II SA/Ke 424/08

WyrokWSA w Kielcach2008-10-29

Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samowolnie wybudowany komin, będący urządzeniem budowlanym, może zostać nakazany do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, jeśli jego obecny stan techniczny nie budzi zastrzeżeń i spełnia obowiązujące normy, mimo że jego budowa nastąpiła bez wymaganego pozwolenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa budowlanego. Samowolnie wybudowany komin, jako urządzenie budowlane, nie podlega przepisom dotyczącym obiektów budowlanych, a do jego samowoli stosuje się art. 51 Prawa budowlanego. Ponieważ obecny stan techniczny komina, w tym jego murowany trzon i przedłużenie stalową rurą, spełnia obowiązujące normy techniczne i nie budzi zastrzeżeń pod względem bezpieczeństwa pożarowego i prawidłowego ciągu, nie ma podstaw do nakazania jego przebudowy lub doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wydania nakazu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnie wybudowanego komina przy kotłowni budynku mieszkalnego D. N. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów prawa budowlanego i k.p.a., niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy oraz błędną ocenę dowodów, kwestionując przyznanie wiarygodności opiniom niektórych biegłych. Organy administracji obu instancji, po wieloletnim postępowaniu i uwzględnieniu wcześniejszych wyroków sądów, uznały, że komin, mimo samowolnej budowy, spełnia obecne normy techniczne i nie ma podstaw do nakazania jego przebudowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnemu z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej doprowadzenie komina do stanu zgodnego z prawem I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego A. R. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] podjętą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), organ I instancji odmówił spełnienia żądania A. S., w sprawie wydania decyzji nakazującej doprowadzenie komina samowolnie wybudowanego przy kotłowni budynku mieszkalnego stanowiącego własność D. N., położonego w K. na działce oznaczonej Nr [...] do stanu zgodnego z prawem. Od decyzji tej odwołał się A. S., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji z jednoczesnym wnioskiem rozpoznania tej sprawy w innym składzie, lub o zmianę decyzji i orzeczenie nakazu doprowadzenia komina samowolnie wybudowanego do stanu zgodnego z prawem. Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucił niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, naruszenie prawa materialnego budowlanego i k.p.a., uporczywość i tendencyjność przy załatwianiu jego spraw. W odwołaniu domagał się konfrontacji biegłych R. i S. (mistrzów kominiarskich) z biegłym K. D. - celem wypracowania kompleksowej opinii, zwłaszcza, że jego zdaniem, opinia K. D. została wydana już dawno, nie uwzględnia zmian jakie dokonały się po jej wydaniu i jest pozbawiona wiadomości specjalnych z zakresu kominiarstwa. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawiając przebieg postępowania administracyjnego w sprawie wskazał, że w 1995r. A. S. wystąpił do Urzędu Rejonowego w sprawie uciążliwości polegającej na emisji dymu z komina budynku sąsiadów Państwa N., stwierdzając, że dym przeszkadza w użytkowaniu jego budynku mieszkalnego. Kierownik Oddziału Nadzoru Budowlanego Urzędu Rejonowego, po kontroli dokonanej w dniu 20.03.1995r. pismem z dnia 10.04.1995r. udzielił A. S. odpowiedzi informując, że komin spełnia wymagania określone w przepisach prawa, a sprawa zadymiania dymem nie należy do kompetencji służb nadzoru budowlanego, w związku z czym nie ma podstaw do podjęcia czynności w sprawie. Pismem z dnia 16.08.1995r., w odpowiedzi na wystąpienie A. S. do Urzędu Wojewódzkiego, Dyrektor Wydziału Urbanistyki Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego poinformował, że wybudowany przez sąsiadów komin spełnia wymagania określone w przepisach techniczno -budowlanych i brak jest podstaw do zobowiązania A. N. na drodze postępowania administracyjnego do przebudowy komina. Po wprowadzeniu nowego podziału terytorialnego Państwa A. S. wystąpił w 1999r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie komina sąsiadów. Na skutek tej interwencji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 15.02.1999r. przeprowadził oględziny na działce D. N. nr [...] w miejscowości K. W ich wyniku ustalono, że przy istniejącym budynku mieszkalnym A. i D. N. istnieje wybudowany komin od pieca centralnego ogrzewania znajdującego się w wydzielonej części pomieszczenia ganku. Przewód kominowy wykonany został z cegły palonej i wyprowadzony jest na zewnątrz, przy ścianie ganku, od strony wschodniej. Komin posiada wymiary w rzucie 1,0 x 0,3 m, oraz wysokość 5,0 m, wychodzi ponad połać dachową dobudowy do budynku mieszkalnego na wysokość ok. 1,6 - 1,7 m. Wylot komina murowanego jest na wysokości okien piętra budynku sąsiada. Z wyjaśnień stron wynikało, że komin wybudowano około 1990r. Odległość komina od budynku mieszkalnego A. S. wynosi 5,6 m. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu 22.02.1999r. decyzję, którą nakazał D. N. przedłożenie orzeczenia technicznego o zdatności do użytkowania przewodu kominowego (spalinowego i wentylacyjnego) zlokalizowanego w budynku mieszkalnym, z uwzględnieniem jego stanu technicznego, warunków technicznych jakim powinny odpowiadać tego typu elementy budowlane oraz usytuowanie w stosunku do zabudowy na działkach sąsiednich i własnej (budynku mieszkalnego) celem uzyskania pozwolenia na użytkowanie. D. N. przedłożyła wymagane orzeczenie techniczne. Następnie decyzją z dnia 16.06.1999r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie. Na skutek odwołania A. S. od tej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 8.09.1999r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia było stwierdzenie, że w trakcie postępowania administracyjnego nie wyjaśniono, czy komin został wybudowany samowolnie. Nadto organ odwoławczy podniósł, iż komin został wybudowany podczas obowiązywania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r., natomiast orzeczenie techniczne zostało opracowane w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 18.01.2000r. zobowiązał D. N. do wykonania i przedłożenia w terminie do dnia 10.03.2000r. opinii - orzeczenia o stanie technicznym przewodu kominowego wybudowanego przy kotłowni budynku mieszkalnego, które uwzględniać winno wszystkie uwagi wymienione w decyzji z dnia 8.09.1999r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z opracowania wykonanego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie budowy komina (warunki techniczne, Polskie Normy) zawierającego m.in. w niezbędnym zakresie inwentaryzację działki i budynku z nawiązaniem się do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (lokalizacja, wysokość budynku, komina) - winno jednoznacznie wynikać czy istniejący komin spełnia wszystkie niezbędne wymogi i jakie roboty należy wykonać aby doprowadzić komin do stanu zgodnego z przepisami. Na postanowienie organu I instancji zażalenie złożyła D. N. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 7.04.2000r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, że organ I instancji winien zwrócić poprzednie opracowanie do uzupełnienia o odpowiednie analizy, a nie żądać przedłożenia nowej inwentaryzacji działki i budynku. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego postanowienie z dnia 2.05.2000r. podjętym w trybie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., zobowiązał inwestorkę do przedłożenia orzeczenia o stanie technicznym przewodu kominowego w terminie do dnia 15.07.2000r. Na postanowienie powyższe żadna ze stron nie wniosła zażalenia. Inwestorka w dniu 18.10.2000r. przedłożyła opinię wykonaną przez mgr inż. K. D. - rzeczoznawcę budowlanego. W dniu 17.11.2000r. A. S. przedłożył opinię sporządzoną przez biegłego sądowego W. S.. Opinii tej organ jednak nie uwzględnił, ponieważ osoba ją opracowująca nie posiadała uprawnień budowlanych. W dniu 2.03.2001r. A. S. dostarczył opinię techniczną opracowaną również przez rzeczoznawcę budowlanego inż. A. D., z której wynikało, że należy wydłużyć komin o odcinek 