II SA/Ke 355/15

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 3 czerwca 2015 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. S. K. złożył na formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Skarżący nie wykazał innego majątku oprócz mieszkania wielkości 62,10 m². Wnioskodawca uzyskuje z prowadzonej działalności gospodarczej miesięczny dochód w wysokości 12203,07 zł, a jego żona na podstawie stosunku pracy zarabia 2923,19 zł brutto miesięcznie. Skarżący umotywował swój wniosek o przyznanie prawa pomocy faktem, że X S.A. w stanie upadłości jest winna jego firmie z tytułu usług transportowych ponad 100000 złotych, co wiąże się z zadłużeniami finansowymi. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od kosztów sądowych w całości lub w części przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Za każdym razem na wnioskodawcy ciąży jednak obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez stronę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ciężar udowodnienia trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie tego prawa. Wnioskodawca powinien zatem rzetelnie i wiarygodnie przedstawić swoją sytuację majątkową i rodzinną. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 10 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 318/05 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Nie każdy więc wydatek, który subiektywnie przez stronę jest postrzegany jako dolegliwy finansowo oznacza, że ponoszony jest jako uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że nie jest w stanie uiścić, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony, wpisu sądowego od skargi wysokości 278 zł, i innych ewentualnych kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania (w wypadku oddalenia skargi – opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a następnie 139 zł tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej). Wnioskodawca wraz z żoną osiągają z działalności gospodarczej i wynagrodzenia za pracę stałe dochody, wielokrotnie przewyższające koszty sądowe występujące w niniejszej sprawie, co umożliwia planowanie wydatków. S. K. nie wskazał wysokości swojego zadłużenia wobec innych podmiotów w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a zatem niemożliwa jest ocena wpływu tej okoliczności na zdolność płatniczą skarżącego. Podkreślić należy, że wnioskodawca nie wskazał, aby miał jakiekolwiek problemy ze spłatą zadłużenia, bądź posiadał z tego tytułu zaległości. W świetle powyższych faktów nie można uznać, że skarżący jest osobą ubogą, wymagającą pomocy państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.