II SA/Ke 41/07

WyrokWSA w Kielcach2007-04-25

Skład orzekający: Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wynikające ze śmierci strony w toku postępowania i braku udziału jej następców prawnych, stanowi podstawę do uchylenia postanowienia organu administracji, nawet jeśli nie miało wpływu na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, w tym brak udziału następców prawnych zmarłej strony, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bez względu na to, czy miało ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.F. na postanowienie Inspektora Sanitarnego, które uzgodniło w zakresie wpływu na środowisko i zdrowie ludzi przedsięwzięcie polegające na budowie budynku na odchów kurzych brojlerów. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący kwestionował ustalenia organów co do braku zagrożenia dla zdrowia i środowiska. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi R.F. na postanowienie Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w zakresie wpływu na środowisko i zdrowie ludzi I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] Nr [...], uzgodnił w zakresie wpływu na środowisko i zdrowie ludzi na etapie przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcie polegające na budowie budynku na odchów brojlerów kurzych o obsadzie 22 000 szt. (88 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, planowane do zlokalizowania na działce nr ewid. 360 w miejscowości L., gmina J. z zastrzeżeniem, iż zgodnie z opinią sanitarną nr [...] przed przystąpieniem do realizacji w/w inwestycji należy wykonać przyłącze wodociągowe do sieci wodociągowej komunalnej, stanowiące źródło poboru wody do produkcji wody gazowej i zgłosić je do odbioru. Inspektor Sanitarny uznał, iż inwestycja zrealizowana oraz użytkowana zgodnie z warunkami technicznymi obowiązującymi w tym zakresie, przy prawidłowej gospodarce odpadami nie powinna stanowić zagrożenia dla obecnego stanu środowiska i zdrowia ludzi. Zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli R. F. i A. J. żądając jego uchylenia. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu w/w zażaleń i dokonaniu w dniu 4.09.2006r. oględzin w terenie, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie negatywnie wpływać na środowisko i zdrowie ludzi, jego teren zostanie ogrodzony, a oddziaływanie ograniczy się do granic działki inwestora. Zapachy związane z produkcją rolną oraz hodowlą zwierząt są nieodłącznym elementem środowiska wiejskiego, zaś ewentualny fetor będzie pojawiał się krótkotrwale, co najwyżej 5 razy w roku. Wskazał ponadto, iż pismem z dnia 6.09.2006r. zawiadomił wszystkie strony postępowania o tym, iż mogą zapoznać się z aktami sprawy, zgłosić ewentualne uwagi i wnioski oraz wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów w siedzibie Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł R.F. żądając jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi kwestionuje ustalenia oraz argumentację organów, iż inwestycja nie będzie stanowiła zagrożenia dla zdrowia ludzi i środowiska, a jego oddziaływanie ograniczy się do działki wnioskodawcy. Podnosi, iż fetor, jaki unosi się z dotychczasowych kurników, wykracza poza granice działki inwestora. Za niepoważne uznał twierdzenie organów, że fetor ten jest nieodłącznym elementem środowiska wiejskiego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania. Z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., przewiduje, że sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie natomiast do regulacji art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że jedną ze stron w rozpoznawanej sprawie była S.G. Przesłane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zawiadomienie o terminie, mającej się odbyć w dniu 25 04.2007r., rozprawy dla S.G. powróciło z adnotacją poczty "adresat zmarł". Zarządzeniem z dnia 4.04.2007r. tut. Sąd wezwał Urząd Stanu Cywilnego w J. do nadesłania odpisu skróconego aktu zgonu S.G.. Z nadesłanego w dniu 20.04.2007r.odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że S.G. zmarła w dniu 12.01.2006r., a więc po wszczęciu postępowania w sprawie, a przed wydaniem postanowienia przez organ I instancji. Stosownie do art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu sformułowana w art. 10 k.p.a. ma zastosowanie również w postępowaniu uzgodnieniowym regulowanym art. 106 k.p.a. Strona postępowania oraz podmioty na prawach strony zawiadomione przez organ decydujący o wszczęciu procedury współdziałania korzystają bowiem w postępowaniu przed organem współdziałającym z tych samych uprawnień procesowych, które służą im w postępowaniu administracyjnym dla uskutecznienia czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym ( por. J. Borkowski, B.Adamiak - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2005r. str. 498.). W sytuacji śmierci strony w toku postępowania administracyjnego ( tak jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie), na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Stosownie bowiem do art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Brak udziału w postępowaniu następców prawnych zmarłej strony stanowi oczywistą przesłankę do wznowienia postępowania o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z kolei stosownie do art. 126 k.p.a. do postanowień, od których przysługuje zażalenie, stosuje się odpowiednio art. 145-152 k.p.a. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie postanowienia przez Sąd Administracyjny bez względu na to czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a. nie ma przy tym znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (wyr. SN z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200/01, OSNAPiUS 2003, nr 24, poz. 582, Kabat A. Komentarz do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Zakamycze, 2005). Wniosek taki wypływa zarówno z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a., jak też jest akceptowany w doktrynie postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 1999 r., syg. akt. III SA 979/98, LEX nr 39458, wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 1997 r., sygn. akt. III SA 1795/95, LEX nr 29916 oraz wyrok NSA w Warszawie z 2 lutego 2006r., sygn. akt. II OSK 496/05). Powyższy przepis nakazuje Sądowi Administracyjnemu uchylenie decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 maja 1998 r., II SA 915/97, Glosa 1999/1/28). Wykazane naruszenie prawa powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia jak i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b oraz art. 135 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku uzasadnia art. 152 tej ustawy. Ubocznie wskazać należy, iż Sąd Administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy. W rozpoznawanej sprawie przekazane Sądowi akta administracyjne nie zostały zszyte, są nieuporządkowane, przez co powodują trudności w ustaleniu chronologii i treści znajdujących się w nich pism oraz rodzą uzasadnione obawy co do ich kompletności. Taki stan akt sprawy może skutkować zagubieniem znajdujących się w nich dokumentów, a w konsekwencji powodować nieuzasadnione przedłużenie postępowania administracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło