II SA/Ke 406/10

PostanowienieWSA w Kielcach2010-07-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada stałe źródło dochodu, jest właścicielem domu i spłaca kredyt hipoteczny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej radca prawny w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy. Posiada ona stałe źródło dochodu, jest właścicielką domu i spłaca kredyt, co nie świadczy o niemożności poniesienia kosztów sądowych. Ponadto, sąd administracyjny zapewnia gwarancje procesowe, które chronią stronę nawet bez profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
K.S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, ich miesięczny dochód wynosi 4367 zł brutto, mają troje dzieci na utrzymaniu i spłacają kredyt hipoteczny. Posiadają dom o powierzchni 58 m2. Wnioskodawczyni uzasadniła wniosek trudną sytuacją finansową i brakiem wiedzy prawniczej.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010r., na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. K.S. złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z powyższego formularza wynikało, że wnioskodawczyni prowadzi wraz z mężem wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń wynosi 4 367 zł brutto miesięcznie. Na utrzymaniu mają troje niepełnoletnich dzieci, spłacają kredyt hipoteczny na zakup domu w wysokości 1200 zł miesięcznie. Według oświadczenia skarżącej w skład posiadanego majątku wchodzi dom o pow. 58 m2. Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż ma trudną sytuację finansową i nie zna się na zagadnieniach prawnych w tego typu sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie art. 241 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Z kolei w myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Występujący z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem, co oznacza, że jest zobowiązany wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała należycie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy. Zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawczyni posiada stałe wysokie źródło dochodu, jest właścicielem domu, za który co prawda spłaca kredyt, ale rata kredytu nie jest znaczna, skoro wynosi mniej niż 1/3 miesięcznych dochodów rodziny skarżącej. O sytuacji materialnej skarżącej może pośrednio świadczyć fakt uiszczenia przez nią w dniu 13 lipca 2010 r. 12 zł. opłaty kancelaryjnej za sporządzenie kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach jej sprawy. Nie jest zatem osobą żyjącą w ubóstwie, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. W związku z tym stwierdzić należy, że skarżąca jest w stanie opłacić koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do konieczności uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Jeśli chodzi o ustanowienie radcy prawnego to wyjaśnić trzeba, że ustanowienie takiego pełnomocnika w niniejszej sprawie byłoby możliwe tylko w razie wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia takiego pełnomocnika z wyboru (czego jak wyjaśniono wyżej strona nie zrobiła), a ponadto wówczas, gdyby brak profesjonalnej pomocy prawnej mógł pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym w niniejszej sprawie z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych ( zobacz wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08, LEX 493658). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło