II SA/Ke 433/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2007r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz radcy prawnego M. K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania S. G., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] znak: [...] o wymeldowaniu jej z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993) ewidencja ludności służy wyłącznie celom ewidencyjnym. Jej zadaniem jest bowiem zbieranie informacji o faktycznym pobycie osób. Natomiast osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego ma obowiązek dokonać wymeldowania się z niego, a jeżeli nie wykonuje tego obowiązku, to - stosownie do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy - organ gminy na wniosek strony lub z urzędu wszczyna postępowanie administracyjne i orzeka o jej wymeldowaniu w drodze decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie takie powinno być poprzedzone wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym, mającym na celu ustalenie, iż opuszczenie miejsca pobytu stałego nastąpiło dobrowolnie i jest trwałe. Mając na uwadze powyższe Wojewoda stwierdził, iż w niniejszym postępowaniu udowodniono, że S. G. opuściła miejsce pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, iż nie zamieszkuje w miejscowości [...] od 2000r., kiedy to wyprowadziła się do S. Aktualnie - jak wynika z podanego przez skarżącą adresu do korespondencji - przebywa w K. Fakt opuszczenia przez Stanisławę G. miejsca pobytu stałego potwierdzili sąsiedzi K. P. – wnioskodawczyni w sprawie, którzy pomagali jej w budowie nowego domu w miejsce starego, który uległ spaleniu w 1998r. Potwierdził to również M. G. - syn S. G. Zeznanie o takiej treści złożył także R. W. (ojciec dzieci K. P.), który stwierdził dodatkowo, że widywał S. G. w S. przy [...]. Wszyscy świadkowie zeznali także, że nie jest im wiadomo, aby S. G. została zmuszona do opuszczenia przedmiotowego lokalu w O. Odnosząc się do twierdzeń S. G., iż "jest osobą schorowaną, wypędzoną przez K. P. i jej konkubina R. W." Wojewoda podniósł, że opuszczenie lokalu w O. nastąpiło w 2000r. Natomiast pierwsze pismo skierowane przez S. G. do Komisariatu Policji w S., w którym zgłasza, że w brutalny sposób została wyrzucona z posiadłości przez R. W. i K. P. pochodzi dopiero z czerwca 2006r. Ponadto S. G. nie wykazała, aby w przeciągu tych kilku lat podejmowała jakiekolwiek kroki w celu powrotu do przedmiotowego lokalu. Skargę na powyższą decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła S. G., zarzucając iż rozstrzygnięcie to zostało wydane bezprawnie. Skarżąca podniosła, iż aktem notarialnym z dnia 13.02.2004r. darowała córce K. P. nieruchomość. K. P. oraz jej konkubent R. W. wyrzucili ją z domu, używając przy tym siły fizycznej i pisząc do różnych instytucji, iż nie mieszka już w [...]. Skarżąca podniosła nadto, iż przed Sądem Rejonowym w S. toczy się sprawa o odwołanie w/w darowizny z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanej. Wskazała, iż aktualnie przebywa u drugiej córki - R. G. w K. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonych decyzji Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów obu instancji takich naruszeń prawa, które miały bądź mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Z kolei stosownie do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zaskarżone rozstrzygnięcie opiera się na treści art. 15 ust. 2 ustawy, którego brzmienie prawidłowo przytoczone zostało w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy; nie ma ono zatem nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do danego lokalu. Jeżeli zatem opuszcza ona miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. O opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można zaś mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały. Oznacza to zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie w danym lokalu, ale i zamiar jego opuszczenia, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Orzekając o wymeldowaniu skarżącej Wojewoda prawidłowo zinterpretował i zastosował przepis art. 15 ust.2 ustawy, wobec czego nie można mu zarzucić jakiegokolwiek naruszenia prawa materialnego. Sąd podziela również dokonaną przez organy ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodów i poczynione w oparciu o nią ustalenia faktyczne wskazujące jednoznacznie na to, że zostały spełnione przesłanki określone w powołanym wyżej przepisie, niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu. Dowody te były wystarczające do wyjaśnienia, czy centrum życiowe skarżącej mieści się w lokalu położonym w [...] i czy przebywa ona w tym właśnie mieszkaniu. Wbrew twierdzeniom skargi zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo ustalił, iż w stosunku do S. G. wystąpiły łącznie wszystkie przesłanki konieczne do wymeldowania jej z pobytu stałego z lokalu położonego w [...]. Organy orzekające - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. - podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. W szczególności wskazać trzeba, iż Burmistrz przeprowadził rozprawę administracyjną, w trakcie której przesłuchał wnioskodawczynię K. P. i świadka P. M. Ze zgodnych i spójnych zeznań tych osób wynika, iż S. G. nie mieszka w domu w O. i nie znajdują się tam jej rzeczy osobiste. K. P. zeznała także, iż skarżąca od około 7 lat mieszka w S. i nigdy nie mieszkała w nowo wybudowanym przez wnioskodawczynię budynku [...], a jedynie w znajdującym się obok domu o nr [...]. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w oświadczeniach członków rodziny oraz sąsiadów S. G. zawartych w treści notatki służbowej organu I instancji z dnia 21.05.2007r. Wskazać należy, iż dowód ten - jakkolwiek zgłoszony przez K. P. już po wydaniu decyzji I - instancyjnej - został wzięty pod uwagę i właściwe oceniony przez Wojewodę podczas rozstrzygania o zasadności odwołania. Skarżąca nie zaprzecza, iż nie mieszka pod adresem [...]. Wręcz przeciwnie, w pisemnych wyjaśnieniach z dnia 5.04.2007r. oraz w treści skargi konsekwentnie twierdzi, iż nie mieszka już w tym miejscu, nigdy do nowego domu nie miała wstępu, zaś uprzednio zajmowała położony nieopodal stary dom. Relacje skarżącej w powyższym zakresie w pełni korespondują z zeznaniami K. P. i P. M. oraz oświadczeniami S. K., M. G. (syna skarżącej), W. S., R. W. złożonymi przed organem I instancji w dniu 21.05.2007r. Wskazać także należy, iż S. G. w żaden sposób nie neguje podniesionej przez te osoby okoliczności opuszczenia przez nią przedmiotowej nieruchomości około 7 lat wcześniej. Zasadnie zatem organy orzekające uznały wyjaśnienia w/w osób za wiarygodne i trafnie wskazały, iż S. G. trwale opuściła miejsca pobytu stałego w O. Oceniając z kolei czy w rozpatrywanej sprawie została spełniona przesłanka dobrowolności opuszczenia przez skarżącą dotychczasowego miejsca pobytu należy zwrócić uwagę, iż jedyną osobą, która twierdzi, że została "wyrzucona" z posesji w [...] przez K. P. i R. W. jest tylko i wyłącznie skarżąca. Natomiast z relacji K. P., S. K., M. G., W. S. oraz R. W. jednoznacznie wynika, iż z dotychczasowego miejsca pobytu w O. S. G. wyprowadziła się dobrowolnie do mieszkania znajomego w S. W ocenie Sądu brak jest podstaw do kwestionowania powołanych dowodów, zwłaszcza, że wiarygodność świadków w żaden sposób nie została podważona. Wskazać również należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uznaje się sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do mieszkania (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12.04.2001r. , sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937). Skoro skarżąca twierdzi, że nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu z uwagi na to, że została zmuszona do jego opuszczenia, to winna wykazać, że podjęła przewidziane prawem działania umożliwiające powrót do miejsca zameldowania i zamieszkiwania w nim. Z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy nie wynika jednak by działania takie podjęła niezwłocznie po opuszczeniu przedmiotowego lokalu. Wprawdzie skarżąca złożyła pozew o odwołanie darowizny działki (na której znajduje się przedmiotowy budynek) dokonanej na rzecz córki K. P. z powodu rażącej niewdzięczności tej ostatniej - to jednak został on wniesiony do Sądu Rejonowego w S. dopiero w dniu 2.11.2006r., a zatem w sytuacji, gdy istniała już długoletnia niezgodność zapisów w ewidencji ludności z istniejącym stanem faktycznym spowodowanym opuszczeniem lokalu przez S. G. 6 lat wcześniej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że nie można przyjąć, iż okoliczność nie przebywania skarżącej w miejscu dotychczasowego zameldowania na pobyt stały w lokalu położonym w miejscowości O. [...] nie nosi cech trwałości i dobrowolności. Lokal ten bowiem przestał być dla niej miejscem, gdzie koncentruje się jej życie osobiste. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. O kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie § 15 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.