedmiotowej działki oraz w znacznej części był przeznaczony pod tereny przyrodniczo-czynne (zieleń osiedlową, trawniki) między projektowanymi ulicami.
W umowie nabycia nieruchomości cel został określony w sposób ogólny tj. z przeznaczeniem pod "budownictwo mieszkaniowe" natomiast plan realizacyjny osiedla mieszkaniowego "S." precyzyjnie określił zagospodarowanie działki nr 63/26 - pod zespół parkingów i zieleń.
Przeprowadzone przez organ I instancji oględziny nieruchomości wykazały, iż środkowa część działki nr 63/26 jest zajęta pod parking strzeżony, ogrodzony siatką metalową, osadzoną na słupkach metalowych. Natomiast pozostała część jest poza ogrodzeniem parkingu tj. wschodnia, zachodnia i częściowo północna - porośnięta jest trawą i stanowi zieleń osiedlową. Na terenie parkingu wchodzącego w skład działki nr 63/26 znajdują się dwie latarnie. Miejsca parkingowe utwardzone są drobnym kamieniem i porośnięte są trawą. W części północno-wschodniej parking wyłożony jest kostką betonową (trylinką), która stanowi część drogi dojazdowej do stanowisk parkingowych. Na działce nr 63/26 usytuowana jest tylko część parkingu na samochody osobowe. Pozostała część parkingu usytuowana jest na działkach sąsiednich w kierunku południowym od przedmiotowej działki. Cały obszar parkingu jest ogrodzony, zajmuje obszar 0,3860 ha i jest parkingiem strzeżonym.
Stosownie do treści art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna , cel nie został zrealizowany.
Zatem skoro cel na jaki została wywłaszczona nieruchomość tj. z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe został zrealizowany, a sposób korzystania z wywłaszczonej nieruchomości jest zgodny z celem wywłaszczenia – organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości.
Wskazał także, że celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla, w niniejszym przypadku w postaci urządzeń towarzyszących, jak miejsca parkingowe na samochody osobowe, zieleń, trawniki, które to urządzenia są związane z budownictwem mieszkaniowym o charakterze osiedlowym, jako niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i potrzeb jego mieszkańców. Ponadto infrastrukturę stanowią instalacje podziemne, takie jak linia komunikacyjna, wodociągi, kabel elektryczny, instalacja gazowa, sanitarna itp. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z 20 grudnia 1999r sygn. akt IV SA 2033/96.
Również wybudowanie parkingu w większych granicach, niż to przewidywał plan realizacyjny, nie spowodowało, w ocenie organu, zmiany celu wywłaszczenia.
Wojewoda , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją [...] numer [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Przywołując także art. 137 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy stwierdził, że.
W umowie nabycia przedmiotowej nieruchomości cel nabycia został określony w sposób ogólny tj. z przeznaczeniem pod "budownictwo mieszkaniowe" natomiast plan realizacyjny osiedla mieszkaniowego "S." precyzyjnie określił zagospodarowanie nabytej działki nr 63/26 - pod zespół parkingów i zieleń.
Z ustalonego przez organ I instancji stanu zagospodarowania działki nr 63/26 opisanego szczegółowo na stronie 4 decyzji wynika, że nieruchomość stanowiąca przedmiot wniosku o zwrot została zagospodarowana zgodnie z celem nabycia na rzecz Skarbu Państwa.
Wobec tego zarzut nie dołożenia przez organ należytej staranności w wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności uznano za bezzasadny.
Stwierdzono także, że sprawy zwrotu nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z nieruchomością wnioskowaną do zwrotu nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu dotyczącym działki nr 63/26.
Biorąc pod uwagę fakt, że w niniejszej sprawie nieruchomość stanowiąca przedmiot wniosku o zwrot oznaczona jako działka nr 63/26 została zagospodarowana zgodnie planem realizacyjnym osiedla mieszkaniowego "S." w K. zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] podzielono stanowisko organu I instancji w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.
I na to rozstrzygnięcie została wniesiona przez H. Ł. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w wnioskiem o uchylenie obu decyzji i przekazanie sprawy do organu pierwszej instancji celem dalszego postępowania.
Obu decyzjom zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i 77 Kpa przez nie wyjaśnienie stanu faktycznego i brakach w zebranym materiale dowodowym, co do ustalenia czy sposób korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, jest zgodny z celem wywłaszczenia , czy w terminie 7 lat licząc od daty kiedy decyzja stała się ostateczna rozpoczęto , bądź nie, prace związane z realizacją tego celu i czy przed upływem 10 lat cel ten został zrealizowany.
Sformułowano także zarzut pominięcie spraw, dotyczących zwrotu .nieruchomości sąsiadujących z działką nr 63/26 co niewątpliwie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku.
Organy zgodnie stwierdziły, że działka została zagospodarowana zgodnie z planem realizacyjnym osiedla mieszkaniowego "S. " w K. zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta K. z [...].
Jednakże zauważono , że w materiale .dowodowym brak jest decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji z 11 lipca 1976r. a przecież, zdaniem skargi, treść tej właśnie decyzji winna być podstawą do poczynienia ustaleń, co do tego , czy cel inwestycji został zrealizowany. Nadal podtrzymano twierdzenie, że cel określony przy wykupie nieruchomości nie został zrealizowany.
Według skarżącej to , że cel inwestycji w dacie wywłaszczenia nieruchomości był inny świadczy wydanie decyzji przez Wydział Urbanistyki Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu. Miejskiego w K. z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia zmian planu realizacyjnego zagospodarowania terenu tj. z pierwotnego celu jakim było budownictwo mieszkaniowe i pas zieleni izolacyjnej, na budowę dwóch zespołów parkingowo - garażowych. A więc w dacie złożenia wniosku przez Świętokrzyską Spółdzielnię Mieszkaniową o zmianę planu realizacyjnego zagospodarowania terenu, nie mogło być parkingu na spornej nieruchomości.
Stąd wyprowadzono wniosek , że pierwotny cel. Inwestycji, jakim było budownictwo mieszkaniowe i pas zieleni izolacyjnej nie został zrealizowany. A ponadto organ nie zajął się ustaleniem czy i w jakim zakresie zrealizowano inwestycję , zgodnie z planem przez okres 10 lat i czy rozpoczęto realizację planu w okresie 7 lat od daty ostateczności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.
Podano, że jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody ego w planie realizacyjnym, zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta K. z [...]., grunt wnioskowany do zwrotu przeznaczony był częściowo pod zespół parkingów na samochody osobowe, obejmujące sąsiednie działki gruntów na południe od spornej działki oraz w znacznej części pod tereny przyrodniczo – czynne. W związku z tym stwierdzeniem zadane zostało pytanie co to znaczy częściowo i w znacznej części, jako że istotnym jest dla rozstrzygnięcia , czy zrealizowano cel, ewentualnie w jakiej części.
Nie zgodzono się także ze stwierdzeniem , że sprawy dotyczące zwrotu sąsiednich nieruchomości nie mogą stanowić przedmiotu badania. Skoro sąsiednie działki obejmował ten sam plan i cel inwestycji, a działka bezpośrednio sąsiadująca została zwrócona bo ten cel nie został zrealizowany to co powoduje, że ustalenia dotyczące działki nr 63/26 są inne. Nie wykluczono , że w aktach tamtych spraw znajduje się decyzja z [...]. , które nie udało się odszukać organowi. Zdaniem skarżącej decyzja ta powinna znajdować się w księdze wieczystej.
Niezależnie od powyższych argumentów skarżąca podniosła, że uzyskała informację o sprzedaży przez Spółdzielnię działek sąsiadujących z działką Pani G., której zwrócono nieruchomość, osobie fizycznej, a co miało miejsce w tym roku. Wobec tego jak jest realizowany plan zagospodarowania całego terenu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację je uzasadniającą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr.153 poz.1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
W niniejszej sprawie skarga na uwzględnienie zasługuje, a to z powodu naruszenia przepisów prawa tak procesowego jak i w konsekwencji materialnego.
Organ pierwszej instancji odmawiając zwrotu wywłaszczonej działki 63/26 stwierdził, że cel na jaki została wywłaszczona ta nieruchomość tj. z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe, został zrealizowany, a sposób korzystania jest zgodny z celem wywłaszczenia. Powołano się na plan realizacyjny osiedla mieszkaniowego "S." stwierdzając, że wnioskowany do zwrotu grunt był przeznaczony częściowo pod zespół parkingów na samochody osobowe, obejmujący także sąsiednie działki, a w znacznej części był przeznaczony pod tereny przyrodniczo-czynne tj. zieleń osiedlową, trawniki.
Następnie przedstawiony został wynik oględzin tejże działki. Środkowa część działki jest zajęta pod parking strzeżony z jego opisem, że ogrodzony jest siatką metalową, miejsca parkingowe utwardzone są drobnym kamieniem i porośnięte trawą, jak też część parkingu wyłożony jest kostką betonową, a obszar ten stanowi drogę dojazdową do stanowisk parkingowych. Pozostała część działki porośnięta jest trawą i stanowi zieleń osiedlową.
Według organu celu wywłaszczenia na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci: miejsc parkingowych, zieleni, które to urządzenia są związane z budownictwem mieszkaniowym o charakterze osiedlowym, jako niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i potrzeb jego mieszkańców.
Ponadto organ przyznając, że parking został wybudowany w większych granicach, niż przewidywał to plan realizacyjny, uznał, że jest to tylko modyfikacja celu wywłaszczenia, a nie jego zmiana.
Te ustalenia i konsekwencje z nich płynące podtrzymał organ II instancji.
W świetle tych ustaleń należy w tym miejscu przywołać przepis traktujący o zwrocie nieruchomości czyli art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 Nr 261, poz. 2603 ze zm.), że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna , cel nie został zrealizowany.
Tak więc przepis ten stanowi, że nieruchomość wywłaszczoną należy uznać za zbędną dla celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu, ale w sensie faktycznym, co ma miejsce zarówno wówczas, gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, jak i wówczas, gdy mimo upływu 10 lat od ostateczności decyzji o wywłaszczeniu cel nie został zrealizowany.
Wystąpienie jednej z przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nakazuje organowi administracji uznać tę nieruchomość za zbędną. A wtedy ma nastąpić jej zwrot.
Tak więc o zbędności nieruchomości przesądzają okoliczności z art. 137 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie ocena dokonana przez organ, a oparta na ustaleniach wynikających z oceny stanu faktycznego, w jakim znajdowała się nieruchomość w siódmym roku postępowania prowadzonego na skutek wniosku o jej zwrot. A więc na organie administracji spoczywa obowiązek dokonania ustaleń w tym zakresie, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono.
Spowodowało to, że zaskarżone decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 Kpa, bowiem nie podjęto wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebrano w sposób wyczerpujący, a więc i nie rozpatrzono całego, niezbędnego w sprawie, materiału dowodowego. Uchybienia te stanowią naruszenie przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy.
Tak więc organ administracyjny powinien rozważyć niniejszą sprawę w świetle kluczowego dla sprawy art. 137 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami. Samo ustalenie na jaki cel wywłaszczono nieruchomość, a jak jest wykorzystywana obecnie, nie może dać odpowiedzi na pytanie, czy nieruchomość tę można uznać za zbędną w myśl regulacji omawianego art. 137. Wobec tego konieczne są ustalenia w kwestii czasu podjęcia i zakończenia realizacji budowy w ramach osiedla mieszkaniowego "S." parkingów osiedlowych i zieleni osiedlowej. Czym innym jest, odnosząc się do celu wywłaszczenia, wykonanie w ramach niezbędnej infrastruktury parkingów dostępnych dla mieszkańców osiedla i zieleni osiedlowej, a czym innym jest istnienie parkingu strzeżonego w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną wydzierżawiającą teren, jak to określono w umowach dzierżawy.
Należy zwrócić także uwagę, że przepisy poprzednio obowiązujących ustaw, a to art. 3 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz. U. Nr 10 z 1974r., poz. 64 ze zm./, jak i art. 50, a od 1991 roku art. 46 ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości /Dz.U. Nr 30 z 1991r., poz. 127 ze zm./ przewidywały, że wywłaszczenie może nastąpić na cele zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego / wielorodzinnego/ tj. cele publiczne. Natomiast nie mogło i nie może nastąpić wywłaszczenie na cel prowadzenia działalności gospodarczej osoby fizycznej.
W prowadzonym postępowaniu należy uwzględnić treść przepisu art. 137 ust. 2, że jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 tego artykułu, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot.
Na skutek uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji wniosek skarżącej zostanie rozpoznany od nowa, a więc rozstrzygnięcia te uchylono w całości.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło