II SA/Ke 356/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2012r. sprawy ze skargi Zakładu A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] nr rej.: [...] w przedmiocie zobowiązania pracodawcy do zapewnienia właściwej temperatury w pomieszczeniach pracy oddala skargę. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 6,7,20 grudzień 2011 r. i 5 styczeń 2012 r. przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Zakładach "A." Sp. z o.o. z siedzibą w K., i w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, nakazem z dnia [...] nr rej. [...] wydanym na podstawie art. 11 pkt 1, 2, 3, 6, 6a w związku z art. 33 ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. Nr 89, poz.589 ze zm.), Inspektor Pracy nałożył na kontrolowanego, między innymi, obowiązek: - zapewnienia w pomieszczeniach pracy (na stanowiskach pracy) w hali TSW1 i TSW2 temperaturę powietrza nie niższą niż 14º C w terminie wykonania do 15 marzec 2012 r. (pkt 2). Jako podstawę prawną wydanego nakazu wskazano przepisy art.11 pkt. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (. Dz. U. Nr 89, poz.589 ze zm. oraz z 20 r. Nr 171, poz.1016) i § 30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz.1650 ze zmianami oraz z 2011 r. Nr 173, poz. 1034) W odwołaniu Zakład "A." sp. z o.o. wniosła o uchylenie wskazanego punktu nakazu podnosząc, że na przeszkodzie jego realizacji stoją w szczególności względy technologiczne. Wskazała w uzasadnieni, że hala TSW1 jest obiektem o bardzo dużej kubaturze, wybudowanym w latach 50-tych ubiegłego stulecia, gdy obowiązywały inne normy cieplne a aktualnie wystarczy silniejszy wiatr, aby przy niskich temperaturach następowało wychłodzenie obiektu. We wcześniejszych latach hala była wykorzystywana w całości zakład pracował na trzy zmiany a chwili obecnej eksploatowane są tylko niektóre maszyny i pomimo prób modernizacji układu grzewczego w niektórych punktach hali, nie uzyskuje się wymaganej temperatury. Zdaniem odwołującej się spółki z przyczyn technicznych nie jest możliwe zapewnienie wymaganej temperatury. Aby podnieść komfort pracy Zarząd spółki przekazał 2 miejscowe nagrzewnice elektryczne w pobliżu których pracownicy mogą się dogrzać. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 marca 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz.589 ze zm.), Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy pkt. 2 nakazu organu I instancji z dnia 28 lutego 2012 r. Uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazano, że w trakcie kontroli w dniu 6 grudnia 2011 r. w godzinach południowych, na podstawie wskazań termometrów pracodawcy, zainstalowanych czasowo lub na stałe w niektórych miejscach hal, stwierdzono, że temperatury nie odpowiadają wartościom określonym w przepisach. W rozmowach z pracownikami ustalono również, że w godzinach rannych temperatura nie przekracza 9º C. na podstawie informacji organ ustalił, iż działania przyjęte w spółce pewnej polityki oszczędności, mają niekorzystny wpływ na sposób ogrzewania pomieszczeń pracy, a wyłącznie ogrzewanie na krótko przed pojawieniem się pracowników na stanowiskach pracy, nie pozwala uzyskać właściwej temperatury. Również kontrola przeprowadzona w dniu 20 grudnia 2011 r. wykazała, że wartości temperatury nie odbiegały od wcześniejszych ustaleń – temperatura o wartości 10,5º C były na stanowisku pracy na krajalni. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 207 § 2 Kodeksu pracy ( Dz. U. z 1998 r. Nr 21 poz. 94 ze zm.) na pracodawcy ciąży m.in. obowiązek organizowania pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki jej wykonywania, a szczegółowe wymagania w tej dziedzinie wynikają z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W przepisach powołanego rozporządzenia ustawodawca wskazał, iż pomieszczenia pracy i ich wyposażenie powinny zapewniać pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Z normy § 30 rozporządzenia wynika zobowiązanie pracodawcy do zapewnienia w pomieszczeniach temperatury odpowiedniej do rodzaju wykonywanej pracy nie niższej niż 14º C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. Organ wskazał, że stwierdzony w czasie kontroli stan faktyczny nie odpowiada opisanym wymogom, a pracodawca nie wskazał względów technologicznych, które nie pozwalałyby na spełnienie wymagań przepisów bhp. Organ odwoławczy analizując zebrany materiał uznał za uzasadnione utrzymanie przedmiotowej decyzji w mocy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy wniósł Zakład "A." sp. z o.o. z siedzibą w K., domagając się stwierdzenia nieważności decyzji w całości ewentualnie uchylenia decyzji w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W ocenie skarżącego decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, ponadto zarzucił jej naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 214 § 1 i 2 Kodeksu pracy oraz § 30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy – poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie. Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 6 kpa poprzez niezastosowanie tego przepisu, co narusza zasadę legalizmu, art. 7, w związku z art. 75 § 1 i 77 § 1 oraz art. 11 kpa poprzez ich nie zastosowanie, co narusza zasadę prawdy obiektywnej oraz obowiązki organu w zakresie konieczności wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyważenie interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, oraz naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez niewskazanie przez organ dowodów, na których się oparł oraz brak właściwego uzasadnienia prawnego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na § 44 załącznika nr 3 do rozporządzenia z dnia 26 września 1997 r., zgodnie z którym przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni lub w nieogrzewanych pomieszczeniach należy zapewnić pracownikom w pobliżu miejsc pracy pomieszczenia umożliwiające im schronienie się przed opadami atmosferycznymi, ogrzanie się oraz zmianę odzieży a pomieszczenia te powinny być zaopatrzone w urządzenia do podgrzewania posiłków. Zdaniem skarżącego prawodawca dopuszcza więc wykonywanie pracy w pomieszczeniach nieogrzewanych, pod warunkiem jednak zapewnienia pomieszczenia do ogrzania się i podgrzewania posiłków. Skarżący wskazał ponadto, że podejmowane dotychczas wszelkie próby modernizacji hali nie przyniosły efektu w postaci podniesienia temperatury w pomieszczeniach pracy, a obecnie jest wykorzystywana tylko część parku maszynowego, co ma wpływ na panującą temperaturę. Zdaniem skarżącego nie ma technicznych możliwości, bez konieczności poniesienia nadzwyczajnych i nieracjonalnych nakładów aby zapewnić odpowiednią wymaganą przepisami temperaturę, co czyni przedmiotową decyzję niewykonalną. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś pod kątem słuszności i celowości podjętych rozstrzygnięć. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu I lub II instancji. Na wstępie wskazać należy, że niezasadny jest zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przeprowadzone kontrole w dniach 6, 7 20 grudnia 2011 r. w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wykazały, iż na stanowiskach pracy w halach TSW1 i TSW2 temperatura oscylowała w granicach 9º -10ºC i nie przekraczała wymaganych 14ºC. Do protokołu kontroli spółka skarżąca dołączyła dodatkowe wyjaśnienia przyznając, iż zarząd spółki świadomie podjął decyzję w kwestii ograniczenia zatrudnienia w kontrolowanych halach a co za tym idzie niedogrzewania tych pomieszczeń, albowiem konstrukcja hal jest stara i bez dużych nakładów nieuzasadnionych ze względu na rachunek ekonomiczny zapewnienie wymaganej przepisami temperatury jest niemożliwy. Należy również zwrócić uwagę, iż skarżący składając odwołanie od nakazu organu pierwszej instancji odnosi się do niemożności utrzymania temperatury w hali TSW1 opisując jej stan techniczny i podjęte próby modernizacji, natomiast nie przedstawia żadnych argumentów co do hali TSW2 co sugeruje, iż w tej części nie kwestionuje wydanego nakazu. Bezpodstawne są również pozostałe zarzuty dotyczące postępowania, Organ dokładnie przedstawił stan faktyczny jak również szczegółowe przepisy będące podstawą nałożonego obowiązku, w pełni ważąc interes społeczny, którym w niniejszej sprawie jest ochrona zdrowia i życia pracowników oraz słuszny interes strony zobowiązanej do przestrzegania przepisów dotyczących właściwej organizacji pracy jej bezpieczeństwa i higieny. Przechodząc do oceny naruszenia przepisów prawa materialnego należy również stwierdzić, iż są one gołosłowne. Będący podstawą nałożonego obowiązku § 30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w sposób jasny określa, że w pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy (metod pracy i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonania) nie niższą niż 14ºC, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. W niniejszej sprawie nie ma najmniejszych podstaw do twierdzenia, że proces pracy w przedmiotowej hali musi się odbywać w takim reżymie technologicznym, który uzasadniałby tolerowanie obniżonej temperatury, należy wskazać że również skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze podnosi argumenty co do stanu technicznego hali, który uniemożliwia utrzymanie właściwej temperatury w hali a nie procesu technologicznego wykonywanych prac, któryby uzasadniał niska temperaturę. Cytowany przez autora skargi § 44 załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy odnosi się że prac wykonywanych na otwartej przestrzeni lub w nieogrzewanych pomieszczeniach kiedy to należy zapewnić pracownikom w pobliżu miejsca pracy pomieszczenia umożliwiające im schronienie się przed opadami atmosferycznymi, ogrzewanie się oraz zmianę odzieży, a pomieszczenia te powinny być zaopatrzone w urządzenia do podgrzewania posiłków. W przedmiotowej sprawie nie występuje stan opisany w niniejszym przepisie tak więc błędne są wywody autora skargi, iż z uwagi na zainstalowane 2 miejscowe nagrzewnice elektryczne które podnoszą komfort pracy, oraz możliwość korzystania z pomieszczeń do ogrzania się pracodawca nie naruszył warunków bhp. Również argumenty podniesione w skardze, iż bez nadzwyczajnych i nieracjonalnych nakładów zapewnienie właściwej temperatury jest niemożliwe należy uznać za bezpodstawne, albowiem odstąpienie przez pracodawcę od wykonania obowiązku zapewnienia pracownikom odpowiedniej temperatury w pomieszczeniach pracy może być usprawiedliwione względami technologicznymi, a nie jego sytuacją ekonomiczną i dużymi kosztami. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oz. w Białymstoku z 20 września 2001 r. SA/Bk 75/01). Natomiast odnośnie podnoszonego zarzutu niewykonalności decyzji co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności należy wskazać, że ocena niewykonalności decyzji organu administracji państwowej powodująca nieważność takiej decyzji nie może wynikać wyłącznie ze stanu rzeczy istniejącego jedynie w dniu wydania decyzji, lecz musi uwzględniać faktyczny brak możliwości jej wykonania również po jej wydaniu, a nawet znaczny stopień trudności przy wykonywaniu przez zakład pracy obowiązku zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy a w szczególności aktualna konieczność obsługi przestarzałych urządzeń technicznych nie usprawiedliwia twierdzenia o niewykonalności decyzji państwowej Inspekcji Pracy nakazującej w indywidualnej sprawie wykonanie tego obowiązku.( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oz. w Krakowie z 12 lutego 1985 r.) Skarżący zarówno w odwołaniu jak również w skardze wskazuje, iż podejmował w przeszłości próby modernizacji hali ale z uwagi na znaczne koszty i stan techniczny hali nie przyniosło to efektów co spowodowało, że postanowiono ograniczyć działalność produkcyjną do niezbędnego minimum. Przedstawiony przez skarżącą w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2011 r. III SA/Gd 616/10 na potwierdzenie przedstawionych zarzutów odnosi się do całkiem innego stanu faktycznego sprawy i nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji należy podzielić stanowisko organów, iż zasadnie został nałożony na Zakład "A." sp. z o.o. z siedzibą obowiązek zapewnienia właściwej temperatury w pomieszczeniach pracy ( przy stanowiskach pracy ) hali TSW1 i TSW2 nie mniejszej niż 14ºC. Z tych względów w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu, o czym orzekł Sąd w sentencji wyroku.-