II SA/Ke 355/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk - Moskal po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. B. na akt – pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego p o s t a n a w i a : odmówić przywrócenia terminu. W dniu 19 kwietnia 2013r. J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na "akt administracyjny – rozstrzygnięcie odmawiające zakwalifikowania J. B. do zawarcia umowy najmu lokalu przy ul. [...] (dot. sprawy znak: [...] Wydziału Mieszkalnictwa)", wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W tym ostatnim zakresie skarżąca, powołując się na art. 112 K.p.a. wskazała, że w toku całego postępowania administracyjnego w żadnym z pism organu nie była pouczona o tym, że jest to akt administracyjny, który zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W pismach tych organ wskazywał, że sprawa związana z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu ma charakter cywilnoprawny, a strona nie ma możliwości zaskarżania do organu wyższego rzędu, a swoich roszczeń może dochodzić jedynie na drodze sądowej. Z tego też względu skarżąca, opierając się na stanowisku swojego pełnomocnika (który wskazując na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zaproponował wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego) – zdecydowała się na taki właśnie sposób prowadzenia sprawy, a w konsekwencji na wniesienie skargi do tut. Sądu na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wydania rozstrzygnięcia w sprawie spełnienia przez J. B. przesłanek określonych w § 6 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miejskiej i możliwości zawarcia z wnioskodawczynią umowy najmu na czas nieokreślony lokalu położonego w [...] . Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013r. w sprawie sygn. akt II SAB/Ke 1/13 tut. Sąd odrzucił ww. skargę, wskazując w uzasadnieniu, że odmowa zawarcia umowy najmu stanowi rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej – jest aktem administracyjnym, podlegającym kontroli sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy P.p.s.a. W związku z powyższym dopiero po zapoznaniu się z uzasadnieniem powyższego orzeczenia J. B. dowiedziała się, w jaki sposób może zakwestionować niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie organu administracji – co spowodowało wniesienie skargi w niniejszej sprawie. Jednocześnie strona stwierdziła, że "trudno wskazać, które z pism (...) stanowi akt administracyjny – rozstrzygnięcie sprawy – odmowę zawarcia umowy najmu". W tym zakresie J. B. wskazała, że z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego przy ulicy [...] wystąpił jej pełnomocnik argumentując, że wnioskodawczyni spełniła wszystkie okoliczności wskazane w § 6 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miejskiej. Pismem z dnia 16 kwietnia 2012r. Dyrektor Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta poinformował pełnomocnika, że w jego ocenie nie została spełniona przesłanka pięcioletniego okresu zamieszkiwania z najemcą. W kolejnym piśmie z 9 maja 2012r. pełnomocnik skarżącej ponownie wniósł o uregulowanie tytułu prawnego do lokalu komunalnego w Kielcach przy ulicy [...]. W odpowiedzi z dnia 24 maja 2012r. organ podtrzymał swoje poprzednie stanowisko. Kolejnym pismem pełnomocnik skarżącej wniósł o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie spełnienia przez J. B. przesłanek określonych w § 6 ust. 2 ww. uchwały i możliwości zawarcia z wnioskodawczynią umowy najmu przedmiotowego lokalu. W kolejnej odpowiedzi organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i w związku z brakiem podstaw prawych do uregulowania tytułu prawnego, powyższy wniosek rozpatrzony został negatywnie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, argumentując że J. B. przez cały czas postępowania była reprezentowana przez adwokata, w związku z czym nie znajduje uzasadnienia argumentacja o nieznajomości obowiązujących przepisów. Tym samym niezasadny jest wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2013r. tut. Sąd wezwał skarżącą J. B. do wskazania w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie – pod rygorem odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 88 ustawy P.p.s.a.). W odpowiedzi z dnia 10 czerwca 2013r. skarżąca wyjaśniła, że uzasadnienie wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II SAB/Ke 1/13 – z którego dowiedziała się o prawidłowym sposobie zaskarżenia zakwestionowanego w niniejszej sprawie aktu administracyjnego – zostało jej przekazane przez pełnomocnika w dniu 12 kwietnia 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie, dokonując analizy treści skargi oraz zawartości akt administracyjnych, stwierdzić trzeba, że zaskarżonym w niniejszej sprawie aktem jest pismo Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta z dnia [...] (k. 20 akt administracyjnych). W tym bowiem piśmie organ poinformował adwokata skarżącej, że "brak jest podstaw prawnych do zawarcia umowy najmu na czas nieokreślony lokalu położonego w [...] z J. B.". Natomiast następne pisma kierowane przez organ do pełnomocnika strony (z dnia [...] i [...] 2012r.) jedynie potwierdzały stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 16 kwietnia 2012r.) W niniejszej sprawie doszło do uchybienia ustawowego 30 – dniowego terminu do wniesienia skargi (art. 53 § 1 ustawy P.p.s.a.), jako że ww. pismo z dnia [...] zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 23 kwietnia 2012r., podczas gdy skargę do tut. Sądu wniesiono dopiero w dniu 19 kwietnia 2013r. Stosownie do dyspozycji art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli strona nie dokonała tej czynności w ustawowym terminie bez swojej winy. Z kolei zgodnie z przepisem art. 87 cyt. ustawy uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (§ 4), a ponadto we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wobec złożenia skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia oraz w świetle wyjaśnień zawartych w piśmie strony z dnia 10 czerwca 2013r. nie budzi wątpliwości Sądu spełnienie przez stronę przesłanek określonych w art. 87 § 1 i 4 ustawy P.p.s.a. Co się zaś tyczy wymogów sformułowanych w art. 87 § 2 ustawy P.p.s.a. podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie przyjmuje się, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008r., sygn. akt: I OZ 246/08, LEX nr 479292). Wina w uchybieniu terminu to również wina osób trzecich upoważnionych przez danego uczestnika postępowania do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu. W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik kryterium braku winy w uchybieniu terminu powinno być oceniane z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności przez profesjonalnego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 17 września 2012r. o sygn. akt II FZ 823/12, LEX nr 1221341). Oceniając wniosek J. B. stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Okolicznością taką z całą pewnością nie może być fakt, że organ nie pouczył strony o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na kwestionowany w niniejszej sprawie akt – pismo z dnia [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zwarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Jak słusznie bowiem zauważono w odpowiedzi na skargę J. B. przez cały czas była reprezentowana w postępowaniu przez fachowego pełnomocnika – adwokata, któremu doręczono m. in. ww. pismo z dnia 16 kwietnia 2012r. Jak wynika natomiast z utrwalonego orzecznictwa ustanowiona w art. 9 K.p.a. zasada informowania w postępowaniu administracyjnym posiada ograniczenia, choćby w postaci pełnomocnika trudniącego się m.in. doradztwem prawnym (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 września 2007r. o sygn. akt IV SA/Wr 274/07, LEX nr 467377). Nie sposób zatem podzielić argumentacji skarżącej, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy zastosowanie znajduje art. 112 K.p.a. – zwłaszcza jeśli się zważy się na brak pouczenia przez organ o środkach zaskarżenia – nie zaś błędne pouczenie o ich rodzaju, bądź terminie wniesienia. Jak wynika bowiem z powołanego przepisu błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Podkreślić przy tym trzeba, że strona postępowania administracyjnego, ustanawiając pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa (por. postanowienie SN z dnia 9 września 1993r. o sygn. akt III ARN 45/93, OSNC 1994/5/112). W rezultacie brak wniesienia skargi przez adwokata strony w odpowiednim trybie w ustawowym terminie obciąża skarżącą – której z tego względu nie można przypisać braku winy w przedmiotowym zakresie. Pełnomocnik, zamiast wnieść skargę na akt – pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, wniósł bowiem skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wydania rozstrzygnięcia w sprawie spełnienia przez J. B. przesłanek określonych w § 6 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miejskiej i możliwości zawarcia z wnioskodawczynią umowy najmu na czas nieokreślony lokalu położonego w [...] . Skarga ta została odrzucona przez tut. Sąd postanowieniem z dnia 28 lutego 2013r. ze wskazaniem w uzasadnieniu, że odmowa zawarcia umowy najmu stanowi rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej – jest aktem administracyjnym, podlegającym kontroli sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy P.p.s.a.