II SA/Ke 339/08

WyrokWSA w Kielcach2008-10-01

Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Chobian, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy modernizacja ewidencji gruntów i budynków może prowadzić do zmiany ustalonych granic działek ewidencyjnych, jeśli istnieją wątpliwości co do prawidłowości dokumentacji geodezyjnej stanowiącej podstawę tych granic?
Ratio decidendi
Modernizacja ewidencji gruntów i budynków ma na celu ujawnienie stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na podstawie istniejącej dokumentacji geodezyjnej, która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Nie może ona prowadzić do zmiany ustalonych granic działek, jeśli te granice wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych lub ostatecznych decyzji administracyjnych. W przypadku wątpliwości co do prawidłowości dokumentacji geodezyjnej, organ ewidencyjny jest zobowiązany ujawnić stan wynikający z tej dokumentacji, dopóki nie zostanie ona formalnie zakwestionowana lub zmieniona w odrębnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o odrzuceniu zarzutów dotyczących przebiegu linii granicznej między działkami nr 401/15 i 401/22. Zarzuty wniesione przez A.R. i J.Ł. dotyczyły m.in. naruszenia przepisów przy podziale nieruchomości i przesunięcia granic działek. Organy administracji uznały, że granica między działkami 401/15 i 401/22 została ustalona prawidłowo na podstawie istniejącej dokumentacji geodezyjnej i jest zgodna ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi A. R. i J. Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 października 2008r. sprawy ze skarg A. R. i J. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...} . znak: [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu w zakresie przebiegu linii granicznej między działkami oddala skargi. Decyzją z dnia [...] znak[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania A. R. od decyzji Starosty z dnia [...]., o odrzuceniu zarzutów wniesionych przez A.R odnośnie przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami nr 401/15 i 401/22, położonymi w obrębie Z gmina O, przyjętej w trakcie przeprowadzonej w 2007r. modernizacji ewidencji gruntów, na podstawie art. 7b ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił, następujący stan faktyczny i prawny. Starosta na podstawie art. 24 a ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, obejmującej działki o numerach: 401/1, 401/3, 401/5, 401/11, 401/12, 401/13, 401/15, 401/18, 401/19, 401/20, 401/21/, 401/22, 401/23, 401/24, 401/25, 401/26, 401/27, 401/28, 108/1, 108/2 i 381, położone w obrębie Z, gmina O. W terminie od 11 czerwca do 29 czerwca 2007r. w siedzibie Starostwa Powiatowego został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu Z gmina O w zakresie w/w działek. Dokumentacja tego projektu została opracowana w oparciu o art. 4 ust. 1 i art. 20 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454). O fakcie tym zainteresowani zostali powiadomieni osobnymi zawiadomieniami. W dniu 16 października 2007r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...] poz. [...]ukazała się informacja, że projekt operatu opisowo – kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla działek 401/1, 401/3, 401/5, 401/11, 401/12, 401/13, 401/15, 401/18, 401/19, 401/20, 401/21/, 401/22, 401/23, 401/24, 401/25, 401/26, 401/27, 401/28, 108/1, 108/2 i 381, położonych w obrębie Z gmina O stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Mieszkańcy wsi Z zostali pouczeni o możliwości zgłaszania zarzutów w terminie 30 dni od ogłoszenia informacji. Z tego prawa skorzystali A.R i J.Ł.. A.R w piśmie z dnia 14 listopada 2007r. zarzucił, że podział nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym 401/14 na działki ewidencyjne 401/15 i 401/16 oraz podział nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym 401/17 na działki ewidencyjne 401/19, 401/20, 401/21 i 401/22 na podstawie operatów przyjętych do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Opatowie pod numerami: 2410-7/97 i 2345-8/2000 nastąpił z naruszeniem prawa, albowiem nie zachowano właściwej odległości projektowanej granicy działki od budynku gospodarczego stanowiącego chlewnię, która powinna wynosić minimum 4m z uwagi na znajdujące się w budynku otwory okienne, zaś z uwagi na istniejący zbiornik na nieczystości ciekłe odległość od granicy działki sąsiedniej winna wynosić 15m. J.Ł. w dniu 22 października 2007r. złożył pismo, w którym wskazał, że nie zgadza się z "Mapą Modernizacji i Ewidencji Gruntów i Budynków części obrębu Z z dnia 02.07.2007r. Nr ewidencyjny 2410-5/2007 sporządzoną przez geodetę J. T. Odwołujący się zarzucił, iż z mapy tej wynika, że stanowiąca jego własność działka 401/15, jest przesunięta o około 3 metry poza ogrodzenie na już istniejące działki sąsiadów bez ich wiedzy i zgody, co w efekcie odgradza dostęp do jego działki. Podniósł także , iż w trakcie przeprowadzonej modernizacji nie zostały zamierzone ani naniesione na mapę szczegóły w postaci budynku mieszkalnego, garażu blaszanego oraz ogrodzenia z siatki na metalowych słupkach, co stanowi naruszenie prawa konstytucyjnego, a zwłaszcza art. "21.1 i art. 64.1.2.3 oraz art. 74.2". Decyzją z dnia 3 marca 2008 r. znak: G.I.7430-01/47/07, Starosta odrzucił zarzuty wniesione przez A.R stwierdzając, że granica pomiędzy działkami nr 401/15 i nr 401/22 została ustalona na podstawie mapy ewidencyjnej nr 2345-8/2000 stanowiącej podstawę opisu nieruchomości 401/22 w akcie notarialnym nr Rep. A 5340/2005, dla której założono księgę wieczystą KW 44154. Przebieg granicy i faktyczne użytkowanie nieruchomości nie uległy zmianie a punktem odniesienia dla ustalenia jej przebiegu jest budynek chlewni. W odniesieniu do zarzutów podniesionych przez J.Ł. dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 401/15 i 401/5 Starosta wskazał, że były przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego decyzją z dnia 20 grudnia 2007r. J.Ł. i A.R od decyzji Starosty z dnia [...] złożyli odwołania, w których podtrzymali swoje dotychczasowe zarzuty. Nadto J.Ł. podniósł, że w dacie nabycia nieruchomości tj. w 1997r. granica pomiędzy działkami 401/15 i 401/22 została wykazana bezpośrednio przy ścianie budynku chlewni, a A.R wnosił o unieważnienie operatów podziałowych oraz przeprowadzenie rozgraniczenia między poszczególnymi działkami tj. nr 401/22, 401/15 i 401/5. Rozpoznając odwołanie organ II instancji ustalił, że w 1997 roku dokonano podziału nieruchomości oznaczonej numerem działki 401/14 położonej w obrębie Z gmina O stanowiącej własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej na działki nr 401/15 i 401/16. Dokumentacja geodezyjna została przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Opatowie w dniu 07.07.1997r. pod numerem 2410-7/97. Na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] roku Repertorium A nr [...] oraz mapy podziałowej nr 2410-7/97 dla nieruchomości oznaczonej numerem działki 401/15 została założona księga wieczysta KW[....] , w której w dziale II jako właściciel został wpisany J.Ł.. Działka nr 401/22 powstała w wyniku podziału nieruchomości oznaczonej numerem działki 401/17, na działki nr 401/19, 401/20, 401/21 i 401/22. Podział został zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta i Gminy O z dnia [...] nr[...] . W decyzji tej nie ustanowiono żadnych służebności tj. prawa przejścia i przejazdu do wydzielonych działek. Operat techniczny z podziału działki numer 401/22 został przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Opatowie w dniu [...] roku pod numerem 2345-8/2000. Na podstawie aktu notarialnego z dnia 16.06.2005 roku Rep. A nr 5340/2005 oraz mapy podziałowej nr 2345-8/2000, w Sądzie Rejonowym w Sandomierzu, Wydział Ksiąg Wieczystych, została założona księga wieczysta nr KW [...] w której w dziale II A.R został wpisany jako właściciel. Aktem notarialnym ustanowiono służebność przechodu i przejazdu działką ewidencyjną 401/19 na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr 401/22. Działka nr 401/22 jest ogrodzona i zabudowana budynkiem chlewni o powierzchni użytkowej 530 m2 i budynkiem chlewni o powierzchni użytkowej 720 m2. Organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzona w 2007 roku modernizacja ewidencji gruntów i budynków w obrębie Z gmina O obejmowała działki nr 401/1, 401/3, 401/5, 401/11, 401/12, 401/13, 401/15, 401/18, 401/19, 401/20, 401/21, 401/22, 401/23, 401/24, 401/25, 401/26, 401/27, 401/28, 108/1 i 381 i miała na celu wyeliminowanie błędów pomiarowych powstałych w wyniku podziału działki nr 401. Starosta w ramach przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów na podstawie protokołu ustalenia przebiegu granic działek nr 401/15 i nr 401/22 ustalił, że "granica pomiędzy działkami nr 401/15 i nr 401/22 biegnie od punktu 40115/04 w kierunku północnym przez punkty 40115/04 i 40115/03 w odległości 1,0 m na zachód od ściany budynku murowanego i dalej do punktu 40121/01". Granica ta jest zgodna ze stanem prawnym nieruchomości oznaczonych jako działki nr 401/15 i 401/22 wynikającym z KW [...] prowadzonej dla działki nr 401/15 i z KW 44154 prowadzonej dla działki nr 401/22. Organ odwoławczy odpowiadając na zarzuty A.R wskazał, że sprowadzają się one do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego w 2000 r. podziału nieruchomości 401/17 na działki 401/19,401/20, 401/21, 401/22. Starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów, miał obowiązek ujawnić podział nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków, zatwierdzony prawomocną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy O z dnia [...] roku nr[...]. Organ odwoławczy wskazał, że w zakresie kwestionowanej przez J.Ł. i R.K. granicy działki 401/15 z 401/5, to jest ona przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, prowadzonego przez Starostę ego. Od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak:[....] skargi wnieśli J.Ł. i A.R. J.Ł. zarzucił organom wydanie rozstrzygnięć na podstawie sfałszowanych dokumentów, co stanowi naruszenie art. 270 § 1 kk i art. 21 ust.1 i 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Podniósł, że działkę 401/15 kupił aktem notarialnym w dniu 8 lipca 1997r. od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, działka ta została wytyczona z działki nr 401/4 na podstawie mapy uzupełniającej z dnia 7 lipca 1997r. i tego dnia została wytyczona przez geodetę uprawnionego Z. C. W skardze twierdził, że od strony wschodniej granica nieruchomości była wytyczona bezpośrednio przy ścianie dawnej chlewni. Zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczą innego postępowania objętego skargą sygn.akt II SA/Ke 340/08. Zarzucił, iż nie polega na prawdzie twierdzenie, że nie brał udziału przy wykonywaniu czynności modernizacji przez geodetę T. Ponadto z aktu oskarżenia sporządzonego przez Prokuraturę Rejonową w O. przeciwko geodecie Z.C. wynika, że posługuje się on podrobionymi dokumentami i bez jego – skarżącego – wiedzy i zgody narusza granice jego działki. W związku z tym J.Ł. domagał się przywrócenia granic działki z dnia zakupu to jest 8 lipca 1997r. oraz wpisania do księgi wieczystej służebności korzystania z drogi, która znajduje się w działce 401/19 dla działek 401/15, 4011/20, 401/21, "co wynika z ustawy". Skarżący A.R w obszernej argumentacji podważał prawidłowość dokonanej przez Starostę modernizacji ewidencji gruntów o czym ma świadczyć niezapewnienie dojazdu do działek 401/15 i 401/13 oraz nałożenie części działki nr 401/15 na działkę 401/5. W ocenie skarżącego powołane okoliczności świadczą o tym że organ dokonał w dowolny sposób ustalenie granic działek bez uwzględnienia istniejącej zabudowy to jest chlewni, przepisów prawa budowlanego oraz warunków technicznych. Autor skargi podważał prawidłowość wydawanych przez Starostę map ewidencyjnych w związku z tym, że są one wewnętrznie sprzeczne. W konkluzji wniósł o rozgraniczenie nieruchomości 401/5, 401/13, 401/15, 401/19, 401/20 i 401/21. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W związku z zarzutem dotyczącym posługiwania się przez geodetę podrobionymi dokumentami organ wskazał, że zarzut ten nie dotyczy granicy między działkami 401/15 i 401/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Oceniając decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak[...]stwierdzić należy, iż wniesione przez A.R i J.Ł. skargi nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się bowiem ani naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani innych naruszeń przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wyjaśnić należy, że przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie może być tylko prawidłowość decyzji Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...], która w swej istocie dotyczy wyłącznie przebiegu granicy pomiędzy działką nr 401/15 stanowiącą własność J.Ł., a działką nr 401/22 stanowiącą własność A.R. Zarzuty J.Ł. odnośnie przebiegu granicy jego działki z działką 401/5 stanowiącą własność R.K. nie mogły być rozpatrzone, ponieważ dotyczą odrębnego postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia[...] i były przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w sprawie sygn. akt II SA/Ke 340/08, w której wyrok zapadł w dniu 11.09.2008r. Sprawy ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Ustawodawca nadał ewidencji gruntów i budynków charakter publicznego rejestru obejmującego w zakresie gruntów takie dane jak: ich położenie, granice, powierzchnię, rodzaje użytków gruntowych, klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ewidencja powinna być utrzymywana w stałej aktualności, nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmiany w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. (por. wyrok z dnia 17 maja 2007 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie IV SA/Wa 301/07, wyrok z dnia 15 października 1998 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego II SA 810/98 ). Wydane na podstawie delegacji ustawowej rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ) w § 36 określa, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. W myśl art. 7 d ust 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne do zadań starosty należy między innymi prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu rozpoznającego skargę, ustalenia organu, że granice pomiędzy działkami nr 401/15 i nr 401/22 nie uległy zmianie i są prawidłowe znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, w szczególności w dokumentacji geodezyjno-kartograficznej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przyjęte w ewidencji granice są zgodne ze stanem prawnym ujawnionym w KW [...] dla działki nr 401/15 i KW [...] dla działki nr 401/22. Wbrew twierdzeniom A.R obowiązujące przepisy nie dają podstaw do ustalania w trakcie postępowania ewidencyjnego przebiegu granicy w oparciu o przepisy prawa budowlanego. Granice zgodnie z przepisami przyjmuje się z dokumentacji geodezyjno-kartograficznej sporządzonej dla danej nieruchomości, a nie dostosowuje się do wymogów prawa budowlanego. Wskazany przez J.Ł. zarzut, że granica nieruchomości 401/15 winna przebiegać bezpośrednio przy budynku byłej chlewni bowiem tak granica została wytyczona w dniu jej zakupu pomiędzy sprzedającym, to jest Rolniczą Spółdzielnią Produkcyjną, a nim jako kupującym, jest niezasadny. Jak już wcześniej podniesiono przebieg granicy nie budzi zastrzeżeń i wynika zarówno z mapy podziałowej nr 2410-7/97 sporządzonej w 1997r. dla potrzeb wydzielenia działki nr 401/15 jak i z mapy sporządzonej w 2000r. numer 2345-8/2000 dla potrzeb wydzielenia działki 401/22, znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjno-kartograficznym. Prawidłowo organy ewidencyjne przyjęły, że zmiany granic są wprowadzane na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Organy nie mogą dokonywać żadnych zmian granic, które to w efekcie prowadziłyby do zmian własnościowych. Z podniesionych wyżej względów wnioski skarżących w zakresie zmiany granic działek nr 401/15 i nr 401/22, nie mogły być uwzględnione przez organy administracji. Zgodzić się należy również ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, iż prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 4 października 2007r. II K 294/07, którym Sąd uznał za winnego geodetę uprawnionego Z. C. iż posługiwał się podrobionymi dokumentami w 2000r. przy wytyczaniu przebiegu granic działek 401/16 oraz 401/17, zapadł już po wydaniu przez organy administracji rozstrzygnięć w powyższej sprawie, a wobec tego nie mógł być brany przez te organy pod uwagę. Słusznie również organ odwoławczy podnosił, że dopóki operat podziałowy działki nr 401/17, w którym znajdują się wymienione w wyroku "sfałszowane" dokumenty jest przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. pod nr 2345-8/2000 oraz istnieje w obrocie prawnym decyzja Burmistrza Miasta i Gminy O z dnia [...] nr [...]zatwierdzająca podział nieruchomości oznaczonej nr działki 401/17, brak jest podstaw by organ prowadzący ewidencję odmówił ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków stanu wynikającego z tych dokumentów. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło