II SA/Ke 426/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lipca 2014r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 2 kwietnia 2014r. znak: SO.I.621.28.2014 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M. H. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z 2 kwietnia 2014r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania R. C., na podstawie art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy decyzję Burmistrza S. z 17 lutego 2014r. orzekającą o wymeldowaniu odwołującego się z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości W. W uzasadnieniu Wojewoda przytoczył treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i dokonując oceny sprawy stwierdził, że organ I instancji słusznie orzekł o wymeldowaniu R. C. Podniósł, że skarżący w odwołaniu przynał, że opuścił dom w czerwcu 2013r. w celach zarobkowych "chcąc uniknąć kłopotów z rodziną i matką". Z kolei w pisemnych wyjaśnieniach oświadczył, że w miejscu stałego zameldowania nie przebywał od 31 października 2012r. do 31 kwietnia 2013r. Natomiast wnioskująca o wymeldowanie G. M. oraz funkcjonariusze Policji w S. wskazali, że skarżący w miejscu zameldowania na pobyt stały nie przebywa od lipca 2013r. organ podkreślił, że abstrahując od powyższych niespójności co do daty opuszczenia przedmiotowego domu, nie ma najmniejszych wątpliwości, iż ustawowa przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego została w niniejszej sprawie spełniona. Biorąc pod uwagę fakt, że R. C. jako przyczynę niezamieszkiwania na spornej nieruchomości – oprócz konfliktów rodzinnych – wskazuje fakt osadzenia w areszcie śledczym, Wojewoda wyjaśnił, że aby można było mówić o opuszczeniu lokalu, koniecznym jest ustalenie, że stanowił on, jeszcze przed osadzeniem, miejsce zamieszkania strony, w którym skoncentrowane były jej sprawy życiowe. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie zamieszkiwał w spornym lokalu przed pozbawieniem go wolności. Pobyt w areszcie śledczym nie ma charakteru pobytu stałego, jednakże należy przyjąć, że areszt śledczy jest miejscem, w którym osoba ma skoncentrowane życie osobiste. Natomiast fakt, że nie przebywa tam dobrowolnie nie ma znaczenia, skoro pobyt jest zgodny z prawem i wynika z zastąpienia aktu woli wyrokiem sądu. Przytaczając stanowisko zawarte w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące wyjaśnienia pojęcia dobrowolności opuszczenia miejsca stałego zameldowania, organ podkreślił, że zamiar powrotu do lokalu deklarowany przez R. C., w sytuacji gdy jego siostra będąca jedyną właścicielką tego lokalu nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania ze skarżącym ani teraz ani w przyszłości, ma charakter subiektywny i nie może zostać zrealizowany. Wojewoda przypomniał, że postanowieniem Sądu z 30 października 2013r. przedmiotowa nieruchomość stała się własnością G. M., a R. C. Sąd nakazał opróżnienie budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych z zajmowanych rzeczy. Zdaniem organu odwoławczego, dla oceny charakteru opuszczenia lokalu decydujące znaczenie miało właśnie obiektywne stwierdzenie faktycznej niemożności realizacji woli strony przebywania w spornym lokalu po opuszczeniu aresztu śledczego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył R. C. Stwierdził, że został wymeldowany "podstępnie przez G. M. jak również przejęła dom i majątek rodzinny". Podniósł, że siostra i jej syn uzależnili od siebie matkę K. C., namawiając ją jednocześnie do pomówień wobec jego osoby. Ponieważ był przez rodzinę stale oskarżany i poniżany, a także pozbawiony możliwości korzystania z domu i gospodarstwa, postanowił wyjechać, gdyż miał już "dosyć takiego życia". Jego wyjazd był przymusem, ale z zamiarem powrotu z uwagi na sprawę o podział majątku rodzinnego. Po powrocie zgłosił się do KP w Końskich bo był poszukiwany listem gończym. Podniósł, że do domu nie wrócił, gdyż byłby "otoczony przez policję", a rodzina "na to czekała". Uznał jego wymeldowanie za przedwczesne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności polega na rejestracji danych dotyczących między innymi miejsca pobytu osób. Według art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy; nie ma ono zatem nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do lokalu. Jeżeli zatem opuszcza ona miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. Wojewoda w zaskarżonej decyzji zastosował taką właśnie wykładnię przepisów ustawy o ewidencji ludności, prawidłowo także zastosował do ustalonego w sprawie stanu faktycznego art. 15 ust.2 ustawy przyjmując, że skarżący opuścił miejsce stałego pobytu w rozumieniu tego właśnie przepisu. Bezsporny w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż R. C. nie zamieszkuje w budynku, w którym był zameldowany w miejscowości W. co najmniej od lipca 2013r. Sam skarżący przyznaje w skardze, że wyjechał po kolejnym konflikcie rodzinnym mającym miejsce 25 czerwca 2013r. Z uwagi jednak na rejestrowy charakter zapisów w ewidencji ludności, najistotniejszą w sprawie jest bezsporna okoliczność, że R. C. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje od dłuższego czasu, a okoliczności sprawy przekonują, że opuścił on miejsce stałego pobytu. Należy bowiem podkreślić, że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o opuszczeniu lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. W wyroku z dnia 12 kwietnia 2001 r. w sprawie V SA 3078/00 (LEX nr 78937) Naczelny Sąd Administracyjny (do 2003.12.31) w Warszawie stwierdził, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. także wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/2000, LEX nr 49954 oraz dnia 18 kwietnia 2000r., sygn. Akt V SA 1424/99, LEX nr 79243). Z tych względów twierdzenie zawarte w skardze, że przyczyną wyprowadzenia się z lokalu, w którym był zameldowany R. C. był "przymus" ze strony rodziny, pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Także fakt przebywania skarżącego w areszcie śledczym nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości wymeldowania, gdyż – jak podkreśliły oba organy – przed osadzeniem nie przebywał w spornym lokalu i nie wracając do domu, sam zgłosił się do Komendy Powiatowej Policji w Stąporkowie. Skoro zatem do daty orzekania o wymeldowaniu skarżący nie podjął działań, o jakich mowa wyżej, organy administracji prawidłowo przyjęły, że zaistniały przesłanki do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy. Wobec wspominanego już rejestracyjnego charakteru postępowania o wymeldowanie, w sprawie nie mają także znaczenia pozostałe zarzuty skargi dotyczące – najogólniej rzecz biorąc – relacji z siostrą G. M. i jej rodziną. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że poczynione przez organy administracji ustalenie, iż skarżący opuścił miejsce stałego pobytu, odpowiada zgromadzonym w sprawie dowodom i daje podstawę do wymeldowania w oparciu o przepis art. 15 ust.2 ustawy. Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.).