II SA/Ke 336/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z [...] , znak: [...], Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania H. J. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia 10 listopada 2014 r. o odmowie wymeldowania A. J. i J.a J. z pobytu stałego z lokalu położonego w S. przy ul. [...] , na podstawie art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wymeldowania A. J. i orzekł o wymeldowaniu A. J. z pobytu stałego z ww. lokalu. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że z wniosku H. J. toczyło się postępowanie administracyjne o wymeldowanie A. J. i J.a J. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. [...] w S. z powodu niezamieszkiwania przez ww. od 2003 r. Organ I instancji uznał, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki niezbędne do wymeldowania ww. osób z pobytu stałego i decyzją z 10 listopada 2014 r. orzekł o odmowie wymeldowania. Rozpatrując złożone odwołanie Wojewoda ustalił, że w niniejszej sprawie organ I instancji badał i oceniał, czy A. J. przebywa w lokalu przy ul. [...] , gdzie zameldowana jest na pobyt stały. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie w sposób jednoznaczny wykazało, że strona od czerwca 2003 r. nie przebywa w spornym lokalu, który opuściła wraz z matką I. J. i bratem J. J. z powodu znęcania się ojca nad rodziną i obawą o zdrowie i życie. Wojewoda podniósł, że ojciec E. J. zmarł 20 listopada 2013 r., a A. J. nadal nie powróciła do lokalu, koncentrując swoje życie od ponad 11 lat w innym miejscu. Obecnie w związku z wykonywaną pracą zawodową zamieszkuje w K. Wojewoda zwrócił uwagę, że po opuszczeniu w 2003 r. miejsca zameldowania na pobyt stały ww. nie skorzystała z przysługującego jej prawa wystąpienia do sądu powszechnego z wnioskiem o przywrócenie naruszonego posiadania ani też nie podjęła żadnych środków prawnych by do mieszkania powrócić. Podczas przesłuchania stwierdziła, że po opuszczeniu była wykończona psychicznie i zastraszona i to był powód nie złożenia pozwu. W przesłanym piśmie z 12 lutego 2015 r. A. J. oświadczyła, że nie miała możliwości powrotu do domu po śmierci ojca z powodu stanu budynku, który wyklucza zamieszkanie w nim. Ponadto dodała, że aby w ogóle myśleć o zamieszkaniu w tym domu należałoby poczynić znaczne nakłady, co jest zależne od wyniku postępowania sądowego. Zdaniem Wojewody powyższe dodatkowo potwierdza, że lokal położony przy ul. [...] od jedenastu lat nie jest i w najbliższej przyszłości nie będzie miejscem zamieszkania A. J., a jeśli w przyszłości skarżąca w nim zamieszka, to będzie miała nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania w nim zameldowania. Organ podkreślił, że kwestie meldunkowe służą wyłącznie celom ewidencyjnym i mają na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu, nie tworzą zaś ani nie pozbawiają uprawnień do lokalu. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze A. J. wniosła o uchylenie decyzji z 27 lutego 2015 r. zarzucając jej naruszenie: 1. prawa materialnego, a mianowicie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, 2. prawa procesowego, a mianowicie art. 6, 7, 77 § 1 kpa. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że Wojewoda badając czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie wziął pod uwagę, że przesłanka opuszczenia lokalu jest spełniona tylko wówczas, gdy dochodzi do trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu. Ponadto, jej zdaniem, organ dokonał nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Skarżąca zarzuciła, że Wojewoda nie wziął pod uwagę jej wyjaśnień, że po śmierci ojca powrót do lokalu nie był możliwy przede wszystkim przez wzgląd na zachowanie obecnej właścicielki nieruchomości – H. J.. Wskazała, że nie posiada kluczy do lokalu i nie ma fizycznej możliwości zamieszkania w nim. Podniosła, że zamieszkiwanie w lokalu byłoby dodatkowo utrudnione przez wzgląd na znaczny stopień dewastacji nieruchomości. Jako nieprawidłowe uznała ustalenie przez organ odwoławczy, że nie podjęła żadnych środków prawnych by do mieszkania powrócić. Wskazała, że obecnie toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w B. w sprawie przeniesienia własności nieruchomości, które w razie pozytywnego rozstrzygnięcia dla skarżącej przesądzi o możliwości jej powrotu do lokalu. Zdaniem skarżącej nie ustalono należycie, czy zamierza ona powrócić do miejsca zameldowania, a kwestie te wymagają wyjaśnienia w toku postępowania, gdyż w pewnych sytuacjach nieprzebywanie w lokalu może być efektem konfliktu rodzinnego, który uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie. Dopiero po jednoznacznym ustaleniu czy skarżąca dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego w Solcu-Zdroju będzie możliwe stwierdzenie przesłanek, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. W ocenie skarżącej organ winien wyjaśnić, czy istotnie opuściła ona lokal z powodu wytworzenia sytuacji wskazującej na stosowanie przymusu psychicznego, czy pod jej adresem były kierowane groźby bezprawne, które spowodowały, że opuściła miejsce pobytu stałego, czy aktualnie występują przeszkody w powrocie do lokalu i w tym kontekście jednoznacznie ocenić wolę jej przebywania w spornym mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja ludności polega na rejestracji danych dotyczących między innymi miejsca pobytu osób. Według art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy; nie ma ono zatem nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do lokalu. Jeżeli zatem opuszcza ona miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. Wojewoda w zaskarżonej decyzji zastosował taką właśnie wykładnię przepisów ustawy, prawidłowo także zastosował do ustalonego w sprawie stanu faktycznego art. 15 ust. 2 przyjmując, że skarżąca opuściła miejsce stałego pobytu w rozumieniu tego właśnie przepisu. Bezsporny w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż A. J. od czerwca 2003 r. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w S., w którym była zameldowana. Sama skarżąca podczas przesłuchania w dniu 2 października 2014 r. oświadczyła, że pracuje zarobkowo na terenie województwa śląskiego, a zamieszkuje w K. Z uwagi na rejestrowy charakter zapisów w ewidencji ludności, najistotniejszą w sprawie jest więc bezsporna okoliczność, że A. J. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje od bardzo długiego czasu tj. prawie 12 lat, a okoliczności sprawy przekonują, że opuściła ona miejsce stałego pobytu. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą przyczyn opuszczenia lokalu zauważyć należy, że nawet jeżeli osoba zameldowana na pobyt stały została usunięta z lokalu wbrew jej woli, ale jednocześnie w innym lokalu faktycznie mieszka i koncentruje w nim swoje sprawy życiowe, to w takiej sytuacji odmowa wymeldowania oznaczałaby w rzeczywistości utrzymywanie fikcji, podważającej tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności, co nie jest stanem pożądanym. Nadto długotrwała sytuacja, w której osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście w nim nie mieszka, przebywając w tym czasie w innym lokalu, nie wykazuje zamiaru przewidzianego w art. 6 ust. 1 ustawy i uzasadnia przyjęcie wniosku, że opuszczenie lokalu cechuje trwałość i w konsekwencji powinno prowadzić do wydania decyzji o wymeldowaniu. Za opuszczenie danego lokalu należy uznać fizyczne w nim nieprzebywanie połączone z zamiarem jego opuszczenia, przy jednoczesnym zerwaniu wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 384/14, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie – wobec tego, że skarżąca od prawie 12 lat nie przebywa w lokalu przy ul. [...] w Solcu – Zdroju, a życie rodzinne i zawodowe przeniosła do innego województwa, bez znaczenia pozostają okoliczności opuszczenia lokalu stanowiącego przedmiot sprawy oraz to czy opuszczenie to miało charakter dobrowolny. Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje również toczące się przez Sądem Rejonowym w B. postępowanie o przeniesienie własności nieruchomości, które ma znaczenie prawne jedynie dla uregulowania stosunków własnościowych pomiędzy stronami. Z uwagi na podnoszony już wyżej rejestracyjny charakter ewidencji ludności, tytuł prawny skarżącej do lokalu nie był przedmiotem badania w niniejszej sprawie. W związku z powyższym chybionymi są zarzuty naruszenia art. 6, 7 i 77 § 1 kpa – Wojewoda [...] prawidłowo bowiem ustalił, że sporny lokal od 11 lat nie jest i w najbliższej przyszłości nie będzie miejscem zamieszkania skarżącej, a tym samym zaistniały przesłanki do wymeldowania jej w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy. Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.