II SA/Ke 373/07

WyrokWSA w Kielcach2007-09-27

Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Chobian, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego jest zgodne z prawem, jeśli skarżąca podnosi trudną sytuację materialną i rodzinną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie egzekucyjne w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że przepisy te nie przewidują możliwości uwzględnienia trudnej sytuacji materialnej czy rodzinnej skarżącej jako podstawy do odstąpienia od nałożenia grzywny lub jej umorzenia, chyba że obowiązek zostanie wykonany. Sąd nie posiada kompetencji do przyznawania uprawnień czy zwalniania z obowiązków, a jedynie do kontroli legalności działania organów administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 23.508,00 zł. Grzywna została nałożona z powodu uchylania się skarżącej od wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie realizowanego budynku mieszkalnego, wynikającego z prawomocnej decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca podnosiła trudną sytuację materialną i rodzinną jako powód niewykonania obowiązku i wnosła o umorzenie grzywny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2007r. sprawy ze skargi D. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] znak [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks posterowana administracyjnego po rozpatrzeniu zażalenia D. J. utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] nakładające na podstawie art. 20 §1 pkt 4, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119 § 1, art. 120 § 1, art. 121 § 2, 4, 5 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na D.J. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 23.508,00zł z powodu uchylania się zobowiązanej od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym polegającego na rozbiórce samowolnie realizowanego parterowego budynku mieszkalnego o wymiarach w rzucie 6,60 x 6,80 m na działce o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości O. [...] gm. C w terminie do dnia [...] pod rygorem wykonania zastępczego. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że decyzją z dnia [...] znak [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (mylnie podano z dnia 24.10.1974r.) decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] nakazującą D.J. dokonanie rozbiórki samowolnie realizowanego budynku mieszkalnego o wymiarach w rzucie 6,60 x 6,80 położonego na działce o nr ewidencyjnym [...] w O. [...] gmina C. Powyższa decyzja stała się prawomocna na skutek oddalenia skargi D.J. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2005r. Sygn. akt II SA/Kr 445/02 . Z uwagi na powyższe Inspektor Nadzoru Budowlanego upomnieniem z dnia[...] doręczonym skarżącej w dniu [...] wezwał do wykonania orzeczonej rozbiórki w terminie do[...]. Skarżąca w zakreślonym terminie nie wykonała zobowiązania w związku z tym organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wydając w dniu[...] tytuł wykonawczy Nr. [...] a następnie postanowieniem z dnia[...] nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 23.508,00 złotych. Oceniając zasadność rozstrzygnięcia Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zarówno podstawa nałożonej grzywny w celu przymuszenia, jej wysokość oraz koszty opłaty za czynności egzekucyjne są zgodne z prawem. W skardze złożonej na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] D.J. wniosła o odstąpienie od decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu mieszkalnego oraz umorzenie nałożonej grzywny. Skarżąca podnosiła, że przybudówka została wykonana z powodu trudności w uzyskaniu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy. Rodzina nie dysponuje innym lokalem mieszkalnym a trudna sytuacja finansowa uniemożliwia uiszczenie grzywny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po zapoznaniu się ze skargą wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i w związku z tym podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwana dalej ppsa), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa materialnego bądź przepisów prawa procesowego i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie opisane wyżej naruszenia prawa nie wystąpiły. Podstawę prawną działania organu egzekucyjnego stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - zwana dalej jako ustawa). Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku tj. spowodowanie, aby zobowiązany zachował się w sposób zgodny z treścią nałożonego na niego obowiązku. W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku o charakterze niepieniężnym ustawa do realizacji tego obowiązku przewiduje następujące środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokalu i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12b ustawy). Jak wynika z zaskarżonego postanowienia na skarżącej ciążył w dacie jego wydania obowiązek dokonania rozbiórki budynku mieszkalnego wynikający z prawomocnej decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] W tej sytuacji z uwagi na charakter prowadzonego postępowania w okolicznościach sprawy organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych spośród wszystkich wyżej wymienionych, a to wyłącznie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny przesłał skarżącej pisemne upomnienie wzywające do wykonania nałożonego obowiązku w zakreślonym terminie (do dnia[...]) z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Po bezskutecznym upływie terminu organ egzekucyjny przystąpił do czynności egzekucyjnych wystawiając w dniu [...] tytuł wykonawczy Nr [...] i doręczając skarżącej w dniu [...] tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej wraz z pouczeniem o prawie do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 119 § 1 ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności. Zasady ustalenia wysokości grzywny określa art. 121 § 4 w zw. z § 5 ustawy stanowiąc, że jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa a jej wysokość, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Z przyjętych ustaleń organu egzekucyjnego wynikało, iż powierzchnia zabudowy przeznaczona do rozbiórki wynosiła 44,88 m2, zaś cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2006r. ogłoszona w Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 14 lutego 2007r. (Dz.Urz. GUS Nr 2, poz. 15) stanowiła kwotę 2619zł. Kwotę opłaty za czynności egzekucyjne dotyczące obowiązków o charakterze niepieniężnym ustalono w oparciu o art. 64a § 1 pkt 1 ustawy, w myśl którego za wydanie grzywny w celu przymuszenia organ pobiera 10% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68zł. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie egzekucyjne zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tak co do podstaw zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia jak również w zakresie ustalenia wysokości tej grzywny. Podkreślenia wymaga fakt, że z uwagi na przepisy regulujące postępowanie egzekucyjne w administracji w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej w odniesieniu do jej trudnej sytuacji materialnej oraz warunków w jakich funkcjonuje jej rodzina. Dodać również należy, że w świetle powołanych na wstępie regulacji o których mowa w art. 1 ustawy ppsa sądy administracyjne są powołane do oceny czy przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie zostały naruszone przepisy prawa. Jeżeli takie naruszenie miało miejsce Sąd może wyeliminować zaskarżone rozstrzygnięcie, nie posiada zaś kompetencji do uwzględnienia żądania strony w zakresie przyznania jej określonych uprawnień czy też zwolnienia z określonych obowiązków. Z tego względu brak jest również podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej co do umorzenia naliczonej grzywny. Na marginesie należy podnieść, że stosownie do dyspozycji art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji istnieje możliwość umorzenia nałożonej grzywny na wniosek zobowiązanego ale tylko wówczas, gdy po wydaniu postanowienia o zastosowaniu grzywny został wykonany przez zobowiązanego nałożony obowiązek. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa a skarga jako bezzasadna na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) podlega oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło