II SA/Ke 38/08
WyrokWSA w Kielcach2008-04-11
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do merytorycznego rozpoznania zarzutów dotyczących nieprzedłużenia stażu, w tym zarzutów dyskryminacji, w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest decyzja o utracie prawa do stypendium z powodu zakończenia stażu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do merytorycznego rozpoznania zarzutów dotyczących nieprzedłużenia stażu, w tym zarzutów dyskryminacji, ponieważ umowa o staż i związane z nią czynności nie należą do aktów z zakresu administracji publicznej podlegających kognicji sądu administracyjnego. Kognicja sądu w niniejszej sprawie ogranicza się do kontroli legalności decyzji o utracie prawa do stypendium z powodu zakończenia stażu, która jest zgodna z prawem, jeśli staż faktycznie się zakończył.Stan faktyczny
Skarżąca I. Z. odbywała staż w Zakładzie Karnym w P. od maja do sierpnia 2007 r., za który przysługiwało jej stypendium. Po zakończeniu stażu organ I instancji orzekł o utracie przez nią prawa do stypendium. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, odrzucając zarzuty skarżącej dotyczące dyskryminacji i żądania przedłużenia stażu z uwagi na ciążę. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dyskryminację i błędną wykładnię przepisów dotyczących promocji zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie utraty prawa do stypendium I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata A. J. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT oraz 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej – tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
II SA/Ke 38/08
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania I. Z., działając na podstawie art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty z dnia [...] w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem 9 sierpnia 2007 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustalił, że decyzją z dnia [...] Starosta orzekł o utracie przez I. Z. prawa do stypendium z dniem 9 sierpnia 2007 r. w związku z zakończeniem w dniu 8 sierpnia 2007 r. odbywania stażu.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła I. Z. stwierdzając, że starosta pozbawił ją możliwości dalszego odbywania stażu, ponieważ jest w ciąży. Skarżąca podniosła, że jest dyskryminowana i zażądała przedłużenia stażu na okres kolejnych trzech miesięcy.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, powołując się na treść art. 73 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją wydaną z upoważnienia Starosty dnia [...], orzeczono o utracie przez I. Z. prawa do stypendium z dniem 9 sierpnia 2007 r.
Od powyższej decyzji odwołała się I. Z. wnosząc o jej uchylenie i przedłużenie okresu wykonywania stażu na dalsze trzy miesiące, a tym samym przyznanie jej prawa do stypendium w tym okresie. Skarżąca nadmieniła, że będąc w 5 miesiącu ciąży została skierowana na staż. Według niej zarówno pracodawca jak i starosta nie przedłużając jej stażu postąpili w sposób rażąco sprzeczny z przepisami. Powołując się na przepisy prawa pracy, I. Z. podała, że była dyskryminowana ze względu na fakt macierzyństwa.
Rozpatrując powyższe odwołanie Wojewoda ustalił, że skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu 19 kwietnia 2007 r. W związku z podjęciem stażu w Zakładzie Karnym w P. od dnia 8 maja 2007 r., organ I instancji decyzją z dnia [...] orzekł o przyznaniu jej prawa do stypendium od 8 maja 2007 r. Zgodnie z umową pomiędzy Zakładem Karnym w P. a Starostą I. Z. odbyła staż w okresie od 8 maja 2007 r. do 8 sierpnia 2007 r.
W dniu 6 sierpnia 2007 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło pismo z Zakładu Karnego w P. z prośbą o przedłużenie okresu odbywania stażu dla 4 osób o kolejne 3 miesiące. W piśmie tym nie wymieniono dwóch osób (w tym I. Z.), co do których zakład pracy nie przedłużył umowy o staż.
W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję o utracie przez skarżącą stypendium z dniem 9 sierpnia 2007r. z powodu zakończenia w dniu 8 sierpnia 2007r. odbywania stażu.
Wojewoda podkreślił, że stosownie do art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 140% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1, wypłacane przez starostę. Za okres, za który przysługuje stypendium, zasiłek nie przysługuje.
Organ odwoławczy podkreślił, że stypendium jest świadczeniem ściśle związanym z odbywaniem stażu i przysługuje tylko w trakcie jego trwania. W myśl § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 6 października 2004r.
w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, dodatku szkoleniowego, stypendium i dodatku aktywizacyjnego, stypendium jest przyznawane na okres od dnia rozpoczęcia stażu do dnia jego zakończenia lub zaprzestania uczestnictwa w stażu.
Zatem prawo do stypendium przysługiwało I. Z. tylko do dnia zakończenia odbywania stażu, tj. 8 sierpnia 2007r.
Wojewoda wskazał, że organ I instancji ponownie rozpatrując niniejszą sprawę uwzględnił wskazania zawarte w decyzji organu II instancji z dnia [...] i ustalił, że skarżąca urodziła dziecko w dniu 23 września 2007r. W przypadku I. Z. brak jest zatem podstaw do zastosowania przepisu art. 73 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż skarżąca urodziła dziecko po upływie miesiąca od dnia zakończenia stażu.
Odnosząc się do zarzutu wskazanego w odwołaniu, w którym skarżąca podnosi argumenty dotyczące szczególnego traktowania kobiet w ciąży przez przepisy prawa pracy oraz wskazuje na jej dyskryminowanie w związku z odbywaniem stażu, organ II instancji wyjaśnił, że przepisy Kodeksu Pracy, na które powołuje się I. Z. nie mają zastosowania w przypadku odbywania stażu, gdyż staż jest jednym z instrumentów rynku pracy umożliwiającym zdobycie osobom bezrobotnym umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą. Skierowanie osób na staż odbywa się na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a nie na podstawie Kodeksu Pracy.
Zgodnie zaś z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 24 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu oraz przygotowania zawodowego w miejscu pracy, to pracodawca składa do właściwego starosty wniosek o organizację stażu podając między innymi liczbę przewidzianych miejsc pracy, proponowany okres odbywania stażu, jak również może wskazać imię
i nazwisko bezrobotnego, którego przyjmuje na staż (§ 3 ust. 1 rozporządzenia).
Wojewoda podkreślił, że przepisy prawa nie wskazują, że starosta bądź pracodawca ma obowiązek przedłużenia stażu na okres do 12 miesięcy, a zatem pracodawca może zrezygnować ze stażysty.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach I. Z. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę oraz o zasądzenie na jej rzecz kwoty odpowiadającej wysokości stypendium od dnia 9 sierpnia 2007 r. do dnia 22 sierpnia 2007 r. i za okres uprawniający do zasiłku macierzyńskiego, tj. 126 dni od 23 września 2007r., wypłacanego przez Powiatowy Urząd Pracy w P.
Skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie zasad postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, tj. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności:
- nieustalenie przyczyny, dla której nie umieszczono jej nazwiska na wniosku Zakładu Karnego w P. o przedłużenie stażu i nieustalenie, czy wobec pozytywnej opinii ze stażu, o fakcie tym nie przesądziła ciąża,
- czy Powiatowy Urząd Pracy w P. kierował osoby do odbywania stażu u innych pracodawców i przestrzegał przy tym zapisów art. 53 ust. 4 ustawy
o promocji zatrudnienia i czy uwzględnił przy ustalaniu programu stażu predyspozycje psychofizyczne i zdrowotne oraz poziom wykształcenia skarżącej,
- czy Powiatowy Urząd Pracy w P. posiadał środki na finansowanie stażu dla wszystkich zarejestrowanych bezrobotnych określanych w ustawie jako osoby znajdujące się w szczególnej sytuacji na rynku pracy,
- czy w okresie od 19 kwietnia 2007r. Powiatowy Urząd Pracy w P. skierował do pracy osoby posiadające podobne jak I. Z. przygotowanie zawodowe i nie wystąpiło dyskryminowanie jej w tym zakresie,
- jakimi kryteriami kierował się starosta i Powiatowy Urząd Pracy w P. przy realizacji ustawy o promocji zatrudnienia i czy występowała dowolność
i uznaniowość wobec osób posiadających taki sam status bezrobotnego jak skarżąca.
2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię: zapisów Konstytucji w zakresie prawa do równego traktowania obywateli, Dyrektywy EWG Nr 8 z dnia 19 października 1992 r. regulującej kwestię macierzyństwa, przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r.
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu oraz przygotowania zawodowego w miejscu pracy, a w szczególności poprzez przyjęcie, że:
- przepisy prawa nie wskazują, że starosta ma obowiązek przedłużenia stażu na okres do 12 miesięcy i skierowania skarżącej na trzymiesięczny staż, co zwolniło starostę i Powiatowy Urząd Pracy w P. z jakichkolwiek powinności, podczas gdy w myśl przepisów art. 40 w/w ustawy skarżąca należy do grona osób zwanych dalej "osobami będącymi w szczególnej sytuacji na rynku pracy", a w myśl art. 50 ust.1 ustawy, powiatowy urząd pracy w okresie do 6 miesięcy od dnia rejestracji powinien przedstawić jej propozycję zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, stażu, odbycia przygotowania zawodowego w miejscu pracy lub zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych" gwarantując możliwość zdobycia środków do życia w sytuacji nieprzysługiwania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
- starosta i Powiatowy Urząd Pracy w P. mogą dowolnie dysponować środkami na realizację ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i według własnego uznania jedne osoby preferować a inne dyskryminować w dostępie do nich, ograniczając staż I. Z. do 3 miesięcy, a innym osobom, które wraz z nią go rozpoczęły, przedłużając ten okres,
- staż musi się odbywać u jednego pracodawcy mimo braku takiego ograniczenia w przepisach i że stanowisko Zakładu Karnego tj. nie ujęcia jej na liście było wiążące, podczas gdy ustawa daje jedynie pracodawcy możliwość wskazania osoby, nie zaś prawo wyboru osoby kierowanej na staż, które to prawo przysługuje Staroście,
- jako osoba ciężarna nie podlegała żadnej ochronie, jaka analogicznie przysługuje pracownicom zatrudnionym na umowę o pracę, np. prawo do zwolnień na badania lekarskie, mimo, iż odbywając staż/przygotowanie zawodowe świadczyła pracę, ale za fakt macierzyństwa musi ponieść konsekwencje w postaci nie przedłużenia okresu odbywania stażu,
- decyzja o utracie prawa do stypendium była następstwem tego, że Zakład Karny w P. zrezygnował ze skarżącej jako stażystki i nie przedłużył
z nią umowy o staż wbrew przepisom art. 53 ust. 4 w/w ustawy,
- starosta nie był zobowiązany wobec autorki skargi do realizacji zadań państwa określonych w art. 1 ustawy, w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej, a Powiatowy Urząd Pracy w P., wbrew przepisom art. 34 cyt. ustawy, nie miał wobec skarżącej, obowiązku pośredniczenia w znalezieniu pracy, a w razie braku możliwości zapewnienia odpowiedniego zatrudnienia skierowania na dalsze odbywanie stażu bądź przygotowania zawodowego lecz postąpił słusznie eliminując ją z grona osób korzystających z pomocy, miał prawo pozostawić bez środków do życia na ok. miesiąc przed urodzeniem dziecka, wydając decyzję o utracie prawa do stypendium,
- za dni zwolnienia lekarskiego i macierzyńskiego nie przysługuje skarżącej prawo do stypendium.
Rozwijając w uzasadnieniu sformułowane wyżej zarzuty, I. Z. podniosła, że dyskryminacja jej osoby polega na tym, że nie przedłużono jej okresu odbywania stażu jak innym osobom rozpoczynającym go na takich samych warunkach, nie zaproponowano pracy mimo posiadania kwalifikacji pozbawiając skarżącą tym samym prawa do świadczeń przysługujących za okres choroby i macierzyństwa oraz praw, o jakich mowa w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wyjaśniła, że ponieważ decyzja o utracie prawa do stypendium jest następstwem bezprawnego nieprzedłużenia jej stażu, podstawą jej zaskarżenia jest dyskryminowanie skarżącej przy stosowaniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zarzuciła, że organ powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy nie nastąpiło naruszenie zasad współżycia społecznego, a nie ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, że starosta słusznie orzekł o utracie prawa do stypendium.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest
przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Ustalony przez organy stan faktyczny w sprawie nie był kwestionowany
i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżąca w okresie od 8 maja 2007r. do 8 sierpnia 2007r. odbywała staż w Zakładzie Karnym w P., na podstawie umowy zawartej pomiędzy tym Zakładem a Powiatem, reprezentowanym przez Starostę, z upoważnienia którego działał Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w P. W tym okresie, stosownie do treści art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm,), zwanej dalej ustawą, przysługiwało jej stypendium w wysokości 140% zasiłku dla bezrobotnych, wypłacane przez starostę.
Kognicją Sądu objęte jest w niniejszej sprawie wyłącznie rozstrzygnięcie organów administracji publicznej w przedmiocie utraty przez I. Z. prawa do stypendium - wobec zakończenia stażu. Ponieważ stosownie do powołanego wyżej art. 53 ust.6 ustawy bezrobotnemu przysługuje stypendium w okresie odbywania stażu, oczywistym i zgodnym z prawem jest orzeczenie o utracie tego prawa przez skarżącą z datą zakończenia tego stażu.
Podkreślenie zakresu kontroli sądowej w przedmiotowej sprawie jest niezbędne z uwagi na charakter zarzutów podniesionych w skardze, zmierzających do zakwestionowania prawidłowości działania organów, które zawarły umowę o staż, a następnie nie przedłużyły jej w stosunku do skarżącej. Z faktu, że taka sytuacja miała miejsce w przypadku I. Z., będącej w ciąży w dacie odbywania stażu, skarżąca wysnuła wniosek, że była dyskryminowana.
Kwestie związane z oceną umowy o staż, bądź nieprzedłużeniem jej wobec I. Z. nie mogą być jednak przedmiotem merytorycznej kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny. Jak wynika z art. 3 § 2 p.p.s.a, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Stosownie do § 3 tego przepisu, sądy administracyjne orzekają także
w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę,
i stosują środki określone w tych przepisach.
Umowa o staż i wszystkie kwestie związane z jej zawarciem, przedłużeniem itp. nie należą do aktów wydawanych w zakresie administracji publicznej, o jakich mowa wyżej i które podlegają kognicji sądu administracyjnego. Jak wynika z treści art. 2 pkt 34 i 35 ustawy, użyte przez ustawodawcę pojęcie staż oznacza nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą. Stypendium zaś, to kwota wypłacana z Funduszu Pracy bezrobotnemu w okresie przygotowania zawodowego w miejscu pracy lub w okresie odbywania szkolenia, stażu
u pracodawcy oraz w okresie nauki w szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej albo w szkole wyższej, do której uczęszcza w systemie wieczorowym lub zaocznym.
Starosta może skierować bezrobotnego do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 12 miesięcy do pracodawcy lub pełnoletniej osoby fizycznej, przy czym staż i przygotowanie zawodowe w miejscu pracy odbywają się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego
w umowie (art. 53 ust.1 i 4 ustawy). Szczegółowe warunki odbywania stażu oraz przygotowania zawodowego w miejscu pracy określa zaś Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 24 sierpnia 2004 r. (Dz.U. 185, poz. 1912 ze zm.). Stosownie do § 3 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, pracodawca organizujący staż lub przygotowanie zawodowe dla bezrobotnych składa do właściwego starosty wniosek
o zawarcie umowy o zorganizowanie stażu lub przygotowania zawodowego, może także we wniosku wskazać imię i nazwisko bezrobotnego, którego przyjmuje. Kolejnym etapem jest zawarcie umowy pomiędzy pracodawcą a starostą, o jakiej mowa w art. 53 ust.4 ustawy.
Jak widać z powyższego, kwestie związane z przyjmowaniem na staż osób bezrobotnych pozostawione są swobodzie stron umowy, o jakiej mowa wyżej tj. staroście i pracodawcy. Z punktu widzenia niniejszej sprawy na podkreślenie zasługuje jednakże fakt, że umowa o staż oraz wszystkie związane z nią czynności dotyczące w szczególności określenia osób bezrobotnych, które zostają skierowane do odbywania stażu i ewentualnego jego przedłużenia, nie należą do aktów z zakresu administracji publicznej. Tym samym nie mogą być poddane kontroli sądu administracyjnego. W doktrynie przyjmuje się, że umowa stażowa to rodzaj umowy cywilnoprawnej między podmiotem wyrażającym chęć zatrudnienia stażysty a właściwym starostą, który kieruje bezrobotnego na odbycie stażu. Bezrobotny nie zawiera z tym podmiotem umowy o pracę, a więc nie wchodzi z nim w stosunek pracy. Przyjmujący na staż nie jest więc w ścisłym znaczeniu pracodawcą, zaś ta forma aktywizowania bezrobotnych nie jest w ścisłym znaczeniu tego słowa zatrudnieniem (por. J. Wratny, artykuł w PiZS 2005/8/2, Prawo pracy a bezrobocie. Kilka refleksji. Teza nr 1).
Takie uściślenie zakresu kognicji sądowej w niniejszej sprawie oznacza, że do zdecydowanej większości zarzutów zawartych w skardze, dotyczących - najogólniej rzecz ujmując – dyskryminacji skarżącej poprzez nieprzedłużenie w stosunku do niej stażu z uwagi na jej stan, czy też niezawarcia z nią umowy o pracę, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny się odnieść.
Przyjmując zatem zakończenie stażu I. Z. z dniem 8 sierpnia 2007r. jako okoliczność faktyczną, nie podlegającą ocenie merytorycznej, zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I-szej instancji uznać należy za zgodne z prawem. Jak podniesiono to już bowiem na wstępie, zgodnie z art. 53 ust.6 ustawy, bezrobotnemu przysługuje stypendium jedynie w okresie odbywania stażu. W tej sytuacji decyzja o utracie tego prawa z datą zakończenia stażu – odpowiada prawu.
Nawiązując do tych zarzutów skargi, które odnoszą się do ochrony skarżącej jako osoby ciężarnej podnieść należy, że w toku przeprowadzonego postępowania organy czyniły starania, aby przyjąć jak najkorzystniejszą dla I. Z. interpretację przepisów ustawy w zakresie możliwości przedłużenia jej czasokresu wypłacania stypendium. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na możliwość zastosowania w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 31 grudnia 2003r.) w Warszawie (Lex nr 121884), który w uzasadnieniu stwierdził, że absolwentce, która w ciągu miesiąca od ukończenia stażu urodziła dziecko, okres pobierania stypendium winien ulec przedłużeniu o czas, przez który przysługiwałby jej, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek macierzyński. Cytowany wyrok zapadł wprawdzie na tle art. 25 ust.5 nieobowiązującej już ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. z 1997r., nr 25, poz. 128 ze zm.), jednak miał on identyczne brzmienie z aktualnie obowiązującym przepisem art. 73 ust.3 ustawy. Zgodnie z treścią obu tych przepisów, w razie urodzenia dziecka przez kobietę pobierającą zasiłek lub w ciągu miesiąca od jego zakończenia, okres ten ulega przedłużeniu o czas, przez który przysługiwałby jej, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek macierzyński. Ustalenia poczynione w toku postępowania, iż I. Z. urodziła dziecko dnia 23 września 2007r., a więc ponad 1 miesiąc od daty zakończenia stażu, wykluczyły jednak możliwość przyjęcia takiej interpretacji.
Jeśli chodzi o zarzut braku zbadania przez organ II-giej instancji, czy nie nastąpiło naruszenie zasad współżycia społecznego, to wyjaśnić należy, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które były materialnoprawną podstawą orzekania przez organy w sprawie, nie odwołują się w żadnym miejscu do takich zasad. Stosownie zaś do art. 6 kpa, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Skoro zatem przepisy, które stosują organy w danej sprawie nie dają podstaw do badania takich kwestii jak zasady współżycia społecznego, to powoływanie się na nie przy rozstrzyganiu jest niedopuszczalne.
Co do zawartego w skardze wniosku o zasądzenie na rzecz I. Z. kwoty odpowiadającej wysokości stypendium, to uwzględnienie takiego żądania -nawet jeśli byłoby ono zasadne –nie leży w kompetencjach sądu administracyjnego, który stosownie do powoływanych na wstępie przepisów art. 3 § 2 w zw. z art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a., kontroluje poddane mu pod osąd akty wydane z zakresu administracji publicznej pod względem ich legalności, czyli zgodności z prawem. W wyniku dokonanej kontroli, sąd może wydać jedynie rozstrzygnięcia przewidziane w ustawie, a to:
1. uchylić zaskarżony akt w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 1, art. 146 § 1 p.p.s.a.),
2. stwierdzić jego nieważność (art 145 § 1 pkt 2, art. 147 § 1, art. 148 p.p.s.a.),
3. stwierdzić wydanie danego aktu z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3, art. 147 § 1 p.p.s.a.),
4. stwierdzić bezskuteczność czynności, uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a.),
5. zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.),
6. oddalić skargę (art. 151 p.p.s.a).
Jak widać z powyższego, przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują możliwości wydania przez sąd administracyjny takiego rozstrzygnięcia, jakiego domaga się skarżąca.
Reasumując, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione
w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto na podstawie § 2 ust. 3 i § 18 ust.1 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.
w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1348 ze zm.) oraz na podstawie art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło