II SA/Ke 358/08

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 8 sierpnia 2008 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych całości, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. W. N. złożyła urzędowy formularz PPF, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. W formularzu wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe razem z dwiema córkami i pięcioma dorosłymi wnukami. Skarżąca pobiera emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie, młodsza córka otrzymuje pensję w wysokości [...] zł, a jeden z wnuczków pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł. Pozostali członkowie rodziny są bezrobotnymi. W sumie ośmioosobowa rodzina osiąga miesięczny dochód w wysokości [...] zł brutto. Wnioskodawczyni nie wykazała żadnego majątku poza nieruchomością rolną o powierzchni 1,4 ha i domem wielkości 100 m kw, w którym, jak wynika z akt sprawy, znajduje się sklep. Skarżąca podała, że leczy się neurologicznie z powodu zaburzeń [...] i choroby [...] a także okulistycznie ze względu na [...]. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę, że wnioskodawczyni osiąga dość niski dochód z emerytury, ponosi wydatki na leczenie i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z siedmioosobową rodziną, z której tylko dwie osoby zarabiają w sumie 2800 zł brutto, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, dwóch córek i pięciorga dorosłych wnuczków. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zostaje więc uwzględniony w całości. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata podlega oddaleniu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08 (niepublikowane), ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych. Na etapie postępowania sądowodaministracyjnego przed wydaniem wyroku nie jest wymagany przymus adwokacki, skarżąca może skutecznie dokonać wszystkich czynności osobiście. Należy podkreślić, że W. N. nie jest osobą nieporadną życiowo, prawidłowo sformułowała skargę, a z innych jej pism wynika, że bardzo dobrze zna okoliczności faktyczne i prawne sprawy, potrafi bronić swoich interesów, a ponadto może liczyć na wsparcie ze strony córki, która reprezentowała ją w postępowaniu przed organami nadzoru. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.