II SA/Ke 386/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. C. i B. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO), po zapoznaniu się z treścią zażalenia A. B. na pismo Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...], którym zawiadomiono A. B. o wszczęciu, na wniosek Gminy [...], postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie zbiornika na nieczystości ciekłe do 10 m3 w ramach obsługi budynku świetlicy wiejskiej wraz z instalacjami gwarantującymi prawidłowe funkcjonowanie (legalizacja istniejącego obiektu) na działce nr A, w miejscowości [...], gmina [...], stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez A. B. na ww. pismo Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...]. W podstawie prawnej powołano art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie SKO wskazało, że organ I instancji wszczął i prowadzi postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla ww. inwestycji – którego dotychczas nie zakończył i nie wydał ani decyzji, ani postanowienia, a to z kolei przesądza o tym, że na pismo organu z dnia [...] – stanowiące zawiadomienie o wszczęciu postępowania – nie służy prawo do wniesienia środka zaskarżenia. Tym samym zażalenie A. B. jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, gdyż brak jest w obrocie prawnym przedmiotu zaskarżenia. Wyjaśniono zarazem, że z uwagi na formalny charakter niniejszego postanowienia brak jest możliwości wzięcia pod uwagę zarzutów strony postępowania, dotyczących prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowani przestrzennym ani żadnych innych merytorycznych przepisów prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. i C. B. zarzucili postanowieniu SKO: - błędną interpretację, w wyniku której bezpodstawnie uznano, że odwołująca się C. B. nie jest stroną postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedsięwzięcia posadowienia na działce nr A, graniczącej z ich nieruchomością i nie posiada prawa rzeczowego do nieruchomości, na której mieszka ze swoją rodziną i wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe; - rażąco błędne uznanie wszczętego postępowania administracyjnego w sprawie nieistniejącej rzeczy/inwestycji o podanych danych technicznych, w sytuacji gdy postępowanie powinno zostać wszczęte wobec rzeczywiście określonej danymi technicznymi istniejącej rzeczy/inwestycji, jaką jest zbiornik na nieczystości, a jako takie na podstawie żądania strony powinno się znaleźć w obrocie prawnym; - rażące naruszenie przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik przedmiotowego postępowania, tj. art. 28, art. 29, art. 32 K.p.a., na skutek uznania, że skarżąca nie miała w toczącym się postępowaniu przymiotu strony, - rażące naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego w zakresie prawa własności i innych praw rzeczowych oraz przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zakresie interpretacji zakresu przepisów małżeńskich ustrojów majątkowych, - rażące i świadome naruszenie art. 33 K.p.a w zakresie działania stronniczego członków SKO z Burmistrzem Miasta i Gminy [...] poprzez bezpodstawne i bezprawne nieuznawanie przez SKO osoby pełnomocnika oraz usiłowanie narzucenia skarżącej, jak i jej mężowi A. B. formy udzielenia pełnomocnictwa dla ustanowionego przez wymienionych pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia SKO na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO, stwierdzające niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez A. B. na pismo Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...], którym zawiadomiono stronę o wszczęciu, na wniosek Gminy [...], postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie zbiornika na nieczystości ciekłe do 10 m3 w ramach obsługi budynku świetlicy wiejskiej wraz z instalacjami gwarantującymi prawidłowe funkcjonowanie (legalizacja istniejącego obiektu) na sąsiedniej działce nr A, w miejscowości [...], gmina [...]. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 134 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Regulacja ta została zastosowana przez SKO w związku z art. 144 K.p.a., stanowiącym, że w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 działu II K.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Z kolei kwestionowane przez skarżącego pismo z dnia 7.12.2020 r. zostało wydane na podstawie art. 61 § 4 K.p.a., zgodnie z którym o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Z przepisów K.p.a. jednoznacznie wynika, że na takie pismo nie służy zażalenie. Wyjaśnić przy tym trzeba, że zastosowany przez SKO przepis art. 134 K.p.a. wyznacza zakres postępowania organu II instancji określanego w doktrynie mianem wstępnego, który rozpoczyna czynności organu wyższego stopnia, tj. badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności wniesionego środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ II instancji obowiązany jest ocenić, czy odwołanie/zażalenie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak spełnienia formalnych przesłanek w tym zakresie, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie drugoinstancyjne. Jedynie pozytywny wynik powyższych czynności wstępnych organu odwoławczego rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek po jego stronie zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Dlatego dopiero po ustaleniu przez organ II instancji, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy. Wyjaśnić też trzeba, że omawiany przepis wskazuje kolejność czynności organu odwoławczego, tj. ciąży na nim w pierwszej kolejności obowiązek zbadania dopuszczalności odwołania. Terminowość zaś jego wniesienia organ bada tylko w przypadku pozytywnych ustaleń w tym względzie. Cytowany przepis nie określa jakie warunki decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności odwołania/zażalenia. Wynikają one jednak z przepisów procesowych stanowiących o przedmiocie zaskarżenia i toku postępowania. Niedopuszczalność odwołania/zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania/zażalenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji, jak również przypadki braku przedmiotu zaskarżenia. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak trafnie bowiem wskazał organ, na datę wydania zaskarżonego postanowienie przed Burmistrzem Miasta i Gminy [...] toczy się postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia, na wniosek Gminy [...], warunków zabudowy dla ww. przedsięwzięcia polegającego na budowie zbiornika na nieczystości ciekłe do 10 m3 wraz z instalacjami gwarantującymi prawidłowe funkcjonowanie – o czym organ ten zawiadomił strony pismem z dnia 7.12.2020 r. (zaskarżonym w drodze zażalenia przez A. B.). W rezultacie, postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla ww. inwestycji nie zostało dotychczas zakończone, nie wydano jeszcze żadnej decyzji, ani postanowienia. Wobec braku przedmiotu zaskarżenia SKO prawidłowo zastosowało przepisy art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., stwierdzając niedopuszczalność zażalenia wniesionego na pismo organu I instancji, którym na podstawie art. 61 § 4 K.p.a., zawiadomiono strony o wszczęciu postepowania w sprawie. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.