II SA/Ke 405/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2012r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza nieważność postanowienia Starosty B. z dnia [...] znak: [...] oraz decyzji Starosty B. z dnia [...] znak: [...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Starosta B. decyzją z dnia 8 marca 2012r. znak: [...], po rozpatrzeniu zgłoszenia H. K. o zamiarze wykonania robót budowlanych polegających na remoncie budynku gospodarczego – stodoły, znajdującego się na działce nr 1035/2 w miejscowości M., gm. S., wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia przez H. K. robót budowlanych dotyczących remontu garażu drewnianego, istniejącego na ww. działce. Następnie postanowieniem dnia 4 kwietnia 2012r. znak [...] Starosta B. sprostował w/w decyzję o sprzeciwie z dnia 8 marca 2012r. w ten sposób, aby dotyczyła ona zgłoszenia robót budowlanych objętych zgłoszeniem tj. remontu stodoły. Decyzją z dnia 4 maja 2012r. znak: [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania H. K. utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z 8 marca 2012r. sprostowaną postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012r. Jak wynika z akt sprawy dniu 16.01.2012r. do Starostwa Powiatowego w B. wpłynęło zgłoszenie H. K. dotyczące zamiaru wykonania remontu budynku gospodarczego – stodoły, polegającego na wymianie słupów drewnianych na nowe drewniane oraz remoncie więźby dachowej (wymiana eternitu, niektórych krokwi i łat). Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2012r. S. B. działając na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz.U.z 2010r,nr 243, poz.1623 z póź.zmianami) zobowiązał inwestora do uzupełnienia zgłoszenia poprzez określenie poszczególnych etapów i sposobu wykonania robót budowlanych z dokładnym wskazaniem, które słupy drewniane będą wymieniane na nowe, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. W piśmie z dnia 14.02.2012r. inwestor wyjaśnił, że w ramach remontu stodoły zamierza wymienić wszystkie słupy na nowe murowane, ewentualnie drewniane, później zaś wymienić dach. Organ I instancji wydając na podstawie art.30 ust.2 w/w ustawy Prawo budowlane opisaną na wstępie decyzję o sprzeciwie dnia 8 marca 2012r., wskazał w jej uzasadnieniu na niewywiązanie się inwestora z obowiązku uzupełnienia zgłoszenia dotyczącego zamiaru wykonania remontu garażu drewnianego nałożonego postanowieniem z dnia 20 stycznia 2012r., co skutkować musiało wydaniem decyzji o sprzeciwie. Decyzja ta została następnie sprostowana postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012r. (znak: AB.6743.27.2012), w ten sposób, że w sentencji i uzasadnieniu zamiast zapisu: "remontu garażu drewnianego polegającego na wymianie pojedynczych elementów więźby dachowej: tj. łat i krokwi, murłaty, remoncie drewnianych słupów – wymianie ich na nowe, wymianie pokrycia z eternitu na blachę, na terenie działki nr 1035/2 położonej w M. gmina S." wpisał: "remontu budynku gospodarczego – stodoły, zmianie słupów drewnianych na nowe drewniane, remoncie pokrycia więźby dachowej (wymiany eternitu, niektórych krokwi i łat), na działce nr 1035/2 położonej w M. gmina S." Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie H. K. od ww. decyzji wyjaśnił, że obowiązek nałożony na inwestora postanowieniem z dnia 20 stycznia 2012r. miał na celu ustalenie, czy planowane roboty mieszczą się w definicji remontu określonej w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. Organ wskazał, że podany w zgłoszeniu z dnia 16.01.2012r. oraz w piśmie z dnia 14.02.2012r. zakres robót sugeruje zamiar dokonania przebudowy, a nawet odbudowy stodoły, które to roboty wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie mniej jednak z uwagi na fakt, ze inwestor nie przedłożył mimo nałożonego obowiązku wyczerpujących informacji dotyczących zakresu planowanych robót które pozwoliłyby na zakwalifikowanie tych robót – decyzja o sprzeciwie była zasadna. Organ odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że wymiana większości elementów konstrukcyjnych istniejącego budynku powoduje, że zakres robót wykroczy poza definicję remontu wskazaną w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, a zatem nie może być zrealizowany w trybie zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 tej ustawy. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach H. K. zarzucił organom niezasadne uniemożliwienie mu wykonania zgłoszonego remontu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane przez skarżącego. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), natomiast utrzymana nią w mocy decyzja Starosty B. z dnia 8 marca 2012r, jak również postanowienie o jej sprostowaniu z dnia 4 kwietnia 2012r. dotknięte są wadami uzasadniającymi konieczność stwierdzenia ich nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa- art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wadliwość decyzji polegająca na błędnym określeniu przedmiotu tej decyzji nie może być korygowana w trybie prostowania oczywistej omyłki, o której mowa w art. 113 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji decyzją z dnia 8 marca 2012r. wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia przez skarżącego remontu garażu drewnianego polegającego na wymianie pojedynczych elementów więźby dachowej: tj. łat i krokwi, murłaty, remoncie drewnianych słupów – wymianie ich na nowe, wymianie pokrycia z eternitu na blachę, po czym decyzję tę sprostował postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012r. określając, że sprzeciw powyższy nie dotyczy remontu garażu drewnianego lecz budynku gospodarczego – stodoły, zmianie słupów drewnianych na nowe drewniane, remoncie pokrycia więźby dachowej (wymiany eternitu, niektórych krokwi i łat). Treść decyzji z dnia 8 marca 2012r. w jej pierwotnym brzmieniu, przed sprostowaniem, jest co do podmiotu i przedmiotu sprawy identyczna (różni się jedynie znakiem) z treścią decyzji zaskarżonej do tut. Sądu w sprawie II SA/Ke 403/12, gdzie faktycznie postępowanie dotyczyło zgłoszenia remontu garażu(dowód z dokumentów zawartych w aktach tej sprawy Sąd przeprowadził z urzędu na podstawie art. 106 §3 p.p.s.a ). Jak wynika ze sprawy II SA/Ke 403/12,Starosta B. w tym samym dniu tj. 8 marca 2012r. wydał decyzję o sprzeciwie znak:[...] w sprawie zgłoszenia przez H. K. robót budowlanych dotyczących remontu garażu drewnianego. Jest oczywistym, że organ pierwszej instancji decydując się na wydanie w niniejszej sprawie postanowienia w trybie art. 113 § 1 k.p.a chciał naprawić swój błąd mając świadomość, że wydał dwie decyzje o sprzeciwie, w tym samym dniu i dotyczące tych samych robót budowlanych tj. remontu drewnianego garażu objętych zgłoszeniem H. K. zamiast decyzji dotyczącej zgłoszonego zamiaru remontu stodoły, a wydanie decyzji o sprzeciwie co do zamiaru dokonania remontu stodoły byłoby już niedopuszczalne ze względu na upływ terminu o jakim mowa w art. 30 ust.5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz.U.z 2010r,nr 243, poz.1623 z póź.zmianami). Takiego działania organu pierwszej instancji nie można jednak w żadnym wypadku zaakceptować. W doktrynie jak i orzecznictwie bezsporne jest, że merytoryczny błąd rozstrzygnięcia nie może być prostowany jako oczywista omyłka, a zmiana merytorycznej treści decyzji poprzez sprostowanie oczywistej omyłki stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 19 stycznia 1998r., sygn. IV SA 618/96, z dnia 20 listopada 2008r., sygn. II GSK 498/08). Oczywista omyłka to bowiem omyłka stojąca co do istoty na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi. Zmiana rozstrzygnięcia wyrażonego w decyzji, nawet powziętego wskutek błędu, nie podpada pod pojęcie oczywistej omyłki, której dotyczy art. 113 § 1 k.p.a. (por. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 433). W rozpoznawanej sprawie organ I instancji w trybie sprostowania niewątpliwie dokonał zmiany treści decyzji poprzez określenie, że sprzeciw dotyczy remontu stodoły zamiast garażu. Wobec niezaskarżenia przez stronę postanowienia o sprostowaniu stało się ono ostateczne i mogło ono zostać objęte kontrolą sądową tylko jako element decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy przez zaskarżoną decyzję Wojewody. Oznacza to, że przedmiotowe postanowienie "prostujące" mogło być wyeliminowane z obrotu prawnego tylko wraz z decyzją organu I instancji (por. przywołany wyżej wyrok NSA w sprawie II GSK 498/08). W konsekwencji, gdy w rozpoznawanej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 113 § 1 k.p.a, to oznacza to konieczność wyeliminowania postanowienia organu I instancji z obrotu prawnego a także decyzji organu pierwszej instancji o sprzeciwie, tożsamej z powoływaną wyżej decyzją Starosty B. z dnia 8 marca 2012r. znak [...]. Uchylenie decyzji organu II instancji jest natomiast konsekwencją uchybienia przez ten organ wyrażonej łącznie w art. 6 i 7 k.p.a. zasadzie praworządności nakazującej organom administracji prowadzącym postępowanie działać na podstawie przepisów prawa oraz – stojąc na straży praworządności – podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada praworządności nakazuje zatem organowi odwoławczemu "czuwać" nad zgodnością z prawem decyzji organu I instancji. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie dostrzegł, lub dostrzegając w żaden sposób się nie zareagował na to, że organ I instancji prostując decyzję z dnia 8 marca 2012r. dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Bezsporne jest, że postanowienie o sprostowaniu nie zostało zaskarżone i weszło do obrotu prawnego wraz z "poprawioną" decyzją, niemniej jednak organowi odwoławczemu nie wolno było zaakceptować wadliwego postępowania organu pierwszej instancji i "przechodzić do porządku dziennego" nad takim naruszeniem prawa, jakie wystąpiło w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy z urzędu mógł podjąć działania zmierzające do eliminacji wadliwego postanowienia o sprostowaniu decyzji o sprzeciwie. Jakkolwiek decyzji organu II instancji rażącego naruszenia prawa zarzucić nie można, to jego rozstrzygnięcie z przyczyn wyżej wskazanych jest również wadliwe i powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji będzie w sytuacji, gdy wniesienie sprzeciwu co do zgłoszenia przez H. K. zamiaru dokonania remontu stodoły nie będzie już dopuszczalne z uwagi na upływ materialnego terminu o jakim mowa w art.30 ust.5 w/w ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji postępowanie administracyjne prowadzone w tej sprawie stanie się bezprzedmiotowe. Wymienione wyżej naruszenia prawa procesowego, jako że miały istotny wpływ na wynik sprawy, spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Natomiast z uwagi na wydanie postanowienia organu I instancji z dnia 4 kwietnia 2012r. z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należało, na podstawie art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzić nieważność tego postanowienia oraz sprostowanej nim decyzji z dnia 8 marca 2012r. Orzeczenie zawarte w pkt III wyroku wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a.