II SA/Ke 340/13
PostanowienieWSA w Kielcach2013-08-13
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, ale jednocześnie posiada wiedzę prawniczą i potrafi samodzielnie prowadzić sprawę?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu podlega oddaleniu, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej nie pozbawia strony możliwości obrony jej praw. W postępowaniu przed WSA, sąd sam bada sprawę wnikliwie, a strona może korzystać z pomocy innych osób niż adwokat z urzędu. Dodatkowo, jeśli strona wykazuje się wiedzą prawniczą i potrafi samodzielnie prowadzić sprawę, co potwierdzają jej pisma procesowe, ustanowienie adwokata z urzędu jest nieuzasadnione.Stan faktyczny
Strona B.N. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wcześniej została zwolniona od kosztów sądowych w całości z uwagi na trudną sytuację materialną. Następnie wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na zły stan zdrowia i skomplikowany charakter sprawy. Sąd oddalił ten wniosek, uznając, że strona nie jest osobą nieporadną życiowo, potrafi bronić swoich interesów, a jej pisma procesowe wskazują na korzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 13 sierpnia 2013 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.N. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi B.N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.
B.N. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony w dniu 21.V.2013 r. na formularzu PPF.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, mieszkają w S. i utrzymują się z dwóch emerytur o łącznej wysokości 2280 zł miesięcznie. Skarżący nie wykazał żadnego majątku oprócz nieużytków rolnych w okolicach W. wielkości 783 m². Wnioskodawca oświadczył, że po pokryciu kosztów utrzymania mieszkania i wykupieniu leków do dyspozycji jego i żony pozostaje kwota 760 zł miesięcznie.
Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 31.V.2013 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości.
W dniu 16.VII.2013 r. skarżący złożył kolejny formularz PPF wnosząc o ustanowienie adwokata z urzędu, podając te same dane co poprzednio. Oświadczył, że zły stan zdrowia uniemożliwia mu stawienie się przed sądem, gdyż jest 72-letnim emerytem z II grupą inwalidzką, cierpi na chorobę serca, kręgosłupa i cukrzycę.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu podlega oddaleniu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08 (opublikowane w bazie orzecznictwa -http://orzeczenia.nsa.gov.pl), ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych.
Okoliczność, że skarżący z powodu złego stanu zdrowia nie czuje się na siłach dojechać z S. by wziąć udziału w rozprawie sądowej w Kielcach nie stanowi podstawy do przyznania adwokata z urzędu. Na etapie postępowania sądowodaministracyjnego przed wydaniem wyroku nie obowiązuje przymus adwokacki ani radcowski, skarżący może skutecznie dokonać wszystkich czynności osobiście lub przez pełnomocnika, którym może być małżonek, dorosłe dziecko lub rodzeństwo. Stawiennictwo skarżącego na rozprawie sądowej nie jest obowiązkowe. Zdecydowana większość wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach jest wydawana po przeprowadzeniu jednej rozprawy. Należy podkreślić, że ze skargi do Sądu i pism znajdujących się w aktach sprawy wynika, że B.N. nie jest osobą nieporadną życiowo, bardzo dobrze zna okoliczności faktyczne i prawne sprawy, potrafi bronić swoich interesów.
Ponadto trzeba zauważyć, ze w dniu 27.VI.2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wpłynęło pismo procesowe z dnia 24.VI.2013 r. podpisane przez B.N.. Pismo procesowe zostało sporządzone w sposób profesjonalny z powołaniem się na naruszenie konkretnych przepisów prawa materialnego i procesowego oraz zawiera wnioski co dalszego postępowania. Treść tego pisma w z połączeniu ze stwierdzeniem wnioskodawcy zawartym w formularzu PPF "z uwagi na skomplikowany charakter sprawy wymagana jest specjalistyczna wiedza prawnicza" dają podstawę do stwierdzenia, że B.N. korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika prawnego z wyboru. W świetle powołanych wyżej okoliczności ustanowienie adwokata z urzędu byłoby nieuzasadnione.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło