II SA/Ke 365/08

PostanowienieWSA w Kielcach2008-11-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe z małżonkiem, ale posiada rozdzielność majątkową, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej małżonek osiąga wysokie dochody i posiada znaczny majątek?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ pomimo rozdzielności majątkowej między małżonkami, sąd uznał, że wnioskodawca może korzystać z pomocy finansowej żony, która osiąga wysokie dochody i posiada znaczący majątek. Sąd podkreślił, że małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy, a charakter planowanej inwestycji świadczy o tym, że wnioskodawca nie jest osobą ubogą.
Stan faktyczny
A. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji o wstrzymaniu robót budowlanych. Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe z żoną, z którą ma rozdzielność majątkową. Ze względu na stan zdrowia nie pracuje i zamknął działalność gospodarczą ze stratą. Jego żona jest radną miejską i pracownikiem Ochotniczych Hufców Pracy, osiąga wysokie dochody i posiada znaczny majątek. Sąd oddalił wniosek, uznając, że wnioskodawca może uzyskać pomoc finansową od żony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2008r. wniosku A. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych p o s t a n a w i a : oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2008r. A. W. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Do wniosku skarżący załączył decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] o przeniesieniu na rzecz A.W. pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] A. i R. małż. W. na budowę budynku usługowo – mieszkalnego na działkach o nr ewid. 512/1, 512/2, 505/3, 505/4. Zarządzeniem z dnia 19 września 2008r. Referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach dołączył do akt II SA/Ke 365/08 kserokopie zeznania podatkowego A. W. za rok 2007 i wypis aktu notarialnego z dnia [...] Repertorium A[...] , nadesłanych przez skarżącego do sprawy sygn. akt II SA/Ke 111/08 a także wydruk oświadczenia majątkowego R. E. W. znajdującego się na stronie internetowej Urzędu Miasta . Postanowieniem z dnia 19 września 2008r. sygn. akt II SA/Ke 365/08 Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W sprzeciwie z dnia 16.10.2008r. skarżący kwestionował postanowienie z dnia 19 września 2008r. co do oddalenia wniosku o zwolnienie go od opłat sądowych. W uzasadnieniu A.W. wskazał, iż jego sytuacja finansowa nie pozwala na ponoszenie opłat sądowych, natomiast wydatki żony R. W. w zakresie wydatków niezbędnych do utrzymania rodziny odpowiadają kwocie 7.000 zł. i znacznie przekraczają jej dochody. W wyniku wniesienia sprzeciwu przez skarżącego A.W. zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póżn.zm.) powyższe postanowienie straciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, zeznania podatkowego za rok 2007, wypisu aktu notarialnego z dnia [...], wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, mieszka razem z żoną i otrzymuje od niej pomoc finansową. Pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa dokonana na podstawie zawartej w dniu [...] umowy o zniesieniu wspólności majątkowej. Wnioskodawca ze względu na stan zdrowia nie pracuje i nie osiąga żadnego dochodu, prowadzoną działalność gospodarczą rok 2007 zamknął stratą finansową. Skarżący jest współwłaścicielem w ½ części nieruchomości rolnej o powierzchni 1 ha i współwłaścicielem w ½ części działki o powierzchni 600m2, na której buduje budynek mieszkalno-usługowy. Oświadczył, że nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych. Wedle informacji zamieszczonej na stronie internetowej Urzędu Miasta żona wnioskodawcy R.W. jest radną Rady Miejskiej. Na podstawie uchwały Nr III/55/2006 Rady Miejskiej z dnia 21.12.2006r. w sprawie określenia zasad przyznawania diet dla Radnych Rady Miejskiej, radnym przysługuje miesięczna dieta w wysokości 1363zł. Ponadto R.W. jest zatrudniona na stanowisku Wojewódzkiego Komendanta Komendy Wojewódzkiej Ochotniczych Hufców Pracy. Z oświadczenia majątkowego z dnia 27 grudnia 2006r. wynika, że za ostatnie miesiące uzyskiwała wynagrodzenie w kwocie 5640 brutto, posiada zasoby pieniężne w kwocie 45 000 zł, jest właścicielem domu mieszkalnego o pow. 300m2 o wartości 700000 zł oraz mieszkania o pow. 37m2 o wartości 100000zł oraz jest współwłaścicielem działki budowlanej o pow. 600 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 1 h o wartości 180000 zł, ponadto posiada dzieła sztuki o wartości przekraczającej 10000 zł. Oświadczyła, że spłaca kredyt hipoteczny na kwotę 260000zł, który zaciągnęła na okres 20 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Podkreślić ponadto należy, iż opłaty sądowe, do których zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego względu może być stosowane jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W niniejszej sprawie fakt przeniesienia decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] znak [...] na rzecz A.W. pozwolenia na budowę udzielonego uprzednio R.W. i A. W. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] obejmującego swym zakresem budynek usługowo-mieszkalny o czterech lokalach mieszkalnych i pomieszczeniach biurowych świadczy o tym, że skarżący zamierza kontynuować realizację zamierzenia inwestycyjnego. Biorąc pod uwagę charakter inwestycji, która wymaga znacznych nakładów finansowych stwierdzić należy, że skarżącego nie można uznać za osobę ubogą, której pomocy winien udzielić Skarb Państwa. W ocenie Sądu zawarta przez małżonków umowa z dnia [...] o zniesieniu wspólności majątkowej nie zwalnia małżonków W. z obowiązku wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny do którego to są zobowiązani na podstawie art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), a taką pomoc jak sam przyznał skarżący, otrzymuje. Dlatego też z uwagi na dyspozycje powołanych wyżej art. 246 § 1 i art. 252 ustawy p.p.s.a., jak również treść wniosku i sprzeciwu, oceniając możliwości finansowe skarżącego należało uwzględnić także dochody i stan majątkowy jego żony. Zdaniem Sądu, osiągane dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę (kwota 5640zł) brutto i diety radnej (kwota 1363zł) w łącznej wysokości ok. 7000zł brutto, zgromadzone środki pieniężne w wysokości 45 000zł, dzieła sztuki powyżej 10000zł oraz własność i współwłasność nieruchomości uzasadniają twierdzenie, że wnioskodawca korzystając z pomocy żony może zgromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 500zł. Brak jest również podstaw do uwzględnienia okoliczności dotyczącej ponoszenia przez żonę wydatków w zakresie niezbędnym do utrzymania rodziny w wysokości 7000zł przekraczającej jej dochody, albowiem w tym względzie skarżący nie przedstawił żadnych dowodów np. w postaci rachunków. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło