II SA/Ke 352/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w K. na rzecz M. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z [...]r., znak: [...],[...]Wojewódzki Lekarz Weterynarii w K. po rozpatrzeniu wniosku M. R. na podstawie art. 59 kpa odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. z 20 listopada 2014 r. w sprawie zawieszenia działalności prowadzonego zakładu. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 20 listopada 2014 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. wydał decyzję o zawieszeniu działalności [...]. Od decyzji tej w ustawowym terminie nie wpłynęło odwołanie. Wnioskiem z 27 stycznia 2015 r. M. R. wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji podnosząc, że w dniach 10 lipca 2014r. do 26 stycznia 2015 r. był chory i przebywał na zwolnieniu lekarskim. Ponadto, jego zdaniem, decyzja nie została mu doręczona prawidłowo albowiem adres do doręczeń zgodnie z wpisem do CEDG to [...]. Dokonując oceny wniosku organ zauważył, że załączone przez stronę zwolnienie lekarskie jest nieczytelne, a ponadto zwolnienie takie nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, np. sporządzenia odwołania i nadania pisma na poczcie osobiście lub przez domownika. Organ ustalił, że w sprawie istnieją dokumenty, z których wynika, że M. R. pomimo, że był na zwolnieniu lekarskim, uczestniczył w czynnościach urzędowych przed Powiatowym Lekarzem Weterynarii w S.. Podczas kontroli kontrolujący rozmawiali telefonicznie ze skarżącym i otrzymali informację, że jest w podróży i w dniu kontroli nie będzie dostępny w zakładzie. Czynności kontrolne w dniu 14 listopada 2014 r. były prowadzone w obecności skarżącego. W dniu 18 listopada 2014 r. w siedzibie organu I instancji w obecności skarżącego został odczytany protokół kontroli z ww. daty, a kontrolowany nie wniósł żadnych uwag i zastrzeżeń do jego treści. Jednocześnie otrzymał kopię dokumentu i został poinformowany o fakcie wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia działalności zakładu. W dniu 1 grudnia 2014 r. skarżący osobiście przywiózł 20 sztuk świń do uboju usługowego własnym środkiem transportu i po uboju osobiście odebrał mięso i handlowy dokument identyfikacyjny. W dniu 11 grudnia 2014 r. M. R. był obecny na początku kontroli, po czym upoważnił do udziału w czynnościach kontrolnych swojego syna K. i odjechał. Zdaniem organu powyższe wskazuje, że skarżący pomimo zwolnienia lekarskiego czynnie uczestniczył w czynnościach urzędowych jak i osobiście wykonywał czynności związane z prowadzeniem zakładu. W tym czasie nie minął jeszcze termin do wniesienia odwołania od decyzji, a więc mógł on przy użyciu minimalnego wysiłku np. przez złożenie oświadczenia do protokołu, telegraficznie, za pomocą telefaksu czy poczty elektronicznej wnieść odwołanie od decyzji. Organ stwierdził, że wszelka korespondencja pomiędzy organem I instancji a skarżącym, odbywała się od czasu zarejestrowania działalności na wskazany przez stronę we wniosku adres prowadzenia działalności tj. ul. [...]. Dokumenty były skutecznie doręczane na ten adres, a sam skarżący nigdy nie wnosił o zmianę adresu do doręczeń, a adres [...]został po raz pierwszy wskazany we wniosku o przywrócenie terminu. Decyzja z 20 listopada 2014 r. została dostarczona pod adres prowadzenia działalności i odebrana w dniu 21 listopada 2014 r. przez pracownika biura. Reasumując organ podniósł, że strona nie uprawdopodobniła, że bez własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze M. R. wniósł o uchylenie postanowienia z 20 lutego 2015 r. zarzucając mu naruszenie art. 7 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nieusunięcie sprzeczności wynikających z akt sprawy. Zarzucił też brak ustalenia właściwego adresu do doręczeń, co w rezultacie doprowadziło do błędnego przyjęcia miejsca i prawidłowości doręczenia i spowodowało naruszenie jego interesu jako strony. W ocenie skarżącego organ nie wykazał jakie przesłanki zostały spełnione celem uznania, że adres jest tym, pod który powinny być dokonywane doręczenia. Podniósł, że w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu, to na organie spoczywa obowiązek ustalenia adresu osoby. Wskazał na naruszenie art. 10 kpa bowiem nie otrzymał informacji o wszczęciu postępowania. W związku z powyższym bez swojej winy nie był władny w terminie wnieść odwołania od decyzji i dopełnić wymaganych prawem czynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy, bądź wypełniałby jedną z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie podstawą zaskarżonego postanowienia był art. 58 § 1 kpa, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 58 § 2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony, przy czym przywrócenie terminu do złożenia tej prośby jest niedopuszczalne (§ 3). Podsumowując – termin należy przywrócić jeżeli zostaną spełnione łącznie wszystkie ww. przesłanki. W ocenie organu decyzja z 20 listopada 2014 r. została doręczona prawidłowo, a skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tego rozstrzygnięcia nie uprawdopodobnił, że bez własnej winy uchybił terminowi, a więc wniosek należało załatwić odmownie. Kwestia skutecznego doręczenia M. R. ww. decyzji jest niezwykle istotna dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, gdyż tylko takie ustalenie pozwala przyjąć, że dla strony otworzył się termin do złożenia odwołania, a co za tym idzie wniosek będący przedmiotem sprawy może zostać merytorycznie rozpoznany. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych wydruku informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, M. R. wykonuje działalność gospodarczą jako osoba fizyczna pod firmą "[...]". Zauważyć w tym miejscu należy, że przepisy kpa ustanawiają odrębne zasady dla doręczania pism osobom fizycznym i adresatom, którzy nie są osobami fizycznymi. Kwestię doręczania pism osobom fizycznym reguluje art. 42 kpa, natomiast w odniesieniu do adresatów niebędących osobami fizycznymi - art. 45 kpa, w myśl którego, w zakresie istotnym dla rozważanego zagadnienia, jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Z jasnej treści art. 45 kpa wynika, że obowiązek doręczania pism w postępowaniu administracyjnym w lokalu siedziby adresata ciąży na organie wówczas, gdy adresatem pisma jest jednostka organizacyjna lub organizacja społeczna. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie jest jednak jednostką organizacyjną, o której stanowi art. 45 kpa. Z tego też względu osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą należy doręczać pisma w postępowaniu administracyjnym tak, jak każdej innej osobie fizycznej, zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1-3 kpa. Taki pogląd wyrażony został w orzeczeniach zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 594/09 oraz 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 1956/13 LEX nr 1640509, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I UK 23/11, LEX nr 1106756). Stosownie do powołanych wyżej przepisów pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, w lokalu organu administracji publicznej, bądź w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 kpa). Przyjąć należy, że miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną jest jej miejscem pracy, a co za tym idzie, jeżeli doręczenie pisma następuje właśnie w tym miejscu, to może być ono skuteczne jedynie wówczas, gdy zostanie odebrane przez adresata osobiście. Tryb doręczeń przewidziany w art. 43 kpa ma bowiem zastosowanie tylko w razie nieobecności adresata w miejscu zamieszkania (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2014r., sygn. akt II OSK 2017/12). Z akt sprawy wynika, że organ skierował decyzję z 20 listopada 2014r. na adres [...], a więc do miejsca pracy strony. Adnotacja doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru wskazuje, że przesyłka została podjęta przez B. R. – pracownika biura, a zatem - w świetle stanowiska prawnego przedstawionego wyżej – doręczenie takie nie może zostać uznane za skuteczne. Co za tym idzie, termin do złożenia przez skarżącego odwołania w ogóle nie rozpoczął biegu, wniosek o przywrócenie terminu należało uznać za bezprzedmiotowy, a odmowa jego przywrócenia nastąpiła z naruszeniem art. 58 § 1 kpa. Ujawnione naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy powoduje uchylenie zaskarżonego postanowienia z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II oparto o treść art. 152 p.p.s.a., a o kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis w kwocie 100 zł. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na uwadze przedstawiony wyżej pogląd i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.