II SA/Ke 363/08

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 8 sierpnia 2008 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi W. J. na działanie Starosty w przedmiocie opłaty za kartę pojazdu postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata, III. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. W. J. złożyła urzędowy formularz PPF, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie z jej skargi na działanie Starosty w przedmiocie opłaty za kartę pojazdu. W formularzu wnioskodawczyni podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...]zł. Skarżąca nie wykazała żadnego majątku poza nieruchomością rolną o powierzchni 0,4285 m kw. Wnioskodawczyni podała, że ma niespłacony kredyt w wysokości 8993 zł. Ponadto stwierdziła, że wnosi o ustanowienie pełnomocnika prawnego, gdyż jest bezsilna w interpretacji prawnej odmowy Starostwa Powiatowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Udowodnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy należy do wnioskodawcy. W rozpatrywanej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Uznano, że skarżąca może uiścić wpis sądowy od skargi wynoszący 100 zł i ponieść inne ewentualne koszty sądowe nie przekraczające jednorazowo kwoty 100 zł, gdyż nie ma ona nikogo na utrzymaniu i dysponuje stałym dochodem z emerytury w wysokości [...]zł brutto miesięcznie, co umożliwia planowanie wydatków, a z wniosku nie wynika, aby spłata kredytu w wysokości 8993 zł przekraczała jej możliwości finansowe. Oddaleniu podlega także wniosek o ustanowienie adwokata i radcy prawnego. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08 (niepublikowane), ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych. Na etapie postępowania sądowodaministracyjnego przed wydaniem wyroku nie jest wymagany przymus adwokacki, skarżąca może skutecznie dokonać wszystkich czynności osobiście. Należy podkreślić, że W. J. nie jest osobą nieporadną życiowo, prawidłowo sformułowała skargę, jedynie mylnie tytułując ją "Pozew o zwrot", a z innych jej pism wynika, że bardzo dobrze zna okoliczności faktyczne i prawne sprawy, potrafi bronić swoich interesów. Ponadto zawarła w skardze wniosek o rozpatrzenie sprawy bez udziału stron, co tym bardziej przemawia za odmową przyznania pełnomocnika z urzędu na obecnym etapie postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.