1,60 m, rozbudować przewody wentylacyjne i zachować przekroje zgodne z normą. Na wyznaczoną na dzień 2.04.2001r. konfrontację obu rzeczoznawców budowlanych, przybył jedynie K. D., który wyjaśnił do protokołu (po przeprowadzeniu dodatkowych pomiarów), że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w opinii. Natomiast drugi rzeczoznawca zweryfikował swoje stanowisko dopiero w opinii z dnia 4.05.2001r., podtrzymując stanowisko w zakresie wykonania komina murowanego w miejsce wstawionej rury. Decyzją z dnia 18.05.2001r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie. Od decyzji ten A. S. złożył odwołanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 2.08.2001r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie A. S. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 9.09.2002r. sygn. akt II SA/Kr 2567/01, uchylił zaskarżone postanowienie podnosząc, iż A. S. w odwołaniu zawarł także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wniosek ten nie był przez organ rozpatrzony. Postanowieniem z dnia 9.12.2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił A. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18.05.2001r., a następnie postanowieniem z dnia 10.12.2002r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienia A. S. złożył skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokami z dnia 26.05.2004r. sygn. akt II SA/Kr 86/03, i sygn. akt II SA/Kr 647/03, oddalił skargi na powyższe postanowienia. Wobec powyższego decyzja organu I instancji z dnia 18.05.2001r. stała się ostateczna. W dniu 25.03.2005r. do organu I instancji wpłynął wniosek A. S. w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej komina wybudowanego przy kotłowni budynku mieszkalnego D. N. położonego w K. na działce Nr [...]. Z kolei D. N. w dniu 5.05.2005r. złożyła do organu I instancji protokół okresowej kontroli przewodów kominowych sporządzony przez mistrza kominiarskiego, z którego wynikało, że przewody kominowe odpowiadają wymaganym przepisom, wykonana konstrukcja mieści się w obowiązujących normach, przewody posiadają dobrą drożność. Ciągi w przewodach spalinowych są prawidłowe, przewody są sprawne technicznie i nadają się do używalności. Wobec powyższego organ I instancji decyzją z dnia 11.05.2005r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanego przewodu kominowego. Decyzją z dnia 14.07.2005r organ odwoławczy uchylił w całości powyższą decyzję i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne. Na w/w decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 15.09.2006r. sygn. akt II SA/Ke 933/05 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wobec powyższego organ I instancji decyzją z dnia 9.03.2007r. odmówił spełnienia żądania A. S. dotyczącego wydania decyzji nakazującej doprowadzenie komina samowolnie wybudowanego przy kotłowni budynku mieszkalnego stanowiącego własność D. N., położonego w K. na działce oznaczonej Nr [...] do stanu zgodnego z prawem. Decyzją z dnia 9.05.2007r organ odwoławczy utrzymał powyższą decyzję w mocy. Na powyższą decyzję A. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z dnia 4.10.2007r. Sygn. akt II SA/Ke 375/07 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że samowolnie wybudowany w 1990r. komin przy kotłowni budynku mieszkalnego nie jest obiektem budowlanym ani jego częścią w rozumieniu art. 48 ust. 1, lecz urządzeniem budowlanym o jakim mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego i do skutków samowoli będzie miał zastosowanie art. 51 ust. 1 i 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Zatem wadliwie organy zastosowały art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego i przepisy Prawa budowlanego z 1974r. W związku z powyższym należy ustalić aktualny stan faktyczny i odnieść go do wymogów zawartych w obowiązujących przepisach, a zwłaszcza Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm. - rozdziały 5 i 7). Postanowieniem z dnia 8.01.2008r. Burmistrz Miasta i Gminy przekazał wg właściwości do organu I instancji pismo A. S. z dnia 3.01.2008r. wraz z opinią Zakładu Usług Kominiarskich z dnia 28.09.2007r. sporządzoną przez K. R. Z powyższej opinii wynika, że została sporządzona w oparciu o dokonanie wizji lokalnej z posesji A. S. oraz po zapoznaniu się z opinią techniczną opracowaną Przez Rzeczoznawcę Budowlanego inż. A. D. oraz protokołem nr 1/99 z okresowej kontroli przewodów kominowych sporządzonego przez mistrza kominiarskiego W. M. W opinii K. R. podał, że odległość między przewodem kominowym usytuowanym w sąsiednim budynku D. N., a oknem w budynku należącym do A. S., wynosi 6,5m. Przewód kominowy, do którego podłączony został kocioł CO ma przekrój 14 x 14cm, a ścianki przewodu lica kominowego - 12cm. Przewód nadbudowany jest rurą metalową o przekroju Ø 130 mm, która nie posiada izolacji cieplnej na całym odcinku jej wysokości. Ponadto K. R. uważa, że protokół nr 1/99 z okresowej kontroli przewodów kominowych sporządzony przez W. M. jest niewiarygodny. W dniu 22.01.2008r. organ I instancji przeprowadził oględziny w przedmiotowej sprawie. W ich wyniku ustalono, że murowany komin o przekroju ok. 0,42 x 1,02m i wysokości 5,49m powyżej poziomu terenu, usytuowany został w odległości 5,65m od budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej użytkowanej przez A. S. Usytuowany w części południowej komina kanał dymowy przedłużony został rurą Ø 130 mm o ok. 2,64m. Odległość między ścianą szczytową budynku na działce Nr 838/1 o wysokości ok. 7,84m, a ścianą budynku na działce Nr 839 o wysokości 8,17m wynosi ok. 2,10 m. Natomiast odległość komina od otworu okiennego w sąsiednim budynku A. S. na kondygnacji parteru i piętra wynosi 6,50 m. Ustalenia te zawarto w załączniku o protokołu z oględzin. Organ podniósł także, że D. N. oświadczyła do protokołu z oględzin między innymi, że w czasie po oględzinach przeprowadzonych w maju 2001r. nie były wykonywane żadne roboty związane z tym kominem, z tym, że w 2005r. istniejące przedłużenie przewodu dymowego komina zostało podwyższone jeszcze o ok. 1,0m stalową rurą Ø 130 mm. Ponadto przedłożyła protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych z 2005r. i 2006r. sporządzone przez mistrza kominiarskiego W. M., z których wynika, że objęte kontrolą przewody kominowe oraz inne elementy urządzeń kominowych odpowiadają przepisom. Wykonane konstrukcje i elementy mieszczą się w obowiązujących normach. Przewody kominowe są sprawne technicznie i nadają się do używalności. Z opinii K. R. wynika natomiast, że istniejący stan techniczny komina nie odpowiada obowiązującym w tym zakresie przepisom, a w szczególności PN-89/B-10425 pkt. 3.3.5 oraz § 145 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W piśmie z dnia 17.02.2008r. inwestorka stwierdziła, że po zapoznaniu się z opinią kominiarską K. R. uważa, że opinia wydana na podstawie wzrokowych oględzin jej komina z posesji A. S. jest nierzetelna. Wobec tego, że opinia sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego K. D., stanowiącą podstawę podjętego rozstrzygnięcia w zakończonym ostateczną decyzją z dnia 18.05.2001r. postępowaniu, opracowana została w 2000r., na podstawie obowiązującej do dnia dzisiejszego normy technicznej PN-89/B-10425 oraz w okresie obowiązywania Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zastąpionej obecnie Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690), organ I instancji poddał ponownej analizie wnioski w niej zawarte, pod kątem nieprawidłowości wskazanych w opinii mistrza kominiarskiego K. R. z dnia 28.09.2007r. w świetle obowiązujących obecnie przepisów. Po szczegółowym przeanalizowaniu powyższych przepisów organ I instancji uznał, że wykonany w 1990r. przedmiotowy komin pod względem technicznym nie budzi zastrzeżeń i decyzją z dnia 11.04.2008r. odmówił spełnienia żądania A. S. wydania decyzji nakazującej doprowadzenie komina samowolnie wybudowanego przy kotłowni budynku mieszkalnego stanowiącego własność D. N., położonego w Koniemłotach na działce oznaczonej Nr [...] do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy utrzymując w mocy powyższą decyzję podzielił w całości ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Dokonując oceny prawnej wskazał, że samowolnie wybudowany w 1990r. komin przy kotłowni budynku mieszkalnego, nie jest obiektem budowlanym, ponieważ funkcjonalnie związany jest z innym obiektem budowlanym (budynkiem mieszkalnym) tzn. służy do jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, tj. do jego ogrzewania. Należy go zatem zakwalifikować jako urządzenie budowlane, o jakim mowa w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Skoro zatem nie jest obiektem budowlanym, ani jego częścią w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, to do skutków samowoli ma zastosowanie art. 51 ust. 1 i 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Opinia sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego K. D. stanowiąca podstawę podjętego rozstrzygnięcia w zakończonym postępowaniu ostateczną decyzją z dnia 18.05.2001r. wykazała, że wybudowany trzon kominowy jest wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną i zlokalizowany zgodnie z normą PN-89/B-10425 "Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze," oraz innymi przepisami w tym zakresie. Nadto należy okresowo, co rok, dokonywać sprawdzenia stanu technicznego trzonu kominowego przez służby kominowe. Organ odwoławczy podniósł, że przedłużenie przewodu komina dymowego w 2005r. stalową rurą Ø 130 mm, stwierdzone podczas oględzin w dniu 22.01.2008r., nie ma wpływu na zmianę ostatecznego stanowiska autora opinii, ponieważ spowodowało, że wylot komina znajduje się obecnie na wysokości 8,25cm. Ponadto w aktach sprawy znajdują się protokoły z okresowej kontroli przewodów kominowych z 2005r., 2006r., sporządzone przez mistrza kominiarskiego W. M., z których wynika, że przewody kominowe odpowiadają wymaganym przepisom, wykonana konstrukcja mieści się w obowiązujących normach, przewody posiadają dobrą drożność. Ciągi w przewodach spalinowych są prawidłowe, przewody są sprawne technicznie i nadają się do używalności. Akta zawierają także aktualny protokół kontroli przewodów kominowych z 2008r. W ocenie organu odwoławczego nie zachodzą zatem okoliczności określone w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., bowiem stan techniczny samowolnie wybudowanego przewodu kominowego został zbadany i pod względem technicznym nie budzi zastrzeżeń. Zbędne są przy tym jakiekolwiek zmiany lub przeróbki. Ponadto w myśl przepisu art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W myśl zastosowanego "a contrario" przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin wykonania tych czynności, zasadnie odmówiono nakazania przeróbek. W niniejszym wypadku nie zachodzą okoliczności do nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych - komina do stanu zgodnego z prawem. Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu organ odwoławczy podniósł, że po przeanalizowaniu obowiązujących przepisów warunków technicznych i skonfrontowaniu z ustaleniami opinii technicznej K. R., nie ma podstaw do przeprowadzenia konfrontacji biegłych (mistrzów kominiarskich) R. i S. z biegłym K. D. - celem wypracowania kompleksowej opinii. W dniu 2.04.2001r. zorganizowano konfrontację rzeczoznawców budowlanych, na którą nie przybył reprezentujący A. S. inż. A. D. - autor opinii technicznej z 24.02.2001r. Organ podkreślił, że istotą problemu jest fakt, że budynek D. N. jest parterowy, natomiast budynek A. S. jest jednopiętrowy i jakkolwiek wylot komina (który jest sprawny i posiada prawidłowy ciąg) znajduje się na wysokości 8,25m, to jednak nie jest możliwe uniknięcie zawiewania dymu z komina w kierunku okien położonych na piętrze. Przepisy wykonawcze do prawa budowlanego nie regulują kwestii dotyczących zadymiania dymem z komina na budynku mieszkalnym innych budynków. Nie regulują również kwestii dotyczących wysokości kominów w odniesieniu do innych, oddalonych (nieprzylegających) budynków znajdujących się na innych działkach. Sam trzon kominowy murowany spełnia wymagania dotyczące przewodów kominowych, określone w przepisach § 140 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz § 142 ust. 1 i ust. 2 (rozdział 5 Przewody kominowe) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. nr 75, poz. 690). Natomiast dodatkowe podwyższenie komina rurą stalową miało na celu zmniejszenie uciążliwości dla budynku A. S. poprzez podniesienie wylotu tego komina. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. S. zarzucając temu rozstrzygnięciu: 1/ naruszenie prawa budowlanego i Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75,poz.690 z późn. zm.) w zakresie wskazanym w opinii biegłego sądowego mistrza kominiarskiego K. R., S. i biegłego z zakresu budownictwa inż. A. D., 2/ naruszenie k.p.a. w zakresie przeprowadzania dowodów i ich oceny, 3/ niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co miało wpływ na wynik postępowania. W uzasadnieniu podstaw zaskarżenia autor skargi podniósł, że organy nie wyjaśniły dlaczego dano wiarę opinii sporządzonej przez mgr inż. K. D. oraz biegłego z zakresu kominiarstwa W. M., a negatywnie zweryfikowano opinię biegłych wskazanych przez skarżącego tj. inż. A. Dzika, biegłych sądowych z zakresu kominiarstwa S. i K. R.. Skarżący kwestionuje sposób i formę powołania w charakterze biegłego mgr inż. K. D. oraz orzeczenie techniczne przedstawione przez D. N. z dnia 8.05.1999r. Autor skargi uważa, iż w sprawie winien mieć zastosowanie § 145 rozporządzenia wykonawczego zawierający surowsze wymogi jakie powinny być spełnione przy wykonywaniu przedłużenia przewodu kominowego za pomocą przewodu kominowego wykonanego z metalu, zamiast § 140 tego rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu sądowo- administracyjnym badaniu podlega, po pierwsze – prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, a po drugie – trafność wykładni tych przepisów. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję ( postanowienie), uchyla ją w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jako podstawowa dla rozpoznania przedmiotowej sprawy jawi się kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4.10.2007r. sygn. akt II SA/Ke 375/07. Zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przyjąć zatem należy, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało ono wydane, oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje przyszłe - ewentualne - postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z 22.03.1999r., sygn. akt IV SA 527/97). Szczególnie owo oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawie przed organami administracji publicznej ma znaczenie w przypadku orzeczeń kasatoryjnych tego sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w zakresie wynikającym z uchylenia zaskarżonego aktu. Oznacza to, że zasada związania organu ponownie rozpoznającego sprawę wiąże się z elementami uzasadnienia. W uzasadnieniu orzeczenia bowiem sąd zawiera ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania organów administracyjnych. "Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza (chociaż nie wyłącznie) oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś aprioryczne rozstrzygnięcie problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia organu ponownie rozpoznającego sprawę." (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M.Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005r., s.476). Mając powyższe na uwadze nie budzi wątpliwości Sądu, że zarówno organ, jak i Sąd obecnie orzekający w przedmiotowej sprawie są związani wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 4.10.2007r. sygn. akt II SA/Ke 375/07. Jak wynika z uzasadnienia powyższego wyroku - samowolnie wybudowany w 1990r. komin przy kotłowni budynku mieszkalnego nie jest obiektem budowlanym ani jego częścią w rozumieniu art. 48 ust. 1, lecz urządzeniem budowlanym o jakim mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego i do skutków samowoli będzie miał zastosowanie art. 51 ust. 1 i 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. We wskazaniach co do dalszego toku postępowania Sąd podał, iż w ponownym rozpoznaniu sprawy należy ustalić aktualny stan faktyczny i odnieść go do wymogów zawartych w obowiązujących przepisach, a zwłaszcza Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. - rozdziały 5 i 7). Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana przez tut. Sąd dała podstawę do stwierdzenia, że organy orzekające zastosowały się co do wskazań Sądu zawartych w tym wyroku. Organy obu instancji ustaliły bowiem aktualny stan faktyczny sprawy i odniosły go do wymogów zawartych w obowiązujących przepisach, czemu dały wyraz w uzasadnieniu spełniającym wymogi określone art.107 §3 k.p.a. Na wstępie należy donieść się do zarzutów skargi związanych z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Otóż, wbrew tym zarzutom, organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie przeprowadzono bowiem postępowanie dowodowe z zachowaniem wymagań art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organy orzekające obu instancji poczyniły niewadliwe ustalenia stanu faktycznego sprawy, do którego zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. W oparciu o materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy organy dokonały nienaruszającej art. 80 k.p.a. oceny, iż nie zachodzą okoliczności określone w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r.,bowiem samowolnie wybudowany przewód kominowy nie narusza obowiązujących przepisów prawa, nie budzi zastrzeżeń pod względem technicznym, a w konsekwencji zbędne są jakiekolwiek jego zmiany lub przeróbki. Ustalenia faktyczne zostały przez organy poczynione przede wszystkim w oparciu o dowód z oględzin komina przeprowadzonych w dniu 22.01.2008r., protokoły z okresowej kontroli przewodów kominowych z 2005r., i z 2006r., sporządzone przez mistrza kominiarskiego W. M., protokół z kontroli przewodów z 2008r.oraz opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego K. D. Dowody te jednoznacznie wskazują, że komin wykonany został zgodnie ze sztuką budowlaną i zgodnie z normą PN-89/B-10425 "Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze", a także, iż przewody kominowe posiadają dobrą drożność, są sprawne technicznie, ciągi w przewodach spalinowych są prawidłowe. Z akt sprawy wynika także, iż organy dopuściły jako dowód w sprawie opinie inż. A. D. i W. S., a także K. R., przy czym dowodom tym nie dały wiary. Stanowisko organu w tym zakresie zostało, wbrew twierdzeniom skarżącego, wyjaśnione przez organy w uzasadnieniach decyzji. Organy podniosły bowiem , iż nie uwzględniły stanowiska W. S., ponieważ opinia została sporządzona przez osobę, która nie posiada uprawnień budowlanych, a tym samym stosownych kwalifikacji w tym zakresie. Okoliczność ta nie była przez skarżącego kwestionowana. Natomiast co do opinii inż. A. D., to z notatki spisanej w siedzibie organu I instancji w dniu 20.04.2001r wynika, iż A. D. przyznał, że w swoim opracowaniu nie dokonał dokładnych pomiarów komina na posesji inwestorki, ponieważ właścicielka posesji była nieobecna. Okoliczność tę potwierdziła D. N. podczas oględzin w dniu 18.05.2001r. Także opinia K. R. z dnia 28.09.2007r. sporządzona został "wzrokowo" z posesji skarżącego, a nie poprzez dokonanie ustaleń stanu komina na posesji inwestorki. Trzeba także podnieść, że wbrew twierdzeniom skargi, organ I instancji odniósł się w piśmie z dnia 9.03.2007r. oraz w uzasadnieniu decyzji do uwag i wniosków skarżącego zawartych w jego pismach składanych w toku postępowania, a w szczególności pism z dnia 14.01.2007r. (data wpływu 15.01.2007r.) oraz z dnia 20.02.2007r. (data wpływu 21.02.2007r.). W tym miejscu wymaga podkreślenia, że organ rozpatrując materiał dowody nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. odmówić dowodowi wiarygodności. W takim jednak wypadku organ orzekający jest zobowiązany uzasadnić swoje stanowisko co do tej oceny w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie organy tym obowiązkom sprostały, albowiem odniosły się w zaskarżonych decyzjach do dowodów przedkładanych przez skarżącego i uzasadniły powody dla których odmówiły im wiary. Z podanych wyżej przyczyn zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Podobnie ocenić należy zarzut naruszenia prawa materialnego. Jak wynika z protokołu oględzin komina ( załącznik do protokołu) murowany komin o przekroju ok. 0,42 x 1,02m i wysokości 5,49m powyżej poziomu terenu został usytuowany w odległości 5,65m od budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej użytkowanej przez A. Sojdę. Usytuowany w części południowej komina kanał dymowy przedłużony został rurą Ø 130 mm o ok. 2,64m. Odległość między ścianą szczytową budynku na działce nr 838/1 o wysokości ok. 7,84m, a ścianą budynku na działce nr 839 o wysokości 8,17m wynosi ok. 2,10 m. Natomiast odległość komina od otworu okiennego w sąsiednim budynku skarżącego na kondygnacji parteru i piętra wynosi 6,50 m. Z protokołów okresowej kontroli przewodów kominowych z 2005r., 2006r. sporządzonych przez mistrza kominiarskiego W. M., wynika, że przewody kominowe odpowiadają wymaganym przepisom, wykonana konstrukcja mieści się w obowiązujących normach, przewody posiadają dobrą drożność. Ciągi w przewodach spalinowych są prawidłowe, przewody są sprawne technicznie i nadają się do używalności. Akta sprawy zawierają także protokół kontroli przewodów z 2008r. Sąd podziela w całości stanowisko organu, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności do nakazania inwestorowi wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Analiza dowodów zebranych w sprawie pozwala na stwierdzenie, iż trzon kominowy murowany spełnia wymagania dotyczące przewodów kominowych określone w § 140 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz § 142 ust. 1 i ust. 2 ( rozdział 5 Przewody kominowe ) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002r. poz. 690 ze zm.). Zgodnie z § 140 ust. 1 tego rozporządzenia - przewody (kanały) kominowe w budynku: wentylacyjne, spalinowe i dymowe, prowadzone w ścianach budynku, w obudowach, trwale połączonych z konstrukcją lub stanowiące konstrukcje samodzielne, powinny mieć wymiary przekroju, sposób prowadzenia i wysokość, stwarzające potrzebny ciąg, zapewniający wymaganą przepustowość, oraz spełniające wymagania określone w Polskich Normach dotyczących wymagań technicznych dla przewodów kominowych oraz projektowania kominów. Z kolei stosownie do ust. 2 tego przepisu przewody kominowe powinny być szczelne i spełniać warunki określone w § 266. Najmniejszy wymiar przekroju lub średnica murowanych przewodów kominowych spalinowych o ciągu naturalnym i przewodów dymowych powinna wynosić co najmniej 0,14 m, a przy zastosowaniu stalowych wkładów kominowych ich najmniejszy wymiar lub średnica - co najmniej 0,12 m.( ust. 3). Natomiast zgodnie z § 142 ust. 1 tego rozporządzenia przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Z kolei stosownie do ust. 2 tego przepisu, wymaganie ust. 1 uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych. Takie brzmienie tych przepisów w powiązaniu z ustaleniami poczynionymi przez organ w zakresie wykonanej konstrukcji, stanu technicznego, drożności przewodów daje podstawę do uznania, że trzon kominowy murowany spełnia wymagania dotyczące przewodów kominowych określone w w/w przepisach rozporządzenia. Należy także zgodzić się z organami orzekającymi, że zastosowanie przedłużenia murowanego przewodu dymowego stalową rurą - wkładem o średnicy Ø 130 mm jest zgodne z obowiązującym przepisem § 140 ust. 3 w/w rozporządzenia. Dowody zawarte w aktach sprawy dowodzą, że przedmiotowy komin jest murowany z cegły pełnej z przewodem dymowym o ściankach grubości 12cm, otynkowany z zewnątrz, a zatem spełnia warunki dotyczące bezpieczeństwa pożarowego zgodnie z powołanym w § 140 ust. 2 - przepisem § 266. Stosownie do tego przepisu - przewody spalinowe i dymowe powinny być wykonane z materiałów niepalnych ( ust. 1). Przewody lub obudowa przewodów spalinowych i dymowych powinny spełniać wymagania określone w Polskiej Normie dotyczącej badań ogniowych małych kominów ( ust. 2). Dopuszcza się wykonanie obudowy, o której mowa w ust. 2, z cegły pełnej grubości 12 cm, murowanej na zaprawie cementowo-wapiennej, z zewnętrznym tynkiem lub spoinowaniem ( ust. 3). Przedmiotowy komin warunkom tym odpowiada. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie § 2, § 15 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło