II SA/Ke 408/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach,, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi L. P. i K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...], po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez L. P. i K. P., na postanowienie wydane przez Burmistrza Miasta z [...] odmawiające wszczęcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości położonych w miejscowości Z., gmina S., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] - własność K. P. i L. P. oraz nr [...] - własność K. P. - z nieruchomościami oznaczonymi jako działki: nr [...] - własność Ochotniczej Straży Pożarnej w Z.; nr [...] i nr [...] własność – W. Z. i I. Z.; nr [...] - własność A. D. i E. D. i nr [...] - własność E. D., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium podało, że organ I instancji, po otrzymaniu wniosku o rozgraniczenie winien dokonać jego oceny pod względem formalnym, tj. w szczególności czy pochodzi on od strony postępowania, czy już nie toczyło się postępowanie w sprawie objętej wnioskiem, czy nie zachodzą inne przeszkody o charakterze przedmiotowym. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości o nr [...] i [...] z działkami o nr [...] oraz [...], [...], [...], [...] i [...], wystąpili L. i K. małżonkowie P. (właściciele działek nr [...] i [...]). Jak wynika z akt sprawy, nieruchomości stanowiące własność wnioskodawców graniczą bezpośrednio jedynie z działką nr [...], stanowiącą drogę, należącą do Gminy. Natomiast z pozostałymi działkami wymienionymi we wniosku, nieruchomości skarżących nie graniczą bezpośrednio, gdyż nieruchomości te położone są po drugiej strony drogi oznaczonej numerem ew. [...]). Zatem rację ma organ I instancji uznając, że w przypadku rozgraniczenia działek nr [...] i [...] z drogą o nr [...], wnioskodawcom przysługuje przymiot strony, natomiast co do rozgraniczenia działki nr [...] z działkami nr: [...], [...], [...], [...] i [...], wnioskodawcom przymiot stron nie przysługuje, jako że nie dysponują żadnym prawem do wskazanych wyżej nieruchomości. Dalej Kolegium zacytowało art. 61a § 1 kpa i stwierdziło, że odmowa wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych następuje w przypadku, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Stroną postępowania o rozgraniczenie nieruchomości są jedynie właściciele sąsiadujących ze sobą nieruchomości podlegających rozgraniczeniu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że działki wnioskodawców o nr [...] i [...] nie graniczą bezpośrednio z działkami o nr: [...], [...], [...], [...] i [...], gdyż przedziela je droga o nr [...], a tym samym nie można dokonać ich rozgraniczenia. Wnioskodawcy nie posiadają zaś żadnego tytułu prawnego do nieruchomości o nr [...] oraz [...], [...], [...], [...] i [...]. To z kolei oznacza, że nie posiadają oni interesu prawnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości o nr [...] oraz [...], [...], [...], [...] i [...]. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, Gmina nie przystąpiła do rozgraniczenia działki nr [...] z działkami: [...], [...], [...], [...] i [...]. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany oraz uchylenia decyzji organu I instancji, L.P. i K.P. wskazali, że nieruchomości nr [...] i [...] nie graniczą bezpośrednio z działkami nr: [...], [...], [...], [...] i [...], lecz dzieli je droga o nr działki [...]. Przebieg drogi nie jest znany, w związku z czym działki graniczą ze sobą. Zarzucili naruszenie art. 29, 30 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez odmowę przeprowadzenia rozgraniczenia pomimo złożenia stosownego wniosku, a także zakwestionowanie faktu, że interes społeczny przemawia za przeprowadzeniem rozgraniczenia z urzędu. Ponadto zarzucili naruszenie art. 61a § 1 kpa poprzez uznanie, że nie mają przymiotu stron postępowania w ustaleniu faktycznego przebiegu drogi oznaczonej jako działka nr [...]. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że w 2006 r. wystąpili do Gminy o podjęcie działań zmierzających do odzyskania przez Gminę pasa gruntu stanowiącego drogę, gdyż chcieli z niej dojeżdżać do swoich działek. Gmina nie podejmowała działań aż do 2010 r., kiedy to nastąpiło wznowienie znaków granicznych pomiędzy drogą, a działkami [...], [...], [...]. Nie było to postępowanie rozgraniczeniowe, a na dzień dzisiejszy ustawione wówczas znaki graniczne zostały usunięte. Rada Gminy uchwałą z dnia 24 lutego 2011 r. uznała za zasadną skargę w sprawie uregulowania stanu prawnego drogi gminnej nr [...]. Wystąpiła również o zasiedzenie działki stanowiącej drogę, Wszczęte postępowanie sądowe zakończyło się oddaleniem wniosku gminy o zasiedzenie działki nr [...] ze względu na brak wykazania przez Gminę posiadania tej działki w określonych granicach. Sąd ustalił, że granice drogi na gruncie zmieniały się i obecny zakres wynikający z ewidencji jest inny niż faktyczny przebieg tej drogi. Ustalenia Sądu wskazują, że właściciele działek [...], [...] dokonali zaorania drogi (sprawa I Ns [...]/11 Sądu Rejonowego w Sandomierzu). Autorzy skargi podkreślili, że po powyższym wyroku i dokonanych przez Sąd ustaleniach, sprawa drogi nie posunęła się do przodu i dlatego wystąpili o rozgraniczenie działek sąsiadujących z drogą, aby jednoznacznie i ostatecznie ustalić gdzie te granice przebiegają. Zdaniem skarżących orzeczenie w sprawie I Ns [...]/11 w sposób jasny wskazuje, że mają oni interes prawny w ostatecznym i jednoznacznym ustaleniu przebiegu drogi publicznej. Jeżeli rozgraniczenie miałoby dotyczyć tylko drogi z jednej strony, od ich działek, to wedle ustaleń Sądu Rejonowego w Sandomierzu nie da się ustalić przebiegu drogi bez kompleksowego ustalenia jej przebiegu na całym odcinku, z uwzględnieniem wszystkich sąsiednich nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 kpa, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Regulacja ta przewiduje zatem dwie przesłanki, tj. podmiotową (podanie wniesione przez osobę niebędącą stroną) i przedmiotową (inne uzasadnione przyczyny), umożliwiające odmowę wszczęcia postępowania. W orzecznictwie wyjaśnia się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w powyższym przepisie należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania np. gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że podstawę odmowy wszczęcia postępowania stanowi pierwsza przesłanka wymieniona w art. 61a § 1 kpa, gdyż podanie nie zostało wniesione przez osobę mającą przymiot strony. Z takim poglądem organów należy się zgodzić, choć w opinii Sądu w okolicznościach sprawy, zachodzi również przedmiotowa przyczyna odmowy wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1629) rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. 2. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Z kolei art. 28 kpa stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z powyższych regulacji wynika, że rozgraniczenie polega na ustaleniu przebiegu granic sąsiadujących ze sobą nieruchomości i dotyczy ustalenia przebiegu granicy, wzdłuż której nieruchomości ze sobą sąsiadują, czyli przylegają do siebie. Zatem stronami postępowania o rozgraniczenie mogą być tylko właściciele (lub osoby posiadające inny wymieniony w art. 28 kpa tytuł prawny do nieruchomości), których nieruchomości przylegają do siebie. Natomiast żądanie rozgraniczenia własnej nieruchomości z nieruchomością nie mającą wskazanej powyżej cechy, to znaczy taką, która nie ma wspólnej granicy, bo nie jest położona po sąsiedzku, nie znajduje umocowania w przepisach prawa materialnego. Dotyczy to również sytuacji, gdy na gruncie nieruchomości będące przedmiotem wniosku o rozgraniczenie ze sobą bezpośrednio sąsiadują, ale według stan ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów rozdziału 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520, z późn. zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U.2016.1034), pomiędzy takimi nieruchomościami znajduje się inna nieruchomość. Rozgraniczenie nieruchomości ma bowiem na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów obowiązani są właściciele gruntów sąsiadujących (art. 152 kc), a rozgraniczenia dokonuje się przede wszystkim według stanu prawnego (art. 153 kc). W niniejszej sprawie K.P. - właściciel działki nr [...] oraz K.P. i L.P. - współwłaściciele działki nr [...], domagali się przeprowadzenia rozgraniczenia swoich działek z działką sąsiednią nr [...] oraz nr: [...], [...], [...], [...] i [...], z którymi ich nieruchomości nie graniczą i które znajdują się po drugiej stronie działki oznaczonej nr [...] – stanowiącej drogę. W tej sytuacji słusznie organy doszły do przekonania, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony, gdyż nie mają oni interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa uprawniającego ich do żądania wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego z działkami nr: [...], [...], [...], [...] i [...], nie są oni bowiem właścicielami, współwłaścicielami, użytkownikami wieczystym czy posiadaczami żadnej z tych nieruchomości. Należy przy tym podkreślić, że wnioskodawcy postępowania nie twierdzili, że stanowiące ich własność nieruchomości, graniczą z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr [...], [...], [...], [...] i [...], gdyż uważają, że rozdziela je droga oznaczona numerem [...], której odtworzenie, jest celem ich działań, ponieważ chcą z niej dojeżdżać do swoich działek. Powyższe oznacza, że nie zachodzi w sprawie przesłanka podmiotowa uzasadniająca wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego w tym zakresie. Jak prawidłowo wskazały organy, ze względu na posiadany tytuł prawny do nieruchomości skarżący mogą jedynie zainicjować postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy swoimi działkami nr [...] i [...], a działką nr [...], które, według ich twierdzeń i wniosków, a także stanu ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę, ze sobą sąsiadują. Ponadto skoro żadna z działek o numerach [...], [...], [...], [...] i [...] nie posiada żadnych wspólnych punktów granicznych, a w konsekwencji i granic z działkami stanowiącymi własność skarżących, to należy stwierdzić, że nie istnieje również przedmiot postępowania rozgraniczeniowego, które skarżący zamierzali wszcząć. Oznacza to, że w sprawie nie zachodzi również przesłanka przedmiotowa umożliwiająca wszczęcie i prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego w tym zakresie. Odnosząc się do treści skargi stwierdzić należy, że podana w niej okoliczność, że nieruchomość nr [...] stanowi drogę, której przebieg się zmieniał i jedynie kompleksowe rozgraniczenie wszystkich działek z drogą stanowiącą działkę nr [...], umożliwi skarżącym dowiedzenie się gdzie przebiega ta droga, wskazuje jedynie na interes faktyczny skarżących, który nie może jednak prowadzić do wzruszenia granic pomiędzy ich nieruchomościami, a nieruchomościami dalszymi, nie stanowiącymi nieruchomości sąsiednich, brak jest bowiem przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę do uwzględnienia takiego żądania stron. Idąc dalej, należy dodać, że wobec jednoznacznej treści cytowanego wyżej art. 29 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie miały znaczenia dla ustalenia interesu prawnego skarżących powołane w skardze dokumenty tj. postanowienie Sądu Rejonowego w Sandomierzu w sprawie I Ns [...]/11 oddalające wniosek Gminy o stwierdzenie zasiedzenia działki oznaczonej numerem [...] położonej w Z., obręb [...] oraz skierowane przez skarżących do Prokuratury Rejonowej w Sandomierzu zawiadomienie o usuwaniu znaków granicznych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), oddalił skargę.