II SA/Ke 419/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. i W. S. na informację Prezydenta Miasta Kielce z dnia 29 października 2009r., znak: [...] w przedmiocie zamknięcia przetargu pisemnego (ofertowego) na dzierżawę gruntu bez wybrania jakiejkolwiek z ofert postanawia: I. odrzucić skargę K. S. i W. S., II. zwrócić K. S. i W. S. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z dnia 29 października 2009r. znak: [...], doręczonym w dniu 2 listopada 2009r., Prezydent Miasta poinformował K. S. i W. S., uczestników przetargu pisemnego (ofertowego) ograniczonego na oddanie w dzierżawę gruntu o pow. 1870 m² położonego w K. przy ul. W., stanowiącego część nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 1191/3, o zamknięciu przetargu bez wybrania jakiejkolwiek z ofert. W dniu 5.11.2009r. K. S. i W. S. zaskarżyli do Prezydenta Miasta K. czynności przetargowe ww. postępowania, wnosząc o powtórzenie czynności przetargowych w zakresie kwalifikowania ofert do części niejawnej przetargu oraz oceny ofert w części niejawnej przetargu. Ponieważ w ocenie oferentów odpowiedź organu z dnia 20.11.2009r. nie zawierała argumentów przemawiających za zasadnością zamknięcia przetargu bez wyboru oferty, w dniu 25.11.2009r. podtrzymali oni swoje zastrzeżenia co do prawidłowości postępowania przetargowego. W dniu 22.04.2010r. K. S. i W. S. wezwali Prezydenta Miasta K. do usunięcia naruszenia prawa poprzez uwzględnienie zastrzeżeń złożonych w dniu 5.11.2009r. i 25.11.2009r. Organ w piśmie z dnia 5.05.2010r. nie znalazł podstaw do ponownego przeprowadzenia czynności przetargowych i podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia 20.11.2009r. W dniu 15.06.2010r. K. S. i W. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na informację Prezydenta Miasta K. z dnia 29 października 2009r. domagając się uwzględnienia zastrzeżeń zawartych w pismach z dnia 5.11.2009r. i 25.11. 2009r. oraz powtórzenia czynności przetargowych w zakresie kwalifikowania ofert do części niejawnej oraz oceny ofert w części niejawnej przetargu. Zaskarżonej czynności Prezydenta Miasta K. zarzucili naruszenie art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2004r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. odniósł się merytorycznie do zarzutów skargi podnosząc jednocześnie, iż istotne wątpliwości budzi dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej w sprawie skargi dotyczącej sposobu rozstrzygnięcia przetargu na wydzierżawienie nieruchomości. Organ wskazał, iż normalnym bezpośrednim skutkiem wybrania oferty w przedmiotowym przetargu byłoby nawiązanie miedzy Gmina K. a oferentami stosunku cywilnoprawnego (zawarcie umowy dzierżawy). W świetle powyższego wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem skargi jest czynność materialno-techniczna Prezydenta Miasta K. z dnia 29 października 2009r. polegająca na udzieleniu informacji o zamknięciu przetargu bez wybrania jakiejkolwiek z ofert. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje, postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Unormowania ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej u.g.n., w zakresie obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego regulują czynności cywilnoprawne w sposób szczególny w stosunku do ogólnych zasad określonych w Kodeksie cywilnym. Ze względu na publicznoprawny status Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego oraz przysługującego im mienia, obrót ten uregulowany jest także przepisami prawa publicznego. Publicznoprawny charakter tych podmiotów oraz przeznaczenie mienia, którym dysponują na zaspokojenie potrzeb wspólnoty stanowi uzasadnienie wprowadzenia ograniczeń w zakresie swobody dysponowania mieniem i swobody zawierania umów oraz samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (por. uchwała NSA z dnia 27 lipca 2009r., sygn. I OPS 1/09). Takim ograniczeniem jest wprowadzenie w ustawie o gospodarce nieruchomościami jako zasady wydzierżawiania tych nieruchomości na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony w drodze przetargu (art. 37 ust. 4 u.g.n.). Tym niemniej pomimo wspomnianych ograniczeń, które uzasadnione są interesem wspólnoty samorządowej oraz znaczeniem majątku komunalnego dla realizacji zadań własnych samorządu, gmina nie może zostać pozbawiona swobody w zakresie decyzji co do sposobu rozporządzenia należącą do niej nieruchomością. Rozporządzanie nieruchomością następuje w formie czynności cywilnoprawnych, np. poprzez zawarcie umowy dzierżawy. Stosunki cywilnoprawne cechują się zaś równorzędnością stron. Sprawa wydzierżawienia nieruchomości przez jej właściciela nie zawiera elementu administracyjnego (władczego). W zakresie kognicji sądów administracyjnych mieszczą się tylko takie akty lub czynności, które zawierają element władztwa administracyjnego, tzn. o treści uprawnienia lub obowiązku rozstrzyga jednostronnie organ administracji publicznej, a adresat tego rozstrzygnięcia związany jest tym jednostronnym działaniem. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podnieść należy, że organ zamykając przetarg na wydzierżawienie nieruchomości nie rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony postępowania, lecz jedynie zrealizował przyznane mu w ustawie o gospodarce nieruchomościami uprawnienie. Ustawodawca w art. 40 ust. 5 u.g.n. przewidział możliwość zaskarżenia czynności związanych z przeprowadzeniem przetargu i skarżący z tej możliwości skorzystali kierując w dniu 5.11.2009r. stosowne pismo do Prezydenta Miasta K. Przepis ten uruchamia specjalny, wewnętrzny, integralnie związany z postępowaniem przetargowym tryb unieważniania przetargu. Rozstrzygnięcie skargi na czynności związane z przeprowadzeniem przetargu zawarte w piśmie wojewody lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego jest jedynie deklaratywnym wyrazem przekonania organu administracji o wadliwości czynności postępowania przetargowego, cywilnoprawnym oświadczeniem o wystąpieniu lub niewystąpieniu nieprawidłowości w czynnościach przetargowych. W istocie stanowi zatem element procedury zawierania umowy cywilnoprawnej i niezależnie w jakiej formie zostanie wyrażone, nie może być zaliczone do aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2003r., sygn. III CZP 93/02, postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2010r. sygn. I OSK 207/10). W świetle powyższego należy uznać, że informacja Prezydenta Miasta K. o zamknięciu przetargu bez wybrania jakiejkolwiek z ofert nie mieści się w katalogu aktów lub czynności określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a., a zwłaszcza w pkt 4 tego przepisu. Na marginesie należy wskazać, że nawet gdyby skarga na przedmiotową czynność była dopuszczalna to skarżący nie uchybili terminowi do jej wniesienia (art. 53 § 2 w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Tytułem wpisu od skargi skarżący uiścili kwotę 200 zł. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd z urzędu zwraca stronie cały wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Wobec powyższego należało orzec o zwrocie uiszczonej przez skarżących opłaty.