II SA/Ke 39/25
PostanowienieWSA w Kielcach2025-03-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony skarżącej oraz osoby, nad którą miała być sprawowana opieka, postępowanie sądowe w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego powinno zostać umorzone?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. w przypadku śmierci strony skarżącej, ponieważ świadczenie to jest ściśle związane z osobą opiekuna i nie podlega dziedziczeniu. Dodatkowo, śmierć osoby wymagającej opieki czyni postępowanie bezprzedmiotowym, gdyż świadczenie jest nierozerwalnie związane z konkretną osobą, nad którą opieka ma być sprawowana.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na matkę. W trakcie postępowania sądowego wpłynęła informacja o zgonie skarżącego oraz jego matki. Skarżący zmarł przed wydaniem wyroku, a osoba wymagająca opieki zmarła po wniesieniu skargi.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Ke 39/25 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 5 grudnia 2024 r. [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.
Pismem z 23 grudnia 2024 r. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 5 grudnia 2024 r. dotyczącą odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na matkę H. P..
W piśmie z 13 lutego 2025 r. Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Chmielniku poinformował, że otrzymał informację o zgonie skarżącego i jego matki. Z załączonej do pisma kserokopii odpisu skróconego aktu zgonu wynikało, że skarżący zmarł 1 lutego 2025 r., natomiast z wydruku z bazy PESEL wynikało, że H. P. zmarła 8 lutego 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego; gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
W niniejszym przypadku zaskarżona została decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Należy zauważyć, że krąg osób uprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określał art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2023 r. poz. 390). Do kręgu tego - poza osobami wskazanymi w pkt 1-3 tegoż przepisu - należą również inne osoby, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny (...), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...).
Z powyższej regulacji wynika, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem ściśle związanym z osobą opiekuna (w niniejszym przypadku skarżącego). Celem bowiem tego świadczenia jest udzielenie pomocy finansowej takiej osobie, która rezygnuje z zatrudnienia (lub innej pracy zarobkowej) w sytuacji konieczności sprawowania opieki nad inną (bliską) osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym, uprawnienie do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wywołane złożonym przez opiekuna wnioskiem, nie podlega dziedziczeniu i nie dotyczy interesu prawnego innych osób (por. postanowienie WSA w Warszawie z 20 lutego 2024 r., I SA/Wa 2560/23 i powołane tam orzecznictwo, a także postanowienie NSA z 17 kwietnia 2023 r., I OSK 1014/22, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku ze śmiercią skarżącego po wniesieniu skargi na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz biorąc pod uwagę, że przedmiot postępowania odnosił się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, postępowanie sądowe w niniejszej sprawie należało umorzyć.
Niniejsze postępowanie podlega też umorzeniu z powodu zgonu matki skarżącego. Śmierć osoby wymagającej opieki ma dla sprawy istotne znaczenie, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest uprawnionemu w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się określonym przez prawo stopniem niepełnosprawności. W przypadku śmierci podmiotu, nad którym opieka miała być sprawowana, postępowanie w sprawie przyznania tego rodzaju świadczenia staje się bezprzedmiotowe. Świadczenie to jest bowiem nierozerwalnie związane z konkretną osobą, ze względu na którą jest przyznawane. Śmierć takiej osoby jest równoznaczna z brakiem podmiotu, wobec którego miała być sprawowana opieka. W tej sytuacji merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji, stała się bezprzedmiotowa.
Uwzględniając powyższą argumentację na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. należało postępowanie sądowe umorzyć.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło