II SA/Ke 35/25
WyrokWSA w Kielcach2025-06-05
Skład orzekający: Beata Ziomek, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności zasady czynnego udziału strony oraz zasady dwuinstancyjności, a także czy projekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów, w tym zasady czynnego udziału strony (art. 10 § 1 k.p.a.) poprzez przedwczesne wydanie decyzji przez organ I instancji oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) z powodu braku wyczerpującej analizy analizy zacieniania i nasłonecznienia przez organy obu instancji. Ponadto, Sąd wskazał na potrzebę wyjaśnienia kwestii zgodności projektu z nieprzekraczalną linią zabudowy oraz wadliwych obliczeń powierzchni zabudowy i rzędnych terenu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kielce, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Strony skarżące zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym przedwczesne wydanie decyzji, błędne obliczenia powierzchni zabudowy i rzędnych terenu, nieprawidłową analizę zacieniania i nasłonecznienia oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony. Sąd uchylił obie decyzje z powodu naruszeń proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Kielce. Zasądzono od Wojewody na rzecz I.G. i W.M. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2025 r. sprawy ze skargi I.G. i W.M. na decyzję Wojewody z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz I.G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Wojewody na rzecz W.M. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Ke 35/25
Uzasadnienie
Decyzją z 7 listopada 2024 r., znak: IR.I.7840.14.19.2024, Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania M. J., I. G. i W. M., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kielce z 31 maja 2024 r., nr 153/2024, zatwierdzającą projekt budowlany terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą spółce L. Spółka Jawna pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, z instalacją zewnętrzną wody, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, na terenie obejmującym działki nr ewid. [...], w obrębie [...], pomiędzy al. N. a ul. C. oraz udzielającą pozwolenia na rozbiórkę budynku innego niemieszkalnego na ww. terenie.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Postanowieniem z 26 lutego 2024 r. Prezydent Miasta Kielce, działając na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ("p.bud."), zobowiązał inwestora do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji projektowej, wyszczególnionych w punktach od 1 do 6. W piśmie z 22 lutego 2024 r. M. J., I. G. i W. M., będący stronami w sprawie, wnieśli uwagi dotyczące przedmiotowej inwestycji. Przy piśmie z 6 maja 2024 r. inwestor przedłożył poprawioną i uzupełnioną dokumentację projektową. Pismem z 13 maja 2024 r. organ I instancji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z poprawioną i uzupełnioną dokumentacją projektową przedmiotowej inwestycji oraz o możliwości wniesienia uwag, po czym działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 p.bud. wydał opisaną na wstępie decyzję z 31 maja 2024 r.
W dniu 7 czerwca 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo M. J., I. G. i W. M. zawierające uwagi dotyczące projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego przedmiotowej inwestycji. Następnie, odpowiadając na pismo Prezydenta Miasta Kielce z dnia 12 czerwca 2024 r. strony wskazały, że pismo wniesione 7 maja 2024 r. zawiera uwagi dotyczące projektów, z którymi zapoznali się 3 czerwca 2024 r., a więc nie należy go traktować jako odwołania. Podniosły, że w udostępnionych im materiałach nie było projektu ani podpisanego egzemplarza decyzji z 31 maja 2024 r. Ich zdaniem pismo organu I instancji świadczy o próbie manipulacji dokumentami urzędowymi. Ponadto, decyzja została wydana przed upływem terminu do wniesienia uwag przez strony.
W piśmie z 7 czerwca 2024 r. M. J., I. G. i W. M. wnieśli odwołanie. Ich zdaniem organ zataił istnienie podpisanej decyzji z dnia 31 maja 2024 r., zarzucili jej przedwczesne wydanie, tj. w czasie przysługującym stronom do zapoznania się z aktami. W odwołaniu podniesiono ponadto, że: brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę drogi wewnętrznej; przyjęto zawyżony wskaźnik powierzchni zabudowy poprzez wliczenie do powierzchni zabudowy powierzchni nadwieszeń; do oceny inwestycji przyjęto błędne rzędne terenu inwestycji; procedura rozbiórki garażu na działce jest nieprawidłowa; nie powiązano ze sobą "terminów" szerokości działki i szerokości elewacji, podczas gdy szerokość elewacji, nieokreślona w miejscowym planie, pozostaje w związku z szerokością działki. Strony zasugerowały, aby wjazd do garażu zaprojektować bezpośrednio z ulicy, tak aby ruch pojazdów nie odbywał się wzdłuż ogrodzenia działek stron. W dniu 6 września 2024 r. autorzy odwołania zapoznali się z całością akt sprawy, a 11 września 2024 r. wnieśli dodatkowe pismo, przy którym przekazali wybrane dokumenty.
Wojewoda w piśmie z 6 września 2024 r. wezwał inwestora do wyjaśnień dotyczących treści oraz uzupełnienia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego. Inwestor przy piśmie z dnia 7 października 2024 r. przedłożył wyjaśnienia sporządzone przez autorów projektów. Pismem z 8 października 2024 r. Wojewoda zawiadomił strony o zebraniu kompletu dokumentów do wydania decyzji i o możliwości zapoznania się z nimi. W dniu 5 listopada 2024 r. do Wojewody wpłynęło pismo stron postępowania zawierające następujące uwagi: sposób uzupełnienia projektów poprzez naniesienie uwag w ich treści nosi znamiona fałszowania dokumentów; obliczenia dotyczące kubatury i powierzchni zabudowy budynków obarczone są błędami; analiza zacieniania i nasłonecznienia, sporządzona dla godzin 9:00 i 14:00, obarczona jest błędami, ponieważ "położenie słońca w tych godzinach ma zdecydowanie inne umiejscowienie. Kształt cienia na stronie północnej inwestycji o godz. 14:00 jest krótszy niż o godz. 9:00"; nieprawidłowo określono rzędne zjazdu; w miejscu zaprojektowanego zjazdu znajduje się "słup energii elektrycznej. W dokumentacji brak jest zgody zakładu energetycznego na jego usunięcie lub przesunięcie"; "w narożu terenu inwestycyjnego od strony północno-zachodniej znajduje się źródełko bezodpływowe o stałym poziomie lustra wody. Fakt ten nie został zgłoszony przez dewelopera pracownikom Urzędu Miasta."
Organ odwoławczy utrzymując zakwestionowaną odwołaniem decyzję w mocy wskazał, że dla obszaru inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu "Kielce Południe - obszar [...]" zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miasta Kielce z dnia [...] r. Przedmiotowe działki znajdują się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem MN17. Dla terenu 17MN ustalono jako przeznaczenie podstawowe zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (§ 6). Teren oznaczony symbolem MN17 przylega od strony wschodniej do terenu oznaczonego symbolem KDL13 – ul. C. a od strony zachodniej - symbolem 2KD-L – al. N. Wschodnia granica pasa drogowego al. N. jest granicą miejscowego planu, na którym leżą działki Inwestora i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "T. " w Kielcach, symbol 2KD-L jest symbolem należącym do tego planu.
Z projektu wynika, że działki inwestora tworzą łącznie kształt prostokąta wydłużonego w kierunku wschód-zachód, działki te graniczą od strony:
- północnej - z działkami nr [...], zabudowanymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi;
- wschodniej - z działką nr [...] oznaczoną w miejscowym planie symbolem KDL-1; co oznacza teren ulic publicznych klasy lokalnej, na której urządzona jest ul. C., z ulicy tej zaprojektowano obsługę komunikacyjną terenu inwestycji poprzez istniejący zjazd;
- południowej - z działkami nr [...], zabudowanymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi;
- zachodniej - z działką nr [...], usytuowaną poza granicami planu miejscowego, oznaczą symbolem 2KD-L w planie miejscowym "T.", z ulicy tej zaprojektowano obsługę komunikacyjną terenu inwestycji poprzez projektowany zjazd.
Teren ukształtowany jest ze spadkiem w kierunku wschodnim. Przewiduje się zmiany ukształtowania terenu działek inwestora, co wynika z potrzeby dostosowania terenu dzialek inwestora do rzędnej jezdni al. N. W rezultacie tych zmian różnica poziomów między terenem inwestora a działkami sąsiednimi wyniesie maksymalnie o 0,50 m.
Na działkach zaprojektowano cztery budynki mieszkalne jednorodzinne, dwulokalowe zbliźniaczone: nr 1, nr 2 - zachodni i nr 3, nr 4 - wschodni – tj. na działkach zaprojektowano dwa budynki w odbiciu zwierciadlanym. Budynki są trzykondygnacyjne, o dachu płaskim, wysokość budynku zachodniego wynosi 9,58 m, wschodniego - 9,76 m. Na poziomie terenu usytuowano garaże, kolejne kondygnacje - parter i piętro są kondygnacjami mieszkalnymi. Zaprojektowano jedno mieszkanie na każdej z kondygnacji budynku. Na działkach zaprojektowano więc 8 mieszkań.
Budynek zachodni został usytuowany ścianą zachodnią w zgodności z linią zabudowy ustaloną dla al. N., ścianą północną w odległości 5,07 m od granicy z działką nr [...] i w odległości 8,30 m od budynku mieszkalnego na tej działce, ścianą wschodnią w odległości 8,00 m od ściany budynku wschodniego nr 2, ścianą południową w odległości 4,16 m od granicy z działką nr [...] i w odległości 10,10 m od budynku mieszkalnego na tej działce. Budynek wschodni został usytuowany ścianą zachodnią w odległości 8,00 m od ściany budynku zachodniego nr 1, ścianą północną w odległości 5,04 m od granicy z działką nr [...] i w odległości 10,60 m od budynku mieszkalnego na tej działce, ścianą wschodnią w zgodności z linią zabudowy ustaloną dla ul. C., ścianą południową w odległości 4,00 m od granicy działki nr [...] i w odległości 7,13 m od budynku mieszkalnego na tej działce.
Zaprojektowano drogę wewnętrzną łączącą oba zjazdy, usytuowaną wzdłuż granicy z działkami nr [...]. Wjazdy do garaży w budynkach nr 1 i nr 4 zaprojektowano odpowiednio z al. N. i z ul. C., do budynków nr 2 i nr 3 - z drogi wewnętrznej.
Kierując się treścią art. 35 p.bud. Wojewoda stwierdził, że sprawdzany projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany przedmiotowej inwestycji są zgodne z parametrami i wskaźnikami kształtowania zabudowy oraz ukształtowania terenu, określonymi w planie miejscowym. Ponadto zaprojektowane obiekty wypełniają definicję budynku oraz w szczególności budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego, znajdujące się w ustawie Prawo budowlane, odpowiednio art. 3 pkt 2 i 2a tej ustawy. Dodatkowo projektant wyjaśnił, że utrzymany został willowy charakter zabudowy, określony w § 9 ust. 2 planu miejscowego. Realizacja przedmiotowych budynków, o dachach płaskich i o wysokości ponad 9 m nie zmieni charakteru istniejącej zabudowy, ponieważ budynki mieszkalne znajdujące się na działkach nr [...] sąsiadujących z terenem inwestycji mają dachy płaskie, pokryte papą. Wysokość budynków na sąsiednich działkach jest zróżnicowana. Ponadto przewiduje się realizację zjazdu z al. N. na teren działek inwestora, kontynuację chodnika i ogrodzenia, zatem charakter wschodniej części al. N. nie zmieni się.
Organ odwoławczy sprawdził zgodność projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ("war.tech."). Ustalił, że projektowane budynki zostały usytuowane zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Projektowane budynki nie przesłaniają, a także nie uniemożliwiają naturalnego oświetlenia oraz nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, znajdujących się w budynkach mieszkalnych istniejących na działkach sąsiednich nr [...], usytuowanych w kierunku, północnym od działek inwestora. W ramach postępowania wyjaśniającego autor projektu wykazał, że zaprojektowane budynki oddziałują jedynie na część garażową budynku na działce nr [...]. Zaprojektowane budynki nie oddziałują na zabudowę na działkach nr [...] z uwagi na usytuowanie działek w kierunku południowym względem działek inwestora. W rezultacie przedmiotowe budynki zaprojektowane są zgodnie z § 13 i § 60 war.tech. Nie zostały równie naruszone przepisy § 271-273 tego rozporządzenia dotyczące ochrony przeciwpożarowej. W projekcie zagospodarowania terenu wskazano utwardzone miejsce na pojemniki na odpady stałe, zgodnie z § 23 war.tech., wody opadowe kierowane są do kanalizacji deszczowej. Przedmiotowa inwestycja ma dostęp do drogi publicznej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, jeżeli zostanie wykazane, że uchybienie to uniemożliwiło stronie dokonanie konkretnych czynności. Przy czym to na stronie stawiającej taki zarzut spoczywa ciężar wykazania związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta Kielce, przekazując Wojewodzie Świętokrzyskiemu odwołanie, zawiadomił strony postępowania o tym fakcie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i o możliwości wniesienia uwag i żądań. Z zasady dwuinstancyjności postępowania wynika zaś obowiązek powstrzymania się od uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji kiedy w postępowaniu nie ma potrzeby ponownego wyjaśnienia zakresu sprawy w stopniu mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Strony postępowania mogą w postępowaniu odwoławczym wnieść uwagi dotyczące inwestycji. W niniejszej sprawie strony skorzystały z przysługującego im prawa i zapoznały się z aktami sprawy. W ocenie Wojewody wydanie decyzji przed terminem przysługującym stronom do wniesienia uwag jest naganne, ale w niniejszej sprawie strony nie zostały pozbawione możliwości wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie.
Dalej organ wyjaśnił, że przedmiotowa droga wewnętrzna jako urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 ust. 9 p.bud. nie wymaga oddzielnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Powierzchnia zabudowy zgodnie z Polską Normą PN-ISO 9836 wyznaczona jest przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do tej powierzchni nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części niewystających ponad powierzchnię terenu, powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego. Do powierzchni zabudowy należy więc wliczać powierzchnię nadwieszeń. Zarzuty dotyczące przyjęcia do obliczeń nieprawidłowych rzędnych terenu, wskazujących, że różnica między terenem inwestycji i sąsiednimi działkami wynosi ponad 1,50 m nie potwierdziły się. Organ nie potwierdził potrzeby wybudowania muru oporowego w granicach działek inwestora.
Organ wskazał, że w ustaleniach planu miejscowego brak jest określenia szerokości elewacji frontowej. Zatem szerokość elewacji uzależniona jest od przepisów war.tech. dotyczących sytuowania obiektu na działce budowlanej, w szczególności od § 12. Na podstawie tych przepisów należy ustalić maksymalną szerokość elewacji budynku. W kwestii garażu przeznaczonego do rozbiórki organ wyjaśnił, że figuruje on w ewidencji gruntów i budynków jako inny budynek niemieszkalny, a zatem decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę jest prawidłowa. Odnosząc się do wniosku o zmianę usytuowania wjazdów do garaży w budynkach nr 2 i nr 3 organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 p.bud. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Przepisy p.bud. i rozporządzeń towarzyszących nie regulują odległości usytuowania drogi wewnętrznej od granicy sąsiedniej działki.
Odnosząc się do uwag wniesionych w piśmie z 5 listopada 2024 r. Wojewoda stwierdził, że: uzupełnienie projektu poprzez naniesienie wyjaśnień bezpośrednio w treści projektu, podpisanych przez autora projektu lub osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, jest uznanym sposobem wniesienia treści doprecyzowujących do projektu; wątpliwości dotyczące obliczenia powierzchni zabudowy zostały wyjaśnione wcześniej, wysokość i usytuowanie na działce przedmiotowych budynków (warunkujące szerokość elewacji) nie naruszają ustaleń planu miejscowego, a wskazana przez strony różnica wielkości kubatur nie ma wpływu na ocenę zgodności projektów z warunkami planu miejscowego i warunkami technicznymi; uwagi dotyczące wykonania analizy zacieniania i nasłonecznienia oraz rzędnych terenu działek inwestora nie zostały poparte dokumentami sporządzonymi przez projektantów posiadających uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności; zjazd na teren działek inwestora z al. N. nie jest objęty zakresem ocenianego projektu zagospodarowania terenu; projekt zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji wykonany został na mapie do celów projektowych, sporządzonej przez geodetę uprawnionego, na mapie znajdującej się w aktach sprawy brak jest przedmiotowego źródełka, a we wskazanej przez strony lokalizacji źródełka nie zaprojektowano żadnego obiektu kubaturowego.
W skardze do tut. Sądu I. G., W. M. i M. J. zarzucili powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie:
1. prawa materialnego, a mianowicie:
a) art. 3 pkt 3a p.bud. przez jego błędna wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu drogi wewnętrznej położonej wzdłuż granicy działek od strony północnej działki inwestycyjnej o długości 50 m i szerokości 4 m łączącej al. N. i ul. C. za urządzenia budowlane na podstawie art. 3 pkt 9 cyt. ustawy, w sytuacji gdy powyższa droga wewnętrzna stanowi obiekt liniowy, co determinuje obowiązek dewelopera wystąpienia o warunki zabudowy dla tego przedsięwzięcia budowlanego;
b) art. 4 p.bud. przez jego błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie polegające na niezgodności zamierzenia budowlanego z zapisami załącznika do ww. ustawy i błędnym ustaleniu kubatury i powierzchni zabudowy planowanych budynków, w sytuacji gdy dla działki inwestycyjnej przy ul. C. [...] kubatura nowej inwestycji budowlanej nie mogła przekroczyć powierzchni o wartości 1.204,00 m3 (z kolei z opisu do przedmiotowego projektu architektoniczno-budowlanego wynika, że parametr kubaturowy planowanych obiektów budowlanych wynosi wartość 4.440,33 m3 czyli jest 3,68 razy zawyżona w stosunku do dopuszczalnej przepisami cyt. ustawy);
c) art. 35 ust. 1 p.bud. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że projekt zagospodarowania terenu oraz projekty architektoniczno-budowlane przedmiotowej inwestycji są zgodne z parametrami i wskaźnikami kształtowania zabudowy oraz ukształtowania terenu, określonymi w planie miejscowym w zakresie przyjęcia zawyżonego wskaźnika powierzchni zabudowy przez wliczenie do powierzchni zabudowy powierzchni nadwieszeń, przyjęcie błędnej wartości rzędnych terenu inwestycji oraz przyjęcie, że procedura rozbiórki garażu na przedmiotowej działce jest prawidłowa;
d) art. 35 ust. 1 p.bud. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 war.tech. przez jego błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie poprzez niepowiązanie ze sobą "pojęć" szerokości działki i szerokości elewacji, podczas gdy szerokość elewacji, nieokreślona w miejscowym planie, pozostaje w związku z szerokością działki i tym samym uznaniu, że w przedmiotowej sprawie projektant przyjął w sposób prawidłowy, że projektowane budynki zostały usytuowane na działkach inwestora w odległości zgodnej z ww. przepisem, tj. w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy;
e) art. 35 ust. 1 p.bud. w zw. z § 13 i § 60 war.tech. przez jego błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że projektowane budynki nie przesłaniają, a także nie uniemożliwiają naturalnego oświetlenia oraz nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, znajdujących się w budynkach mieszkalnych istniejących na działkach sąsiednich nr [...], usytuowanych w kierunku północnym od działek inwestora, z uwagi na to, że analiza zacieniania i nasłonecznienia została sporządzona przez projektanta w sposób nieprawidłowy;
2. przepisów postępowania, a mianowicie:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, niezawarcie w uzasadnieniu decyzji wnikliwej i merytorycznej analizy całego materiału dowodowego sprawy oraz zarzutów postawionych w odwołaniu, a tym samym nierozpoznanie całości sprawy w kontekście zgromadzonych w aktach dowodów, z uwagi na przyjęcie przez organ II instancji, że Prezydent Miasta Kielce dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, bez podania jednak przesłanek takiej konkluzji, co miało wpływ na wynik postępowania, gdyż wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji nie zawarł szczegółowego i konkretnego uzasadnienie dla ustalonych, a kwestionowanych przez strony parametrów, m.in. wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy oraz szerokości elewacji frontowej dla planowanej inwestycji;
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i dowolną oraz niewyczerpującą ocenę materiału dowodowego, w szczególności zaś poprzez przekroczenie granic zasady swobodnej oceny materiału dowodowego, która przybrała cechy oceny dowolnej, prowadzenie postępowania w sposób mający za cel jedynie udowodnienie wątpliwej tezy przyjętej przez organ na początku przedmiotowego postępowania, a nie zaś dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz rzetelne załatwienia niniejszej sprawy, a także dowolną i pełną przeinaczeń ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym arbitralne decydowanie o uznaniu określonych okoliczności za udowodnione i odrzuceniu innych, w tym nieprzedstawieniu wystarczającego uzasadnienia dla odmowy uznania za wiarygodne wyliczeń strony dotyczących analizy zacieniania i nasłonecznienia budynków, zawyżonego wskaźnika powierzchni zabudowy przez wliczenie do powierzchni zabudowy powierzchni nadwieszeń oraz wartości rzędnych terenu inwestycji;
c) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez naruszenia uprawnienia strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym oraz prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a także zgłoszonych żądań, w ten sposób, że organ I instancji nie umożliwił stronie zapoznania się w całości z zebranym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, skrócił czas stronie na zapoznanie się z zebranymi dowodami do 5 dni bez podania uzasadnienia, co doprowadziło do tego, że strona nie miała pełnego wglądu do prowadzonego względem niej postępowania i wobec tego nie mogła w pełni wypowiedzieć się co do zgromadzonych w postępowaniu dokumentów oraz pozbawił stronę uprawnienia do obrony poprzez pozbawienie możliwości wypracowania na podstawie tych materiałów właściwych zarzutów, wniosków i wypowiedzi.
W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli m.in., że obsługa komunikacyjna w planowanej zabudowie będzie odbywać się poprzez dwa zjazdy, z al. N. i z ul. C. oraz drogą wewnętrzną położoną wzdłuż granicy działek od strony północnej działki inwestycyjnej o długości 50 m i szerokości 4 m, granica zachodnia działki inwestycyjnej położona jest wyżej o 120 cm w stosunku do granicy wschodniej, co będzie powodowało, że wskazaną ww. różnica w wysokości drogi położonej przy granicy będą pokonywać pojazdy wydzielające spaliny zanieczyszczające powietrze, wodę i glebę.
Skarżący podkreślili, że z frontem działki związana jest szerokość elewacji frontowej oraz należy wziąć pod uwagę szerokość działki wzdłuż ul. C., która wynosi ok. 24 m (wymiar frontu działki). Następnie należy zmniejszyć tą wartość o odległość od granicy działki zgodnie z przywołanym rozporządzeniem o wartość 4 m od strony południowej i 5 m od strony północnej inwestycji, co daje maksymalną szerokość elewacji frontowej o wartości 15 m. Projektant przyjął do realizacji wartość nieprawidłową szerokość elewacji frontowej o wartości 15,54 m, w której udział mają obie połówki bliźniaków. Szerokość elewacji frontowej na działce inwestycyjnej została obliczona na podstawie szerokości frontu działki i jest z tym frontem związana. Oznacza to zmianę położenia projektowanych budynków poprzez obrót o 90°. Projektant błędnie zatem nie powiązał ze sobą "pojęć" szerokości działki i szerokości elewacji, podczas gdy szerokość elewacji, nieokreślona w planie miejscowym, pozostaje w związku z szerokością działki.
W kontekście § 13 ust. 1 i § 60 ust. 1 war.tech. skarżący zakwestionowali "Analizę nasłonecznienia równonoc wiosenna", podnosząc, że w prawym górnym narożu znajduje się informacja o zmianie terminu równonocy, gdzie projektant w sposób nieprawidłowy przesuwa termin równonocy z 21 marca na 23 marca. Skarżący na podstawie zebranego materiału dowodowego przeprowadzili własne wyliczenia. Zgodnie z rysunkiem zasięgu cienia w kierunku północnym, który osiąga ścianę budynku na działce nr [...] przy gruncie wyznaczyli kąt padania promieni słonecznych, następnie skorzystali z funkcji trygonometrycznej tangens. Znając wysokość budynku zacieniającego, która wynosi 9,76 oraz odległość budynków pomiędzy istniejącym na działce [...] i projektowanego, która wynosi 10,60 wyliczyli tg(α) = 9,76/10,60 = 0,9207; α = 42’40'. Następnie korzystając z informacji internetowych aplikacji "SUN LOKATO" otrzymali dane nasłonecznienia dla działki inwestora i ustalili, że w dniu przesilenia wiosennego o godz. 9:00 promienie słoneczne padają pod kątem 28’09' (tg(28,09)=0,5354). Z kolei o godzinie 14:00 pod kątem 32’ (tg(32)=0,6249). Następnie porównując wartości liczbowe kątów i wartości funkcji tangens tych kątów doszli do wniosku, że przyjęte parametry do obliczenia zacienienia zostały nieprawidłowo dobrane. Z ww. rysunku wynika, że o godz. 14:00 następuje maksymalne zacienienie. Skarżący obliczyli maksymalne zacienienie dla kąta 32’ tj.: tg(32°) = 9,76/x => x = 9,76/0,6249 = 15,62 m, potem obliczyli wysokość zacienienia na budynku położonym na działce [...], tj.: tg(32) = x/5,02=> x =3,14. Wyliczona wartość 3,14 informuje, że zacienienie przekracza poziom I kondygnacji, a analiza zacienienia dokonana przez inwestora nie obejmuje zacienienia budynków inwestycyjnych przez budynki położone po stronie południowej działki inwestycyjnej.
W zakresie analizy rzędnych skarżący podnieśli, że powierzchnia jezdni ma rzędną 269,27 natomiast projektowany poziom zjazdu w granicy działki rzędną 268,85, co oznacza, że na szerokości 2 m chodnika oraz 1 m terenów zieleni projektant zaplanował obniżenie poziomu terenu o 42 cm. Największe obniżenie ma nastąpić na pasie zieleni; rzędna pozioma garażu budynku nr 1 wyniosła 268,3. Obniżenie terenu pomiędzy posadzką w garażu a wjazdem na działkę wyniosła 55 cm. Powyższa różnica wysokości terenu występować będzie na długości ok. 8 m co wytworzy sytuację, w której kierowcy aby zaparkować w garażu budynku nr 1 będą dokonywali z al. N. skrętu pod kątem 90°, aby następnie za ogrodzeniem działki skręcić w prawo pod kątem 90° i po przejechaniu dwóch długości pojazdu dokonać kolejnego skrętu w lewo pod kątem 90°. Z kolei w budynku nr 3 dojdzie do sytuacji, że pokonanie różnicy rzędnych wynoszącej 1,27 m będzie odbywało się na długości połowy działki inwestycyjnej. Powyższe będzie skutkowało utrudnieniami w parkowaniu oraz właściciele garaży zmuszeniu będą do pozostawiania pojazdów na terenie drogi wewnętrznej utrudniając jednocześnie ruch komunikacyjny i uniemożliwiając innym użytkownikom drogi swobodny przejazd. W przypadku wystąpienia pożaru powyższa sytuacja stwarzać będzie poważne zagrożenie dla życia i zdrowia. W opinii skarżących prostszym rozwiązaniem eliminującym zagrożenie dla życia i zdrowia byłyby zjazdy do garaży bezpośrednio z al. N. i ul. C.
W kwestii powierzchni zabudowy skarżący wskazali na rozbieżności w treści decyzji organu I i II instancji. Prezydent Miasta Kielce mówi o podwójnym liczeniu klatki schodowej i nadwieszeń, natomiast w decyzji Wojewody jest już wskazanie o podwójnym liczeniu tylko nadwieszeń. Według skarżących podwójne liczenie to zwiększenie sumy składników o jednokrotną wartość wspólną. W toku postępowania strony informowały o zawyżeniu wartości liczbowej zestawienia powierzchni o wartość 26,54 m². Powyższa wartość liczbowa powinna stanowić tzw. podwójne liczenie klatki schodowej i nadwieszeń. Jednakże jak wynika z wyliczeń własnych skarżących wskazana powyżej wartość jest nieprawidłowa, tzn.: a) powierzchnia zabudowy na podstawie przyjętego wskaźnika 0,371 wyniosła 446,68 m² (1204 x 0,371 = 446,68 m²), b) sprawdzenie obliczonej powierzchni zabudowy na podstawie rysunku techniczno-budowlanego drugiej kondygnacji po krawędziach zewnętrznych budynku przedstawia się następująco: 2 x 15,54 x 15,25 = 473,97 m²; 4 x 1 x 6,935 = 27,74 m², różnica obliczonych liczb wyniosła 446,23 m², do powierzchni zabudowy nie wliczono więc zabudowanych czterech klatek schodowych, powierzchnia zabudowy tych klatek wynosi 49,16 m² (4 x 6,335 x 1,94 = 49,16 m²), powierzchnia zabudowy na działce inwestycyjnej wynosi 495,39 m² (446,23 + 49,16 = 495,39 m²), obliczony na podstawie powyższego wyniku liczbowego wskaźnik zabudowy wyniósł 0,41 (495,39/1204 = 0,41), projektanci przekroczyli wykazany w decyzji wskaźnik zabudowy wynoszący 0,371 o 0,04, tj. o 48,16 m², bazując na zawyżonej powierzchni zabudowy dokonali obliczeń całkowitej powierzchni, powierzchnia ta jest również zawyżona, co skutkuje zawyżeniem wskaźnika intensywności zabudowy; c) obliczona powierzchnia parteru po wymiarach zewnętrznych budynku z rysunku techniczno-budowlanego wyniosła 411,86 m². (14,65 x 6,77 = 99,18; 7,085 x 6,77 = 47,96; 7,08 x 7,77 = 58,78, łącznie 205,93 m²; 205,93 X 2 = 411,86 m²); d) obliczenie powierzchni nadwieszeń jest różnicą powierzchni drugiej kondygnacji i parteru, ma wartość liczbową równą 34,38 m² (446,23 - 411,86 = 34,38 m²), otrzymana wartość liczbowa nadwieszeń 34,38 m² nie jest identyczna z wskazaną w dokumentach inwestora wartością 26,54 m², co jednocześnie nie potwierdza tezy organu administracji publicznej o podwójnym liczeniu klatek schodowych. W związku z powyższym według skarżącego przyjęto zawyżony wskaźnik powierzchni zabudowy poprzez wliczenie do powierzchni zabudowy powierzchni nadwieszeń.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. skarżący wskazali, że organ I instancji zawiadomieniem z 13 maja 2024 r. skrócił stronom czas na zapoznanie się z zebranymi materiałami i dowodami do 5 dni bez podania uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia. Strona 3 czerwca 2024 r. zapoznała się z materiałami sprawy i przesłała swoje uwagi listem poleconym odebranym przez organ I instancji 7 czerwca 2024 roku. W kolejnym piśmie z 12 czerwca 2024 r. organ wystąpił o wyjaśnienie czy ww. pismo traktować należy jako odwołanie od decyzji z 31 maja 2024 r. Postępowanie organu I instancji spowodowało uniemożliwienie skarżącym zapoznania się z decyzją oraz naruszyło zasadę czynnego udziału w postępowaniu poprzez nieprzedstawienie całości materiału dowodowego w dniu zapoznania się aktami sprawy. Skarżący stwierdzili, że ich prawo do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w pierwszej instancji zostało naruszone, poprzez uniemożliwienie skutecznej realizacji prawa do obrony i składania właściwych wniosków dowodowych oraz zarzutów. Skarżący gdyby znali całość akt sprawy oraz wiedzieli, że 31 maja 2024 r. została już wydana decyzja w sprawie podjęliby zupełnie inne środki służące do ochrony swojego interesu prawnego.
Podsumowując, skarżący zarzucili organom brak wszechstronnej oceny dowodów, w sposób obiektywny i logiczny przy wykorzystaniu wiedzy z zakresu prawa materialnego wskazanego przez strony i jego prawidłowej wykładni. Konkluzja w zakresie ustaleń faktycznych, wywiedziona przez organ, nie znalazła pełnego pokrycia w uzasadnieniu decyzji oraz w zgromadzonym materiale dowodowym, który we wzajemnym powiązaniu treści poszczególnych dowodów nie pozwalał na przyjęcie ustaleń ujętych w zaskarżonej decyzji w sposób jednoznaczny, zgodny z logiką i doświadczeniem życiowym. W szczególności organ odwoławczy bez przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie przedstawił w sposób przekonywujący powodów i przesłanek odmowy uznania za wiarygodne przyjętych przez strony wyliczeń parametrów i wskaźników m.in. w zakresie wielkości powierzchni nowej zabudowy oraz szerokości elewacji frontowej dla planowanej inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że wyliczenia skarżących nie zostały sporządzone lub autoryzowane przez osoby mające stosowne wykształcenie oraz uprawnienia budowlane, a zatem nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Od 11 lipca 2003 r. obowiązują uproszczone procedury związane z legalnym przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych. W rezultacie nastąpiło wykreślenie art. 35 ust. 2 p.bud., co wyłączyło możliwość ingerencji organu w treść projektu architektoniczno-budowlanego. W to miejsce wprowadzono obowiązek dołączenia do projektu budowlanego oświadczeń projektantów o sporządzeniu projektu budowanego zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Postanowieniem z 21 lutego 2025 r. tut. Sąd odrzucił skargę M. J.
W piśmie procesowym z 27 maja 2025 r. W. M. podniósł, że stwierdził istotne rozbieżności w przedmiocie warunków i wymagań dotyczących kształtowania ładu przestrzennego z ustaleniami planu miejscowego. W decyzji znajduje się zapis "wysokość zabudowy mierzona od średniego poziomu terenu wokół budynku (po obwodzie zewnętrznych ścian budynku) do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ja osłaniającej, bez uwzględnienia klatek schodowych, maszynowni dźwigów i innych pomieszczeń technicznych, lekkich zadaszeń w formie pergoli, balustrad i barierek, urządzeń związanych z utrzymaniem zieleni, elementów oświetleniowych, mikroinstalacji oraz innych instalacji technicznych - max 12,0 m przy dachach stromych oraz nie więcej niż 10,0 m przy dachach płaskich". Tymczasem plan miejscowy nie zawiera ww. treści a ogranicza się jedynie do podania wysokości budynków: "wysokość zabudowy - max 12,0 m przy dachach stromych oraz nie więcej niż 10,0 m przy dachach płaskich".
Skarżący wskazał ponadto, że na stronie 6 decyzji Wojewody znajduje się informacja o odległościach ścian północnych budynków od granicy działek. Dla budynków 1 i 2 odległość ta wynosi 5.07 m, dla budynków 3 i 4 wynosi 5.04 m. Od strony północnej działek inwestycyjnych zaplanowana jest droga wewnętrzna z różnych poziomów na zjazdach wynosząca 1,20 m na długości 50 m. Zdaniem skarżącego szerokość spadku wynosić będzie ok. 50 cm, co zmniejsza szerokość drogi do ok. 4,50 m. Szerokość dróg manewrowych do garaży wynosić będzie 3 m. Tymczasem wg § 104 ust. 1 pkt 1 war.tech. szerokość drogi manewrowej powinna wynosić co najmniej 5 m.
Na rozprawie 28 maja 2025 r. W. M. wyjaśnił, że powierzchnia nadwieszeń powinna być wliczona do powierzchni zabudowy. Organ powinien był wliczyć do powierzchni zabudowy powierzchnie klatek schodowych, czego nie uczynił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody Świętokrzyskiego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kielce zatwierdzającą projekt budowlany terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą spółce L. Spółka Jawna pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, z zewnętrznymi instalacjami. Organy budowlane orzekały w sprawie w oparciu o przepis art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.), dalej "p.bud." Stosownie do treści tego przepisu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego.
3a) dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:
a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:
a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.
Gwarancją prawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego jest należyte wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a zatem należyte przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i wyczerpujące zebranie materiału dowodowego, co pozwala na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu organy wyżej wymienionym obowiązkom nie sprostały.
W świetle art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 p.bud. organ architektoniczno-budowlany nie jest uprawniony do sprawdzenia zgodności z przepisami projektu architektoniczno-budowlanego, a wyłącznie do przeprowadzenia takiej kontroli w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki lub terenu. Oznacza to konieczność sprawdzenia tego projektu pod kątem zgodności z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.), dalej "war.tech." Przepis ten zawiera regulacje co do sytuowania budynków w określonej odległości od granic działki, z uwzględnieniem m.in. przepisów dotyczących oświetlenia pomieszczeń (§ 13), minimalnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń (§ 60).
Z akt sprawy wynika, że pismem z 13 maja 2024 r. organ I instancji, poinformował strony o możliwości zapoznania się, w terminie 5 dni od daty otrzymania zawiadomienia, z materiałami sprawy, wniesienia zastrzeżeń, wniosków i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Powyższe działanie, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 ust. 1 k.p.a., było realizacją obowiązku ciążącego na organie, zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pomimo, że skarżący w niniejszej sprawie I. G. i W. M. otrzymali ww. zawiadomienie 31 maja 2024 r. (co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru), tego samego dnia, nie respektując wyznaczonego przez siebie 5-dniowego terminu, organ I instancji wydał decyzję, którą zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że to uchybienie uniemożliwiło stronie dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z 3 marca 2023 r., sygn. II GSK 1435/19 oraz wskazane tam orzecznictwo). Skarżący nie wskazali, jakie konkretne czynności mogliby podjąć w ramach przysługującego im prawa do czynnego udziału w postępowaniu, których zostali pozbawieni z powodu naruszenia cyt. przepisu, a które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Jednak biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy uznać trzeba, że twierdzenia skarżących o uniemożliwieniu im skutecznej realizacji prawa do obrony i składania właściwych wniosków dowodowych oraz zarzutów zasługują na akceptację. Podkreślenia wymaga, że skarżący w toku postępowania składali liczne zastrzeżenia i uwagi co do przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego – projektu zagospodarowania terenu. Organ I instancji wydając decyzję 31 maja 2024 r. całkowicie pozbawił strony możliwości odniesienia się do zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sytuacji, gdy w ogóle nie przeanalizował wymagań, o których mowa w § 13 ust. 1 i § 60 war.tech., dotyczących przesłaniania i nasłoneczniania. Analiza przesłaniania i nasłonecznienia stanowi, w świetle przywołanych przepisów oraz § 12 ust. 1, 3, 4 i 8 war.tech., istotny element oceny, czy projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Wprawdzie organ II instancji dostrzegł wskazaną wadliwość i zobowiązał inwestora do uzupełnienia obu projektów, m.in. o analizę zacieniania, jednakże zdaniem Sądu, w ogólne nie dokonał analizy tego dowodu, chociaż zarówno w piśmie z 5 listopada 2024 r., jak również w skardze analiza przedłożona przez inwestora została zakwestionowana przez skarżących. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów w tym zakresie, poprzestał bowiem na stwierdzeniu, że uwagi dotyczące wykonania analizy zacieniania i nasłonecznienia nie zostały poparte dokumentami sporządzonymi przez projektantów posiadających uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. W żaden sposób organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutu nieprawidłowego oznaczenia w przedłożonej analizie, terminu równonocy wiosennej tj 23 marca zamiast 21 marca. Nie sposób wobec tego stwierdzić, czy ten błąd organ zauważył i jakie to ma znaczenie dla istoty analizy nasłonecznienia.
Skoro organ odwoławczy dostrzegł szereg braków w przedłożonych projektach, to brak było podstaw do przyjęcia, że naruszenie przez organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a. nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest również okoliczność, że analiza zacienienia i nasłonecznienia była przedmiotem oceny tylko w jednej instancji, tj. przez organ odwoławczy. W kontekście treści § 12 war.tech., określającego warunki dopuszczalnego usytuowania budynku względem granicy, przedmiotowa analiza ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 138 § 2 k.p.a. W konsekwencji, w ocenie Sądu, brak oceny analizy zacienienia i nasłonecznienia przez organy obu instancji stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 k.p.a.
Zastrzeżenia budzi analiza organów obu instancji w aspekcie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wyjaśnienia wymaga bowiem kwestia zachowania przez planowaną inwestycję nieprzekraczalnej linii zabudowy ustalonej według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu "Kielce Południe - Obszar [...]", zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Kielce z dnia [...] r., Nr [...], dla terenu MN17 od 4,5 do 5,0 m od zachodniej granicy planu miejscowego, od 3,5 do 5,0 m od linii rozgraniczającej z terenem KDL11, od 2,6 do 5,0 m od linii rozgraniczającej z terenem KDL 13, oraz 5,0 m od linii rozgraniczającej z terenem KDL12. W projekcie zagospodarowania terenu wskazano, że od zachodniej granicy planu miejscowego, tj. od Al. N. planowane budynki znajdują się w odległości 5,0 m. W takiej samej odległości znajdują się od linii rozgraniczającej z terenem KDL13, tj. ul. C. Zgodnie z § 4 pkt 4 planu miejscowego pod pojęciem nieprzekraczalnej linii zabudowy należy rozumieć linię wyznaczoną na rysunku planu i opisaną w tekście, określającą dopuszczalne zbliżenie elewacji budynku do linii rozgraniczającej teren, z dopuszczeniem wysunięcia przed wyznaczoną linię: schodów, pochylni, ramp, ganków, balkonów, tarasów, gzymsów, okapów, daszków i innych fragmentów elewacji, przy czym elementy te nie mogą pomniejszać tej odległości o więcej niż 2 m. Tymczasem, jak wynika z projektu architektoniczno-budowlanego przedmiotowe budynki posiadają klatki schodowe, zabudowane ścianami zewnętrznymi, przekraczającymi wyznaczoną planem linię zabudowy. Zadaniem organu sprawdzającego projekt zagospodarowania terenu pod kątem zgodności z ustaleniami planu miejscowego powinno być ustalenie, czy zaprojektowane klatki schodowe nie naruszają przewidzianej w planie miejscowym nieprzekraczalnej linii zabudowy. Jeśli naruszają, ale zdaniem organu ich wysunięcie jest dopuszczalne na podstawie § 4 pkt 4 planu miejscowego, to w decyzji powinno znaleźć się odpowiednie wyjaśnienie tego stanowiska, a tego uzasadnienie organu nie zawiera.
Kolejnym uchybieniem organów jest brak wyczerpującego ustosunkowania się do zarzutów wadliwych obliczeń powierzchni zabudowy, wskaźnika zabudowy i rzędnych terenu. W ocenie Sądu ograniczenie się do postawienia tezy, że kwestie te zostały wyjaśnione wcześniej (bez wskazania w jaki sposób i gdzie), względnie nie mają wpływu na ocenę zgodności projektów z warunkami planu miejscowego i warunkami technicznymi (bez wyjaśnienia dlaczego), czy też nie zostały potwierdzone (również bez szerszego wyjaśnienia), nie może zostać uznane za dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Sąd nie jest uprawniony do zastępowania organów w tej kwestii i dokonywania obliczeń we własnym zakresie. Organ architektoniczno-budowlany napotykając tego rodzaju wątpliwości powinien zwrócić się do projektanta o ich wyjaśnienie. Bez takich wyjaśnień zaskarżona decyzja wymyka się kontroli sądowej.
Organy budowlane, nie dokonując żadnych ustaleń w zakresie wyżej wskazanym z naruszeniem zasad wymienionych w art. 7, 77 § 1, 107 § 3 Kpa, przedwcześnie uznały, że zachodzą przesłanki do zatwierdzenia projektu budowlanego oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia spółce L. Spółka Jawna pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
Na uwzględnienie nie zasługuje natomiast zarzut naruszenia art. 3 pkt 3a p.bud. polegający na uznaniu drogi wewnętrznej wzdłuż granicy działek za urządzenie budowlane zamiast, jak twierdzą skarżący, za obiekt liniowy, który ich zdaniem wymaga od dewelopera wystąpienia o warunki zabudowy dla tego przedsięwzięcia.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że dla przedmiotowego terenu obowiązuje plan miejscowy, a to oznacza, że dla zmiany sposobu zagospodarowania tego terenu nie ma możliwości wydania warunków zabudowy (art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; Dz.U. z 2024 r. poz. 1130). Obowiązujący plan miejscowy nie reguluje w ogóle kwestii dróg wewnętrznych, a zatem w kontekście przepisów zagospodarowania przestrzennego nie ma tu żadnej reglamentacji. Brak jest zaś w obowiązujących przepisach prawa podstaw do nakładania na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę drogi wewnętrznej, odrębnej od decyzji udzielającej pozwolenia na budowę budynku wraz z całą infrastrukturą.
Organy dokonały prawidłowej kwalifikacji drogi wewnętrznej, zaprojektowanej przez inwestora jako urządzenia budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 9 p.bud. Zgodnie z definicją zawartą w tym przepisie, przez urządzenie budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W analizowanej sprawie droga wewnętrzna nie ma charakteru drogi publicznej. Inwestor zaplanował ją na działce, która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego położona jest na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Bezspornie droga ta ma pełnić funkcję komunikacyjną dla mieszkańców czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych, zapewniając im możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Uwzględniając zatem przeznaczenie terenu i charakter planowanej zabudowy przedmiotowa droga stanowi w rozumieniu art. 3 pkt 9 p.bud. urządzenie budowlane.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 4 p.bud. w powiązaniu z treścią załącznika do tej ustawy. Załącznik w kontekście brzmienia art. 59f p.bud. określa warunki wymierzenia sankcji administracyjnej (kary) z powodu wykonania budowy niezgodnie z projektem budowlanym i innymi warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz z powodu niewykonania innych obowiązków. Załącznik nie znajduje zastosowania do ustalania kubatury na potrzeby postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
Nie ma również przepisów obligujących organ do nakładania na inwestora określonego sytuowania garaży i wjazdów do nich. Regulacja z § 104 war.tech. dotyczy szerokości dojazdu (drogi manewrowej) do stanowisk postojowych w garażu jednoprzestrzennym (bez ścian wewnętrznych), nie zaś dojazdu do samych garaży.
Jeśli zaś chodzi o szerokość elewacji frontowej, to plan miejscowy nie reguluje tej kwestii, natomiast decydujące znaczenie ma w szczególności zachowanie odległości budynków od granicy, stosownie do dyspozycji § 12 war.tech., czy też kwestie związane z zachowaniem naturalnego oświetlenia oraz nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, znajdujących się na sąsiednich działkach. Skoro projekt zagospodarowania terenu przewiduje zachowanie 4 m, to taki warunek musi być spełniony po zrealizowaniu inwestycji. Ewentualne naruszenie w tym zakresie może być jedynie przedmiotem interwencji organów nadzoru budowlanego.
Wobec stwierdzenia organów, że projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na mapie do celów projektowych, wiążącej dla organów administracji architektoniczno-budowlanej, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty stron dotyczące nieujawnienia na mapie znajdującej się w aktach sprawy wskazanego przez strony skarżące źródełka.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji przeprowadzi postępowanie mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia.
O zwrocie na rzecz stron skarżących kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. Dla I. G. na koszty te składa się uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł, natomiast dla W. M. na koszty te składa się wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł, 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skarżącego obliczonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 poz. 1935) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło