II SA/Ke 335/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z [...] , znak: [...], Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania H. J. od decyzji Wójta Gminy Solec – Zdrój z dnia 10 listopada 2014 r. o odmowie wymeldowania A. J. i A. J. z pobytu stałego w lokalu położonego w [...], na podstawie art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wymeldowania A. J. i orzekł o wymeldowaniu A. J. z pobytu stałego z ww. lokalu. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że z wniosku H. J. toczyło się postępowanie administracyjne o wymeldowanie A. J. i A. J. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. [...] z powodu niezamieszkiwania przez ww. od 2003 r. Organ I instancji uznał, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki niezbędne do wymeldowania ww. osób z pobytu stałego i decyzją z 10 listopada 2014 r. orzekł o odmowie ich wymeldowania. Rozpatrując złożone odwołanie Wojewoda ustalił, że w niniejszej sprawie organ I instancji badał i oceniał, czy ww. przebywa w lokalu przy ul. [...] , gdzie zameldowany jest na pobyt stały. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie w sposób jednoznaczny wykazało, że skarżący od czerwca 2003 r. nie przebywa w spornym lokalu, który opuścił wraz z matką I. J. i siostrą A. J. z powodu znęcania się ojca nad rodziną i obawą o zdrowie i życie. Wojewoda podniósł, że ojciec E. J. zmarł 20 listopada 2013 r., a A. J. nadal nie powrócił do lokalu, koncentrując swoje życie od ponad 11 lat w innym miejscu. Obecnie po zawarciu związku małżeńskiego w 2012 r. zamieszkuje z żoną u teściów w gminie Ł. i zaczął budowę domu w miejscowości W., co potwierdził podczas przesłuchania w dniu 2 października 2014 r. Wojewoda zwrócił uwagę, że po opuszczeniu w 2003 r. miejsca zameldowania na pobyt stały ww. nie skorzystał z przysługującego mu prawa wystąpienia do sądu powszechnego z wnioskiem o przywrócenie naruszonego posiadania ani też nie podjął żadnych środków prawnych by do mieszkania powrócić. Podczas przesłuchania stwierdził, ze nie występował również o eksmisję ojca, ponieważ ten uznałby to za zniewagę i hańbę. W przesłanym piśmie z 12 lutego 2015 r. A. J. oświadczył, że nie miał możliwości powrotu do domu po śmierci ojca z powodu stanu budynku, który wyklucza zamieszkanie w nim. Ponadto dodał, że aby w ogóle myśleć o zamieszkaniu w tym domu należałoby poczynić znaczne nakłady, co jest zależne od wyniku postępowania sądowego. Zdaniem Wojewody powyższe dodatkowo potwierdza, że lokal położony przy ul. [...] od jedenastu lat nie jest i w najbliższej przyszłości nie będzie miejscem zamieszkania A. J., a jeśli w przyszłości skarżący w nim zamieszka, to będzie miał nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania w nim zameldowania. Organ podkreślił, że kwestie meldunkowe służą wyłącznie celom ewidencyjnym i mają na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu, nie tworzą zaś ani nie pozbawiają uprawnień do lokalu. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze A. J. wniósł o uchylenie decyzji z 27 lutego 2015 r. zarzucając jej naruszenie: 1. prawa materialnego, a mianowicie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, 2. prawa procesowego, a mianowicie art. 6, 7, 77 § 1 kpa. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Wojewoda, badając czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie wziął pod uwagę, że przesłanka opuszczenia lokalu jest spełniona tylko wówczas, gdy dochodzi do trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu. Ponadto, jego zdaniem, organ dokonał nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Skarżący zarzucił, że Wojewoda nie wziął pod uwagę jego wyjaśnień, że po śmierci ojca powrót do lokalu nie był możliwy przede wszystkim przez wzgląd na zachowanie obecnej właścicielki nieruchomości – H. J.. Wskazał, że nie posiada kluczy do lokalu i nie ma fizycznej możliwości zamieszkania w nim. Podniósł, że zamieszkiwanie w lokalu byłoby dodatkowo utrudnione przez wzgląd na znaczny stopień dewastacji nieruchomości. Jako nieprawidłowe uznał ustalenie przez organ odwoławczy, że nie podjął żadnych środków prawnych by do mieszkania powrócić. Wskazał, że obecnie toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w B. w sprawie przeniesienia własności nieruchomości, które w razie pozytywnego rozstrzygnięcia dla skarżącego przesądzi o możliwości jego powrotu do lokalu. Zdaniem skarżącego nie ustalono należycie, czy zamierza on powrócić do miejsca zameldowania, a kwestie te wymagają wyjaśnienia w toku postępowania gdyż w pewnych sytuacjach nieprzebywanie w lokalu może być efektem konfliktu rodzinnego, który uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie. Dopiero po jednoznacznym ustaleniu czy skarżący dobrowolnie opuścił miejsce pobytu stałego w Solcu-Zdroju będzie możliwe stwierdzenie przesłanek, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. W ocenie skarżącego organ winien wyjaśnić czy istotnie opuścił on lokal z powodu wytworzenia sytuacji wskazującej na stosowanie przymusu psychicznego, czy pod jego adresem były kierowane groźby bezprawne, które spowodowały, że opuścił miejsce pobytu stałego, czy aktualnie występują przeszkody w powrocie do lokalu i w tym kontekście jednoznacznie ocenić wolę jego przebywania w spornym mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja ludności polega na rejestracji danych dotyczących między innymi miejsca pobytu osób. Według art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy; nie ma ono zatem nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do lokalu. Jeżeli zatem opuszcza ona miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. Wojewoda w zaskarżonej decyzji zastosował taką właśnie wykładnię przepisów ustawy, prawidłowo także zastosował do ustalonego w sprawie stanu faktycznego art. 15 ust. 2 ustawy przyjmując, że skarżący opuścił miejsce stałego pobytu w rozumieniu tego właśnie przepisu. Bezsporny w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż A. J. od czerwca 2003 r. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w S., w którym był zameldowany. Sam skarżący podczas przesłuchania w dniu 2 października 2014r. oświadczył, że po zawarciu związku małżeńskiego w dniu 15 września 2012 r. zamieszkał z żoną w gminie Łubnice, lecz dysponuje już projektem budowy domu w miejscowości W., w 2014 r. zostały zalane fundamenty. Z uwagi na rejestrowy charakter zapisów w ewidencji ludności, najistotniejszą w sprawie jest więc bezsporna okoliczność, że skarżący w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje od bardzo długiego czasu tj. prawie 12 lat, a okoliczności sprawy przekonują, że opuścił on miejsce stałego pobytu. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego przyczyn opuszczenia lokalu zauważyć należy, że nawet jeżeli osoba zameldowana na pobyt stały została usunięta z lokalu nawet wbrew jej woli, ale jednocześnie w innym lokalu faktycznie mieszka i koncentruje w nim swoje sprawy życiowe, to w takiej sytuacji odmowa wymeldowania oznaczałaby w rzeczywistości utrzymywanie fikcji, podważającej tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności, co nie jest stanem pożądanym. Nadto długotrwała sytuacja, w której osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście w nim nie mieszka, przebywając w tym czasie w innym lokalu, nie wykazuje zamiaru przewidzianego w art. 6 ust. 1 ustawy, uzasadnia przyjęcie wniosku, że opuszczenie lokalu cechuje trwałość i w konsekwencji powinno prowadzić do wydania decyzji o wymeldowaniu. Za opuszczenie danego lokalu należy uznać fizyczne w nim nieprzebywanie połączone z zamiarem jego opuszczenia, przy jednoczesnym zerwaniu wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 384/14, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie – wobec tego, że skarżący od prawie 12 lat nie przebywa w lokalu przy ul. [...] w S., życie rodzinne przeniósł do innej miejscowości, a w jeszcze innej buduje dom, bez znaczenia pozostają okoliczności opuszczenia lokalu stanowiącego przedmiot sprawy oraz to czy opuszczenie to miało charakter dobrowolny. Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje również toczące się przez Sądem Rejonowym w B. postępowanie o przeniesienie własności nieruchomości, które ma znaczenie prawne jedynie dla uregulowania stosunków własnościowych pomiędzy stronami. Z uwagi na podnoszony już wyżej rejestracyjny charakter ewidencji ludności, tytuł prawny skarżącego do lokalu nie był przedmiotem badania w niniejszej sprawie. W związku z powyższym chybionymi są zarzuty naruszenia art. 6, 7 i 77 § 1 kpa – Wojewoda Świętokrzyski prawidłowo bowiem ustalił, że sporny lokal od 11 lat nie jest i w najbliższej przyszłości nie będzie miejscem zamieszkania skarżącego, a tym samym zaistniały przesłanki do wymeldowania go w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy. Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.