II SA/Rz 384/14

WyrokWSA w Rzeszowie2014-06-18

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Elżbieta Mazur-Selwa, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wymeldowania osoby z pobytu stałego, opierając swoje rozstrzygnięcie na nieprawomocnym wyroku sądu cywilnego dotyczącym posiadania nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy (Wojewoda) wadliwie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o odmowie wymeldowania, opierając się w całości na nieprawomocnym wyroku sądu cywilnego w sprawie o przywrócenie posiadania. Sąd administracyjny uznał, że opuszczenie lokalu przez U. T. miało charakter trwały i dobrowolny, a jej centrum życiowe znajduje się we Francji, co uzasadnia wymeldowanie. Nieprawomocność wyroku cywilnego oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego przez Wojewodę stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. domagał się wymeldowania swojej byłej żony U. T. z pobytu stałego z nieruchomości stanowiącej jego własność. Burmistrz wydał decyzję o wymeldowaniu, jednak Wojewoda, uchylając ją, odmówił wymeldowania, opierając się m.in. na nieprawomocnym wyroku sądu cywilnego przywracającym U. T. posiadanie nieruchomości. J. M. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając m.in. błędną interpretację przepisów dotyczących wymeldowania oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. Sąd administracyjny uznał, że U. T. trwale i dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego, a jej centrum życiowe znajduje się we Francji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. M. kwotę 340 zł /słownie: trzysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania U. T. od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu U. T. z pobytu stałego z adresu: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie wymeldowania U. T. z pobytu stałego z ww. adresu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. – powoływanej dalej jako "ustawa"). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek J. M. z dnia 23 sierpnia 2012 r., w którym zwrócił się o wymeldowanie jego byłej żony U. T. z pobytu stałego z będącego jego własnością budynku pod adresem: [...]. W toku prowadzonego postępowania J. M. a następnie U. T. złożyli wnioski o zawieszenie postępowania administracyjnego. J. M. domagał się zawieszenia postępowania do czasu zakończenia sprawy o podział majątku wspólnego J. M. i U. T., toczącej się przed Sądem Rejonowym [...] pod sygn. [...]. W ramach tego postępowania J. M. wystąpił o eksmisję U. T. z budynku pod adresem: [...]. Postanowieniem z dnia [...].10.2012 r. ([...]) Burmistrz [...] odmówił zawieszenia postępowania. Wojewoda postanowieniem z dnia [...].12.2012 r. ([...]) umorzył postępowanie zażaleniowe, z uwagi na wycofanie ww. środka zaskarżenia przez J. M. Natomiast U. T. zwróciła się o zawieszenie postępowania do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym [...] o przywrócenie naruszonego posiadania. Również i tym razem postanowieniem z dnia [...].01.2013 r. ([...]) Burmistrz [...] odmówił zawieszenia postępowania a Wojewoda postanowieniem z dnia [...].03.2013 r. ([...]) utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy. Na skutek złożonej skargi powyższe rozstrzygnięcia były przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 24.04.2013 r., sygn. akt II SA/Rz 451/13 oddalił skargę U. T. W dalszej kolejności, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...] orzekł o wymeldowaniu U. T. z pobytu stałego z adresu: [...]. W uzasadnieniu organ szczegółowo opisując podejmowane w toku postępowania czynności stwierdził, że U. T. opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Wyżej wymieniona od 18 lat przebywa we Francji, tam jest jej centrum życiowe, tam pracuje (umowa na czas nieokreślony, jako pomoc domowa), tam spędza wolny czas. Do P. przyjeżdżała dwa lub trzy razy do roku. Jej pobyty wiązały się z wypoczynkiem i wizytami świątecznymi. Jak zeznała U. T. do budynku mieszkalnego [...] zamierza powrócić by na stałe w nim zamieszkać, za ok. 15 lat. Organ zwrócił także uwagę, że w styczniu 2012 r. U. T. miała możliwość zabrania swoich rzeczy z ww. budynku. Wyżej wymieniona nie podejmowała prób wejścia do budynku, nie interweniowała na Komisariacie. Organ wskazał także na istniejący pomiędzy byłymi małżonkami konflikt na tle majątkowym. W ocenie organu nie jest dopuszczalne utrzymywanie fikcyjnego meldunku, gdyż pozostawałoby to w sprzeczności z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od decyzji Burmistrza [...] odwołanie złożyła U. T. wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odwołująca kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie kręgu stron postępowania i uznanie, że J. M. jest stroną postępowania w sprawie wymeldowania; naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i wydanie decyzji sprzecznej ze słusznym interesem strony postępowania. Nadto odwołująca wskazała na naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy poprzez uznanie, że zostały spełnione przesłanki o jakich mowa w tym przepisie tj. trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Podała, że fakt nieprzebywania pod adresem [...] spowodowany jest przeszkodami jakie stawia były mąż J. M. Podkreśliła, że orzeczeniem Sądu Rejonowego [...] z dnia 14.10.2013 r., sygn. akt [...] przywrócone zostało jej posiadanie nieruchomości. Odwołująca wskazała, że zamierza wrócić do domu w [...], gdzie pozostała część jej rzeczy osobistych. Wojewoda, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie wymeldowania U. T. z pobytu stałego z adresu [...]. Organ odwoławczy powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy podał, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wojewoda wskazał, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że J. M. jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym pod adresem: [...]. U. T. mieszkała w ww. domu wraz z J. M. W latach 2008-2012 była jego żoną. Wyrokiem z dnia 20.06.2012 r., sygn. akt [...] (prawomocnym od dnia 11.07.2012 r.) Sąd Okręgowy [...] rozwiązał przez rozwód małżeństwo J. M. z U. T. Wyżej wymieniona od 2002 r. pracuje we Francji, gdzie zatrudniona jest jako pomoc domowa (umowa na czas nieokreślony). Również J. M. pracował i nadal pracuje we Francji. W trakcie trwania małżeństwa wyżej wymienieni przyjeżdżali do Polski w okresie wakacji. U. T. w latach 2008-2011 mieszkała w przedmiotowym domu, w lecie. W czasie Świąt Bożego Narodzenia przebywała tam, w latach 2009-2011. Ostatni raz do domu wpuszczona została w styczniu 2012 r., wówczas zabrała swoje rzeczy i kosmetyki. Jak wyjaśniła została wyproszona z domu przez J. M. Obecnie nie posiada kluczy do budynku pod adresem [...]. W trakcie trwania małżeństwa również ich nie posiadała (czasami dostawała je od teściowej). W trakcie pobytu w Polsce przebywała w ww. budynku, z zamiarem stałego pobytu. Do Francji wyjechała w celach zarobkowych, po osiągnięciu wieku emerytalnego zamierza powrócić do Polski. Obecnie gdy przyjeżdża do kraju zatrzymuje się u rodziców lub siostry. U. T. wyjaśniła, że w ww. lokalu pozostawiła swoje rzeczy tj. odzież, kosmetyki, zdjęcia, pamiętniki, dywany, obrazy, rower. J. M. temu zaprzeczył. Ponadto nieprawomocnym wyrokiem z dnia 14 października 2013 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] przywrócił U. T. utracone przez nią posiadanie nieruchomości zabudowanej domem rodzinnym mieszkalnym położonym w [...], na działce nr 947/15 i nakazał J. M. wpuszczenie U. T. do ww. budynku, zakazał zmiany zamków, nakazał przekazanie U. T. egzemplarza kluczy i zakazał podejmowania czynności utrudniających U. T. wejście na teren przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda podał także, że J. M. nie wyraża zgody na dalsze zamieszkanie U. T. w jego domu, bowiem zawarł związek małżeński z M. M. z domu D., która to zameldowana została na pobyt czasowy w domu pod adresem: [...], trwający od dnia 30.10.2012 r. do 31.12.2015 r. Wojewoda podniósł, że w rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że U. T. do 2011 r. przebywała i mieszkała w przedmiotowym domu. Kwestią sporną jest okoliczność opuszczenia domu. J. M. twierdzi, że U. T. opuściła dom dobrowolnie, natomiast ona twierdzi, że została z niego wyproszona. Zeznania świadków – P. T., J. T., B. P. i J. W. wskazują, że U. T. ostatni raz była w ww. domu w styczniu 2012 r. Dodatkowo P. T. i J. T. wskazują, że opuszczenie domu przez U. T. było wymuszone przez J. M. Świadkowie ci wskazują ponadto, że U. T. inwestowała w wykończenie domu i kupowała wyposażenie (posesja, garaż, ogrodzenie, sprzęt AGD, RTV, obrazy, dywany). Wojewoda powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy podał, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne jest ustalenie czy U. T. opuściła w rozumieniu ww. przepisu swoje miejsce pobytu stałego. Cytując orzeczenia sądów administracyjnych organ podał, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym uznać należy, że U. T. nie opuściła w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy swojego miejsca pobytu stałego w budynku pod adresem [...]. Uzyskała korzystny dla siebie wyrok Sądu Rejonowego [...] w sprawie posesoryjnej, co powoduje, że nie można jej wymeldować. Nie opuściła ona ani dobrowolnie ani trwale ww. budynku. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda za niezasadne uznał twierdzenia, jakoby J. M. nie był stroną postępowania. Osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie bądź wymeldowanie. Skargę na powyższą decyzję złożył J. M. – reprezentowany przez pełnomocnika adw. B. F. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w szczególności pominięcie dowodu z przesłuchania R. Z. oraz pisma Komisariatu Policji [...] z dnia 16.07.2013 r.; - art. 80 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji w oparciu o nieprawomocny wyrok Sądu Rejonowego [...] a w konsekwencji brak ustaleń czy U. T. opuściła miejsce zameldowania w sposób dobrowolny i trwały. - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do zebranego materiału w sposób wyczerpujący. Skarżący kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 15 ust. 2 ustawy poprzez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki wymeldowania U. T. z miejsca stałego pobytu pod adresem: [...]. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że U. T. wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu, a opuszczenie budynku miało charakter dobrowolny i trwały. Aktualnie jej centrum życiowe koncentruje się we Francji, gdzie mieszka i pracuje. Odmowa wymeldowania powoduje utrzymanie fikcji meldunkowej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwana dalej "P.p.s.a.") rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, bowiem Wojewoda wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy poprzez niepełne uwzględnienie wszystkich jego okoliczności, co przełożyło się w rozpoznawanej sprawie na naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm. – zwana dalej "ustawą"). Stosownie do treści art. 15 ust. 1 powołanej wyżej ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Z kolei ust. 2 tego przepisu stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W judykaturze, na kanwie przytoczonych wyżej przepisów, wykształcił się pogląd, w świetle którego obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organa władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich. W wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie "uprawnienie" do lokalu, zaś ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu /OTK ZU A 2002/3/34/. Oznacza to, że decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego ma charakter ewidencyjny i potwierdza jedynie zaistniały stan faktyczny. W świetle art. 15 ust. 2 ustawy jedyną przesłanką zatem warunkującą wymeldowanie z pobytu stałego jest ustalenie przez organ administracji publicznej faktycznego opuszczenia miejsca zameldowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania w rozumieniu w/w przepisu jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne w tym znaczeniu, że nie może być wynikiem bezprawnego działania osób trzecich (wyrok NSA z dnia 14.01.2011 r., sygn. akt II OSK 2006/09, wyrok NSA z dnia 13.08.2010 r., II OSK 1455/09, wyrok NSA z dnia 24.02.2012 r., II OSK 2311/10 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że organ prowadząc postępowanie w przedmiocie wymeldowania zobligowany jest ustalić pełny stan faktyczny sprawy, a stosownej oceny dokonać również pod kątem zamiaru zainteresowanej osoby oraz dobrowolności opuszczenia przez nią miejsca stałego pobytu jeżeli okoliczności sprawy wskazują na brak dobrowolności opuszczenia lokalu przez osobę, co do której toczy się postępowanie w przedmiocie wymeldowania (wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 46/10 publ. jak wyżej). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje te poglądy, zaznaczając jednakże, że każda sprawa wymaga przeprowadzenia indywidualnego podejścia do okoliczności związanych z opuszczeniem lokalu i działaniami podejmowanymi przez zainteresowanego po jego opuszczeniu. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązkiem organu jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Natomiast z art. 107 § 3 k.p.a. wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że U. T., której wymeldowania domaga się J. M., nie zamieszkuje w lokalu pod adresem [...], [...]. Kwestia ta nie jest sporna. Natomiast sporna jest ocena czy opuszczenie nastąpiło dobrowolnie i ma charakter trwały. To na organie ciąży obowiązek rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia czy spełnione zostały przesłanki opuszczenia przez stronę miejsca jej zameldowania. W okolicznościach sprawy ustalone przez organ II instancji przesłanki stanowiące o uchyleniu decyzji organu I instancji i orzeczeniu o odmowie wymeldowania U. T., w ocenie Sądu budzą wątpliwości. Jak wynika z ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika, że J. M. jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym pod adresem: [...]. W domu tym zamieszkiwała również U. T, która w latach 2008-2012 była żoną J. M. (wyrokiem z dnia 20.06.2012 r., sygn. akt [...] - prawomocnym od dnia 11.07.2012 r. - Sąd Okręgowy [...] rozwiązał przez rozwód małżeństwo wyżej wymienionych). Z akt sprawy wynika także, że U. T. od 2002 r. pracuje we Francji, gdzie zatrudniona jest jako pomoc domowa (umowa na czas nieokreślony) – co sama oświadczyła. W latach 2008-2011 mieszkała w przedmiotowym domu, w okresie wakacji i w czasie Świąt Bożego Narodzenia. Ostatni raz do domu wpuszczona została w styczniu 2012 r., wówczas zabrała swoje rzeczy i kosmetyki. Jak wyjaśniła została wyproszona z domu przez J. M. Obecnie (jak i w trakcie trwania małżeństwa) nie posiada kluczy do budynku pod adresem [...]. W trakcie pobytu w Polsce przebywała w ww. budynku, z zamiarem stałego pobytu. Do Francji wyjechała w celach zarobkowych. Jak oświadczyła po osiągnięciu wieku emerytalnego zamierza powrócić do Polski. Obecnie gdy przyjeżdża do kraju zatrzymuje się u rodziców lub siostry. U. T. wyjaśniła także, że w ww. lokalu pozostawiła swoje rzeczy tj. odzież, kosmetyki, zdjęcia, pamiętniki, dywany, obrazy, rower. Powyższemu zaprzeczył J. M. Wyżej wymieniony oświadczył również, że założył nową rodzinę (urodziło mu się dziecko) i nie wyobraża sobie, jak też nie wyraża zgody na powrót byłej żony do ww. lokalu (dowód: protokół z przesłuchania U. T. z 24.06.2013 r., oraz z przesłuchania J. M. z 29.01.2013 r.). Tak ustalony stan faktyczny stanowił dla organu pierwszej instancji podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu U. T. z pobytu stałego z adresu: [...]. Organ uznał, że centrum życiowe U. T. koncentruje się we Francji. Do Polski zamierza powrócić za około 15 lat, jej wizyty wiążą się z wypoczynkiem i wizytami świątecznymi, dlatego też nie jest możliwym dalsze utrzymywanie fikcyjnego meldunku. Natomiast organ odwoławczy uznał, że uzyskanie przez U. T. korzystnego dla siebie wyroku w sprawie posesoryjnej (nieprawomocny wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia 14.10.2013 r., sygn. akt [...], którym przywrócono U. T. utracone przez nią posiadanie nieruchomości zabudowanej domem rodzinnym mieszkalnym położonym w [...], na działce nr 947/15 i jednocześnie nakazano J. M. wpuszczenie U. T. do ww. budynku, zakazano zmiany zamków, nakazano przekazanie U. T. egzemplarza kluczy i zakazano podejmowania czynności utrudniających U. T. wejście na teren przedmiotowej nieruchomości), powoduje, że wyżej wymienionej nie można wymeldować z lokalu pod adresem j.w. Nadto zdaniem Wojewody ustalony stan faktyczny i prawny wskazuje, że U. T. nie opuściła w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy swojego miejsca pobytu stałego. To zaś uzasadnia uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i orzeczenie o odmowie wymeldowania U. T. W ocenie Sądu takie stanowisko Wojewody nie jest słuszne. Przede wszystkim wskazać należy, że organ odwoławczy swój wywód oparł na nieprawomocnym wyroku Sądu Rejonowego [...] w sprawie posesoryjnej. Jak wynika z oświadczenia złożonego przez pełnomocnika J. M. do protokołu rozprawy w dniu 4 czerwca 2014 r., która odbyła się przed tut. Sądem, wyrokiem Sądu Okręgowego [...] z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt [...] zmieniony został wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia 14.10.2013 r., sygn. akt [...] i oddalone powództwo U. T. o ochronę posiadania. Nadto Wojewoda uznał, że nie została spełniona przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu w budynku pod adresem [...]. Tut. Sąd zauważa, co już wcześniej zostało wyjaśnione, przesłanka ta w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić zatem tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Przy czym, rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 25.04.2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2921/13, publ. baza orzeczeń: www.cbois.nsa.gov.pl). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że U. T. opuściła lokal w budynku pod adresem: [...] w sposób trwały, wykazując przy tym chęć przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce. Aktualnie przebywa we Francji, gdzie pracuje (umowa na czas nieokreślony), tam koncentrują się jej sprawy życiowe, tam mieszka, spożywa posiłki, spędza czas wolny. Do Polski przyjeżdża w odwiedziny, w okresie wakacji i świąt. Jak sama oświadczyła do Polski ma zamiar powrócić po osiągnięciu wieku emerytalnego. Podkreślić także należy, że U. T. skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Kroki te okazały się jednak bezskuteczne (wyrok Sądu Okręgowego [...] z dnia 15.05.2014 r., sygn. akt [...]). W takiej sytuacji, nawet jeśli przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna a opuszczenie to trwa dostatecznie długo organ administracji zobowiązany jest do wymeldowania takiej osoby. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Jeżeli zatem osoba zameldowana na pobyt stały została usunięta z lokalu nawet wbrew jej woli, ale jednocześnie w innym lokalu faktycznie mieszka i koncentruje, w nim swoje sprawy życiowe, to w takiej sytuacji odmowa wymeldowania oznaczałaby w rzeczywistości utrzymywanie fikcji, podważającej tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności, co nie jest stanem pożądanym. Nadto długotrwała sytuacja, w której osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście w nim nie mieszka, przebywając w tym czasie w innym lokalu, nie wykazuje zamiaru przewidzianego w art. 6 ust. 1 ustawy, uzasadnia przyjęcie wniosku, że opuszczenie lokalu cechuje trwałość i w konsekwencji powinno prowadzić do wydania decyzji o wymeldowaniu. Za opuszczenie danego lokalu należy uznać fizyczne w nim nieprzebywanie połączone z zamiarem jego opuszczenia, przy jednoczesnym zerwaniu wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. W tych okolicznościach jako słuszny Sąd uznał zarzut skarżącego w zakresie naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy a także naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim Wojewoda swe rozstrzygniecie oparł wyłącznie na zeznaniach świadków – J. T. i P. T. (tj. osób spokrewnionych z U. T.). W zupełności pominął wyjaśnienia R. Z. i dowód z pisma Komisariatu Policji [...] z dnia 16.07.2013 r. na okoliczność dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu przez U. T. Organ odwoławczy w żaden sposób nie uzasadnił powodów z jakich odmówił wiarygodności tym dowodom. W rezultacie przyjąć należy, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie przyczyn, z powodu których organ określonym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W ocenie Sądu organ drugiej instancji wadliwie zinterpretował normę prawną zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy w kontekście naprowadzonego stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem osądu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest uzasadnienia faktycznego dla przyjętego rozstrzygnięcia o odmowie wymeldowania skarżącej z pobytu stałego, czym organ naruszył art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Wojewoda wydając decyzję reformatoryjną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. o odmowie wymeldowania U. T. z lokalu położonego w [...], nie wyjaśnił i nie wskazał okoliczności, które uzasadniałyby wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, co jest wynikiem naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz błędnej wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, które Sąd wyżej opisał. Końcowo Sąd zauważa, że kwestie majątkowych rozliczeń byłych małżonków nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie o wymeldowanie. Rolą organu administracji publicznej w takim postępowaniu jest bowiem ustalenie, czy doszło do opuszczenia danego lokalu i czy ma ono charakter trwały oraz dobrowolny (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 września 2010r., sygn. akt II SA/Bk 404/10, LEX nr 752300). Konsekwencją powyższych niedostatków postępowania w ocenie materiału dowodowego jest naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy, poprzez przyjęcie przez organ, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji o odmowie wymeldowania z pobytu stałego. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ w sposób niebudzący wątpliwości ustali stan faktyczny sprawy, kierując się w tym względzie uwagami Sądu zawartymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a w zależności od wyników postępowania organ wyda stosowną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło