II SA/Ke 401/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 marca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 4 marca 2016 r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku A. M. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy P. z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczeń rodzinnych, na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013, poz. 267 ze zm.) – zwanej dalej kpa – odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium podało, że pismem z dnia 19 stycznia 2016 r. A. M. zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy P. z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczeń rodzinnych. Wnioskodawczyni, uzasadniając swą prośbę wskazała, iż jest matką samotnie wychowującą dwójkę dzieci, w tym jedno niepełnosprawne. Podała, iż obowiązki związane z opłatą i wychowaniem dzieci uniemożliwiły jej załatwienie odwołania w terminie. Ponadto podniosła, iż nie stać jej na opłacenie dowozu córki S. do szkoły w P. oraz zakup obuwia i inne opłaty. Następnie organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona stronie w dniu 26 listopada 2015r., a termin do wniesienia od niej odwołania upłynął 10 grudnia 2015r. A. M. swą prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożyła osobiście w organie odwoławczym w dniu 20 stycznia 2016r. Analiza treści pisma i zawartych w nim argumentów doprowadziła organ do przekonania, iż jest ono również odwołaniem od decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczeń. Odnosząc się do wskazanych przez wnioskodawczynię powodów usprawiedliwiających uchybienie terminu do wniesienia odwołania tj. opieka nad dwójką dzieci – w tym jednym niepełnosprawnym organ odwoławczy uznał, że nie stanowią one okoliczności świadczących o braku zawinienia w uchybieniu terminu. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie A. M. podniosła, iż zasądzone przez sąd od ojca dzieci alimenty nie trafiają do nich. Podała, iż pisma kierowane do SKO są przetrzymywane, a organ zwleka z odpowiedzią. Uważa, że ustawiono jej terminy na 7 lub 14 dni, a miała prawo do 30 dniowego terminu. Dzieci nie widzą alimentów oraz pomocy z zasiłków, których im odmówiono. Otrzymana zaś w 2015 roku kwota 36 tys. nie stanowiła całkowitego pokrycia lat alimentów. Do skargi dołączone zostały: orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 28 stycznia 2015r., wniosek egzekucyjny, decyzja nr [...] z dnia 07.10.2015r. o odmowie przyznania stypendium szkolnego, wyrok SR w K. z dnia 5 marca 2015r. sygn. akt [...] w sprawie o podwyższenie alimentów, decyzja nr [...] z dnia 21.10.2015r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz decyzja nr [...] z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczeń rodzinnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Do pisma procesowego, złożonego w dniu 31 maja 2016r. A. M. załączyła decyzję Wójta Gminy P. z dnia 19.05.2016r. w sprawie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego, podnosząc, iż nie jest ona zgodna z prawem. Skarżąca twierdzi, iż jest okradana wraz z dziećmi z przywilejów, które się należą jako matce wychowującej samotnie dwójkę dzieci. W sprawie złożone zostało również pełnomocnictwo dla I. J. – matki skarżącej – do reprezentowania jej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa, od decyzji organu I instancji służy stronie odwołanie, które należy wnieść w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji (art. 129 § 2 kpa). Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca pokwitowała osobiście odbiór decyzji organu I instancji w dniu 26 listopada 2015 r. Zatem termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał w dniu 10 grudnia 2015r. Należy zauważyć, iż w treści decyzji Wójta Gminy P. zawarto jednoznaczne pouczenie, iż stronie przysługuje prawo do wniesienia odwołania od decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Nie jest zatem zasadny zarzut skarżącej, iż przysługiwał jej 30-dniowy termin do podważenia prawidłowości wydanej przez organ decyzji. A. M. swą prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożyła osobiście w organie odwoławczym w dniu 20 stycznia 2016r. W przekonaniu Sądu organ dokonał prawidłowej analizy treści pisma i przyjął, iż jest ono również odwołaniem od decyzji z dnia 24 listopada 2015r. odmawiającej przyznania prawa do świadczeń. Z treści art. 58 § 1 kpa wynika, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 58 § 2 kpa). Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 58 § 1 kpa, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności, skarżący nie miał możliwości dochowania ustawowego terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Dodatkowo podkreślenia wymaga, iż to na skarżącej, a nie na organie ciąży obowiązek wykazania, że przesłanki określone w art. 58 § 1 i 2 kpa zostały spełnione (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2011r., sygn. akt II OSK 933/10). Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt przedmiotowego stanu faktycznego, Sąd podziela ustalenia organu odwoławczego, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w przekroczeniu terminu do złożenia odwołania. Sąd podziela zajęte przez organ stanowisko, iż przywołane przez skarżącą okoliczności – obowiązki związane z wychowaniem dwójki dzieci, w tym jednego dziecka niepełnosprawnego, samotne wykonywanie obowiązków związanych z wychowywaniem dzieci nie mogą zostać uznane jako usprawiedliwiające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Okoliczności te nie noszą znamion zdarzeń nagłych, których pokonanie nie było możliwe nawet przy zachowaniu najwyższej staranności. Nadto, co podaje sama skarżąca, może ona liczyć na pomoc matki, z którą mieszka i która angażuje się w jej sprawy urzędowe. Biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, którego można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o własne interesy, uznać należy, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, by do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło bez jej winy. Od strony postępowania administracyjnego oczekiwać bowiem należy zachowania dbałości w prowadzeniu własnych spraw. Przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach nie mogą być natomiast dołączone do skargi dokumenty oraz decyzje. Mając na względzie treść art. 134 p.p.s.a. wskazać bowiem należy, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, iż bada w pełnym zakresie treść zaskarżonego aktu. W przedmiotowej sprawie kontroli poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 marca 2016 r., znak: [...] odmawiające A. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 24 listopada 2015r. Zatem zakres niniejszej sprawy ograniczony jest do możliwości oceny istnienia bądź braku określonych w przepisach prawa przesłanek prowadzących do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Poza kontrolą Sądu pozostaje natomiast decyzja Wójta Gminy P. z dnia 24 listopada 2015r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczeń rodzinnych. Dopóki bowiem nie zostanie otworzona procesowa droga do merytorycznej oceny, poprzez przywrócenie terminu do jej zaskarżenia, Sąd nie ma możliwości ustosunkowania się do kwestii zasadności jej podjęcia. Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu nie podlegają także inne wydane wobec A. M. decyzje administracyjne. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.