II SA/Ke 397/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku S. K i S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. K. i S. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na rozbudowę obiektu budowlanego postanawia oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. S. K. i S. K. złożyli w dniu 11 sierpnia 2008 r. na formularzu urzędowym PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. We wniosku skarżący podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i osiągają łącznie miesięczny dochód netto w wysokości [...] zł, na który składają się renta wnioskodawcy w wysokości [...]zł netto, i wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości [...] zł netto. S. K. i S. K. nie wykazali innego majątku poza domem wielkości 105 m kw i nieużytkowaną nieruchomością rolną o powierzchni 2 ha. Skarżący podali, że z trudem wystarcza im pieniędzy na opłaty związane z użytkowaniem domu, ograniczają kupowanie leków do najpotrzebniejszych, czasem brakuje im funduszy na zakup żywności i inne wydatki. Ponadto wnioskodawcy wskazali, że ponieśli duże koszty w związku ze sprawą o rozgraniczenie działek toczącą się od 1997 r. do 2002 r. w Sądzie Rejonowym w S. oraz dwiema sprawami przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach sygn. akt II SA/Ke 357/06 oraz II SA/Ke 586/06 wszczętymi z ich skarg. Stwierdzili, że do chwili obecnej konsekwencje finansowe związane z tymi postępowaniami są dla nich dotkliwe. Postanowieniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 września 2008 r. zwolniono skarżących od wpisu sądowego od skargi i oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Od postanowienia nie wniesiono sprzeciwu i stało się ono prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 13 października 2008 r. oddalił wniosek S. K. i S. K. o wyłączenie sędziów. Skarżący złożyli w dniu 22 października 2008 r. zażalenie na postanowienie w sprawie wyłączenia sędziów. W zażaleniu zawarli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony w dniu 5 listopada 2008 r. na formularzu urzędowym PPF. W formularzu podali te same dane co poprzednio, wykazując jedynie, że ich miesięczny dochód netto wynosi obecnie [...]zł. Wnioskodawcy stwierdzili ponadto, że ich sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu, gdyż w dniu 21 października 2008 r. ponieśli koszty sporządzenia przez adwokata z wyboru dwóch pism procesowych i zażalenia w wysokości 360 zł, co potwierdzają dołączone do wniosku faktury. Postanowieniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 listopada 2008 r. oddalono wniosek S. K. i S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożyli sprzeciw od powyższego orzeczenia wnosząc o zwolnienie ich z kosztów sądowych i podnosząc zarzuty kwestionujące jedynie zasadność postanowienia w sprawie wyłączenia sędziów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a. , w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem rozpoznania jest zatem wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez S. i S. K. w dniu 5 listopada 2008 r. Zgodnie z art. 245 § 3 i 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). Osoba ubiegająca się o prawo pomocy winna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W rozpatrywanej sprawie S. i S. małż. K. podniesioną argumentacją nie wykazali, że należy im się prawo pomocy w zakresie większym niż przyznane postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 2 września 2008 r. zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Z treści złożonego przez skarżących w dniu 5 listopada 2008 r. oświadczenia wynika, że osiągają oni stałe dochody w wysokości 1470,19 zł netto miesięcznie, które nie wystarczają na zakup leków oraz opłacenie kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania oraz zakupem żywności i odzieży. Jednocześnie wnioskodawcy są w stanie zapłacić za usługi adwokata z wyboru jednorazowo 360 zł, a więc kwotę kilkakrotnie przewyższającą wpis od zażalenia. Ponadto należy zauważyć, że od dnia 21 października 2008 r. – daty zapłacenia honorarium adwokackiego upłynęło ponad sześć tygodni i skarżący, dzięki stałym dochodom, mieli możliwość zaplanowania wydatków związanych z opłaceniem wpisu, o wysokości którego zostali poinformowani postanowieniem z dnia 6 listopada 2008 r. Reasumując, w przekonaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sytuacja majątkowa skarżących nie uległa istotnemu pogorszeniu, które uzasadniałoby zmianę rozstrzygnięcia zawartego w prawomocnym postanowieniu Referendarza sądowego z dnia 2 września 2008 r. Uznano, że wnioskodawcy przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem z renty i wynagrodzenia za pracę są w stanie uiścić wpis sądowy od zażalenia w wysokości 100 zł i zgromadzić środki finansowe na pokrycie ewentualnych późniejszych kosztów sądowych, które mogą, ale nie muszą pojawić się na dalszym etapie postępowania sądowego. Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega zatem oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie na podstawie art. 260 w związku art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.